چهل‌ وهفتمین سالگرد تشکیل رسمی دولت دکتر شاپور بختیار در مقام آخرین نخست ‌وزیر حکومت مشروطه سلطنتی در شانزدهم دی ماه ۱۳۵۷ فرا رسیده است. در آن روز، همانند امروز، ایران شاهد تکاپویی انقلابی بود. نظام شاهنشاهی مطلقه رو به زوال و از هم‌ پاشیدگی داشت و نظام تازه‌ نفس حکومت اسلامی در حال رشد و شکل‌ گیری بود. امروز نیز نظام سراسر فاسد و ستمگر حکومت دینی آخوندی در مواجهه با شورشی انقلابی، رو به زوال و از هم‌ پاشیدگی کامل دارد، لیک نظام جدیدی به‌ صورت شفاف هنوز در نزد همگان پدیدار نشده است. این فرصتی است برای دموکراسی ‌خواهان دوراندیش ایران که نباید به هدر رود.

سه لغزش را باید جدی گرفت، اتوپیا به جای تحلیل، نمادگرایی به جای سازمان، و فرقه گرایی به جای جبهه سازی. هر سه، انرژی مبارزه را مصرف می كنند بدون اینكه قدرت واقعی بسازند. معیار ساده است، مبارزۀ موفق آن است كه موازنۀ قوا را تغییر دهد، ظرف های پایدار بسازد، و امكان دگرگونی را از آرزو به واقعیت نزدیك كند.

در جریان خیزش انقلابیِ اینک تبدیل به جنبش شدهٔ «زن، زندگی، آزادی»، ریزش بدنهٔ ج.ا، از جمله بدنهٔ نیرو های انتظامی، یا به تعبیر سینما گران، «افرادی که در یگان‌های نظامی تبدیل به عامل سرکوب مردم شده‌اند»، شتاب گرفته است، و به نظر می رسد که در این روز های تعیین کننده، «تفنگت را زمین بگذار» بتواند به یک شعار همگانی، و یک دعوتِ بر آمده از واقعیت تبدیل شود.

دموکراسی بیش از آن که یک نظام آینده باشد، یک روش امروز است. بدون شکست فرهنگ سنتی و استبدادی، پیروزی سیاسی ناممکن است. سیاست بدون فرهنگ، توهم قدرت است. نبرد اصلی، نبرد بر سر ذهنیت است. گذار از استبداد، پیش از هر چیز، گذار از ذهنیت استبدادی است. و این گذار، فقط در میدان نبرد فرهنگی تعیین می‌شود. در تاریخ ایران، ضعف فرهنگ مدرن و دموکراسی‌خواه، باخت اصلی مردم ایران بوده است، نه کمبود شجاعت، نه کمبود خشم، نه کمبود قربانی.

آیا رضا پهلوی نمی داند که اسرائیل با استفاده از امکانات و تکنولوژی آمریکا و کشورهای غربی و با استفاده از موساد و تجاربش، دقیقا می داند چگونه و می تواند یک اتاق کوچک را هدف بگیرد و یک شخص خاص را ترور بکند؟ پس چرا اینهمه در جنگی مختصر و کوتاه مدت از مردم بیگناه کشت؟ آیا رضا پهلوی که دلسوزانه می خواهد برای نجات ایران و ایرانی، به قدرت برسد، هرگز اعتراضی به کشتن مردم و بچه های بیگناه ایرانی کرد؟

مقابله مؤثر و کارآیند با آسیب‌های اشاعه هرگونه توهم و خوش‌خیالی به آن و یا بدتر از آن دل بستن به چنین گانگستریسم سیاسی بخش لاینفکی از وظیفه کنشگران و فعالین و پیشروان جنبش‌ها با هدف حفاظت و تقویت جنبش مردم و عاملیت آن است. همانطور که درمورد ایران کارگزارحاضر به یراق آن، جریان راست سلطنت و شخص رضاپهلوی بی درنگ و با وقاحت کامل از مداخله و تهدیدهای نظامی ترامپ دفاع کامل کرده و آمادگی خود را برای پیشبردآن اعلام داشت. بدون درس گرفتن از تجربه پدرش که هیچگاه نتوانست پس از کودتای ۲۸ مرداد که به مددسرویس‌های امنیتی آمریکا و انگلیس صورت گرفت، درجامعه ایران مشروعیتی کسب کند.

در فضای سیاسی عمومی کشور که خواست سرنگونی رژیم خواستی همگانی و مستعدترین ماده احتراقی برای هر جرقه ایست، چنین پیشامدی طبیعی و مفهوم است، اما اگر سرنگونی نه با کودتا یا حمله نظامی آمریکا و اسرائیل یا عملیات تروریستی مجاهدین خلق بلکه به دست توده های آگاه و سازمانیافته باید اتفاق بیافتد، قاعده ی کار، فراهم ساختن شرائط توده ای شدن مبارزه سازمانیافته برای سرنگونی است و نه پریدن از روی چنین شرائطی. درس بزرگ جنبش های دی ۹۶ ، آبان ۹۸ و جنبش “ژینا” همین است.

در شرایطی که جامعه ایران بار دیگر نشانه ‌های زنده بودن را بروز داده، و از اعتصاب‌ های کارگری تا اعتراضات خیابانی علیه فقر، تبعیض و بی ‌آیندگی چندین روز است تداوم دارد، دامن زدن به هرگونه فضای تشنج و جنگ، دقیقاً در خدمت خفه کردن این جنبش‌ قرار می گیرد. گفتمان جنگی، خیابان ها را از معترضان خالی می‌کند و تشکل ها را می‌شکند. زیر فشار تهدید و ترس همبستگی آسیب می بیند. چیزی که حکومت به ‌تنهایی دیگر قادر به انجامش نیست، جنگ و فضای جنگی می‌ تواند برایش فراهم کند.

جمهوری اسلامی، در کلیت خود، توان و اراده اصلاح ساختاری را ندارد. هر عقب‌ نشینی محدود، تاکتیکی برای خرید زمان است. این نظام اصلاح‌ناپذیر است. تداوم آن، به معنای تعمیق فلاکت اقتصادی و افزایش هزینه‌های اجتماعی و انسانی است. از این‌رو، راه برون‌ رفت از وضعیت کنونی، نه در اصلاح جمهوری اسلامی، بلکه در پایان دادن به آن نهفته است. نجات جامعه از سرکوب و بی‌عدالتی، فساد ساختاری و فقر فراگیر، مستلزم گذار از نظمی است که خود، مانع اصلی تداوم زندگی است. این گذار، تنها زمانی می‌تواند به آزادی، برابری و عدالت اجتماعی بینجامد که مردم به دست خود و برای خود بتوانند آگاهانه نظم نوینی را پی ریزند.

مسئولیت اندیشه ‌ورزی مستقل. در جهانی که بازنشر یک دروغ تنها یک کلیک فاصله دارد، سکوت در برابر خبر نادرست بی‌طرفی نیست، مشارکت در فرسایش حقیقت است. در دورانی که احساسات جای استدلال را گرفته‌اند، وفاداری به عقل نقاد شکلی از شجاعت مدنی است. هر انسانی که پیش از باور درنگ کند، پیش از داوری بیندیشد و پیش از تکرار، حقیقت را بجوید، نه تنها از خویشتن بلکه از بنیان جامعه دفاع کرده است.

فاشیزم پهلوی همان جریان غیر خودی است که به دست رژیم فربه می شود تا پراکندگی و تفرقه افکنی هایش را گسترش دهد. اینجا است که باید هشیار بود و در دامن فریب این دسته بندیها قرار نگرفت. این اصلا بدین معنا نیست که در مقابل دست اندازی های فاشیزم نو پا بیکار نشست، بلکه بدین معنا است با این تحرکات و اقدامات برخوردی حاشیه ای داشت و نوک پیکار را همچنان بسوی نظام تئوکرات نشانه گرفت.

اگر نیروهای چپ و دموکراتیک ایرانی نتوانند در شرایط حساس و سرنوشت ساز کنونی بر اختلافات درونی خود، که اغلب فاقد هرگونه اساس اصولی و مهمی هستند و فقط ناشی از خودمحوری ها و خود بزرگ بینی های کودکانه هستند، پیروز شود و با حفظ اصول سازمانی خود به تشکیل یک 'جبهه مشترک' تن دهد، نه تنها با اتکا به بهانه ها و توجیهات غیر اصولی از انجام وظایف انقلابی و تاریخی خود سرباز زده است، بلکه دو دستی عرصه سباسی کشور را به نیروهای مرتحع، وابسته و غیر دموکراتیک موجود تقدیم کرده و سرانجام جز شکست جبران ناپذیر دستاورد دیگری نخواهد داشت.

آنچه در این روز ها می گذرد، مرا دو باره به یاد آن شعار انداخت، و دیدم که برای مقالهٔ حاضر عنوانی که بتواند به روشنی و وضوح و اختصار، آنچه در این روز ها می گذارد را خلاصه کند بهتر از این شعار نمی توانم پیدا کنم.
خیزش «زن، زندگی، آزادی»، هرچند که هنوز به ارتفاع انقلاب نرسیده است، دیری است که به سطح جنبش ارتقا یافته است و نام خود را به عنوان یک جنبشِ تثبیت شده و قوام یافته و شکل گرفته، در چشم انداز نهایی انقلابِ در راه رقم زده است، و به هر بهانه‌یی استحکام و تداوم خود را اعلام می کند.

مفهوم « انسداد اقتدارگرایانه‌گذار» وضعیت خنثی یا مبهمی را توصیف نمی‌کند. این مفهوم به‌صراحت می‌گوید مشکل کجاست: گذار ممکن است، اما ممنوع و مسدود شده است. جامعه آماده است و از نظر ارزشی و اجتماعی به نقطه‌ای رسیده که خواستار گذار می‌باشد، اما این گذار نه به دلیلی ناتوانی یا سردرگمی جامعه بلکه توسط حکومت بصورت فعال و آگاهانه مسدود شده است. به عبارتی دیگر، بن‌بست سیاسی نه حاصل ناتوانی مردم و نه نتیجه پیچیدگی‌های تاریخی؛ بلکه پیامد مستقیم تصمیم سیاسی برای حفظ قدرت به هر قیمت است.

شب دیگر نیز چنین ماجرایی از تعقیب و گریز ادامه داشت. اما باز‌هم موفق نشدند. چون به سوی کوچه‌ی تاریک مجاور گریختم. دری باز بود که در پشت آن مخفی شدم. اما شب سوم سر‌آخر با کارگردانی استواری به نام عین‌الله قنبری به من دست یافتند و مرا به داخل اتومبیل شهربانی کشانیدند تا وسط دو تن از مأموران نه چندان معذور حکومت بنشینم. هر دو ‌مأمور با آرنج‌های خویش خیلی محکم به قفسه‌ی سینه‌ام می‌کوبیدند. سپس حدود ده کیلومتر از جاده‌ی غربی شهر را طی کردند و مرا نیمه جان در حاشیه‌ی خاکی آن رها نمودند. شرطشان این بود که فردا صبح در شهربانی نزد همان سرهنگ توانا بروم.

در پهنه ی جهانی جنگ‌های خانمان برانداز در اوکراین و غزه با وجود به اصطلاح آتش بس هنوز در جریان است. به آن‌ها باید از جنگهای داخلی ناشی از دخالت بیگانگان در سودان و جای جای دنیا اضافه نمود.. خبرهای روزانه دهشتناک از وضعیت فعلی جهان انسان ها را آشفته و سیستم عصبی آن‌ها را دچار اختلال کرده است. چشم انداز ها را کدر و پیش‌بینی ها را مشکل ساخته است. شفافیت که در کار نباشد، ترس بر جسم وجان غلبه می کند. ترس اعتماد به نفس را کم کرده و گاه جنبش و حرکت را دچار اختلال می کند.