در این زمان علی با سیاستی بی‌پروا در جنگ‌های ناپلئونی میان انگلیس و فرانسه بازی می‌کرد؛ گاه با این و گاه با آن. گرچه جزایر ایونی را به دست نیاورد، اما با رضایت لندن قلمرویی تقریباً مستقل میان آدریاتیک و اژه به دست آورد. به نوشتهٔ مندلسون، «گنجینه‌ها و نیروهایش از دولت سلطان نیز بیشتر بود». اشراف اروپایی مانند لرد بایرون در سفرهای شرقی خود دیدار با «پاشای بزرگ اپیروس» را مایهٔ افتخار می‌دانستند.
اما وقتی در ۱۸۲۰ ارتش عثمانی یانینا را محاصره کرد، متحدانش به‌سبب بدعهدی‌های گذشته او را رها کردند. مدافعان تا اکتبر ۱۸۲۲ مقاومت کردند، سپس تسلیم شدند. علی با تهدید به انفجار گنجینه‌ها و حرمسرایش تا ۵ فوریهٔ ۱۸۲۲ در جزیره‌ای دوام آورد، اما سرانجام با خنجری خمیده به قلبش ضربه زدند.

البته که فرهنگ دیجیتال همان فرهنگِ زیسته نیست. اما این مخزن دیجیتال بستری برای تبادل فراهم می‌کند — حتی برای کسانی که مهاجرت کرده‌اند و در دیاسپورا زندگی می‌کنند. اگر مثلاً کسی از جامعهٔ تووالوئیِ بریزبین تصمیم بگیرد رقص خاصی را به فرزندانش منتقل کند، می‌تواند به پایگاه داده رجوع کند. ضمن آن‌که فرهنگ همواره در حال دگرگونی و بازآفرینی است. به همین دلیل این پروژه اساساً هیچ‌گاه به پایان نمی‌رسد — حتی اگر مرحلهٔ آزمایشی آن فقط تا پایان ۲۰۲۶ ادامه داشته باشد. تا آن زمان، ساختار باید آماده باشد. اگر کسی در سال ۲۰۳۵ ترانه‌ای بسازد، می‌توان آن را به‌سادگی به پایگاه داده افزود.

ما در آستانه یک نقطه عطف واقعی ایستاده‌ایم. زمانی این جمله اعتبار داشت که «تصاویر دروغ نمی‌گویند». آن دوران به پایان رسیده است. امروز دیگر نمی‌توان اصالت را بدیهی فرض کرد. اما عکس‌ها هرگز خودِ مدرک نبوده‌اند؛ آن‌ها همیشه صرفاً پیشنهادهایی برای تفسیر بوده‌اند. پیش‌تر هم می‌شد در انگیزه‌ها دست برد. آنچه تازه است، دامنه و سرعت فریب است. به همین دلیل با بحران «راحت‌طلبی» هم مواجه‌ایم. آرشیوها یادآوری می‌کنند که حقیقت کار می‌طلبد: باید بررسی کرد، مقایسه کرد، تردید ورزید.

در سدهٔ شانزدهم، مردم اروپا شروع کردند به چاپ رساله‌ها و شب‌نامه‌ها دربارهٔ موضوعات سیاسی. بدین‌سان شکلی تازه از «عرصهٔ عمومی» پدید آمد که راه را برای دموکراسی هموار کرد.
در ژانویهٔ ۱۵۸۴، واعظی به نام یوهانس نورت‌هاوزن به‌سختی از مرگ گریخت. او چون بر این باور پافشاری می‌کرد که ایمان پروتستانی، ایمانِ راستین است، در جریان جنگ کُلن به دست سربازان کاتولیک دست‌بسته شد و در شهر بن، به درون رودخانهٔ یخ‌زدهٔ راین افکنده شد. با خوش‌اقبالی بسیار توانست چند کیلومتر پایین‌تر، در نزدیکی کلن، خود را به ساحل برساند و از آن‌جا به شهر روتهن در وستفالن بگریزد.

نظام جمهوری‌های موزی جان‌های بسیاری نیز گرفت؛ منازعات کارگری در مزارع موز اغلب به خشونت می‌انجامید. در سال ۱۹۲۸، در کلمبیا «کشتار موز» رخ داد؛ جایی که ارتش به روی کارگران اعتصابیِ شرکت یونایتد فروت ـ که خواهان دستمزد بالاتر و شرایط کاری بهتر بودند ـ آتش گشود. در میان قربانیان، زنان و کودکان نیز حضور داشتند. گابریل گارسیا مارکز، نویسندهٔ کلمبیایی و برندهٔ نوبل ادبیات، این واقعه را در رمان «صد سال تنهایی» بازتاب داد.

جزیره برای متفقین در مبارزه با آلمان مهم بود، به ویژه برای توقف میان‌راهی هواپیماهای جنگندهٔ آمریکا. چون دانمارک تحت اشغال آلمان بود، امضای قرارداد مستقیم برای ایجاد پایگاه نظامی ممکن نبود. آمریکا با دیپلمات دانمارکی، هنریک کافمان، در واشینگتن مذاکره کرد: آن‌ها می‌توانستند پایگاه‌های خود را بسازند، اگرچه در مدت اشغال، از گرینلند دفاع کرده و مردم آنجا را تأمین کنند.
از این توافق، پیمان دفاعی ۱۹۵۱ بین دانمارک و آمریکا شکل گرفت که هنوز معتبر است؛ آمریکا می‌تواند حضور نظامی خود در قطب شمال را افزایش دهد، حتی بدون آن‌که مالک گرینلند باشد. این یکی از استدلال‌هایی است که در کاخ سفید کمتر کسی حاضر به شنیدن آن است.

آمریکا برای آمریکایی‌ها»؛ این پیامی بود که جیمز مونرو در سال ۱۸۲۳ برای قدرت‌های استعمارگر اروپایی فرستاد. آن‌ها می‌بایست استقلال کشورهای جوان قارهٔ آمریکا را به رسمیت بشناسند. دونالد ترامپ امروز این دکترین را بازتفسیر می‌کند. هرگاه ایالات متحده بخواهد سیاست قدرت‌محور خود را توجیه کند، با علاقه به دکترین مونرو استناد می‌کند. حتی مسیر کنونی سیاست خارجی آمریکا نیز بر سخنرانی‌ای استوار است که بیش از ۲۰۰ سال پیش توسط جیمز مونرو ایراد شد. او پنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده و آخرین رئیس‌جمهور از نسل بنیان‌گذاران کشور بود. مونرو در جنگ استقلال آمریکا (۱۷۷۵–۱۷۸۳) علیه نیروهای استعماری بریتانیا جنگیده بود.

در پایان سال ۲۰۲۵، ایالات متحدهٔ آمریکا «راهبرد امنیت ملی» خود را منتشر کرد. دولت آمریکا به‌طور سنتی در این سند مشخص می‌کند که در آینده در حوزه‌های سیاست خارجی و امنیتی چگونه رفتار خواهد کرد. یکی از موتیف‌های تکرارشونده در سند دولت ترامپ، رجوع به آنچه «دکترین مونرو» نامیده می‌شود، است؛ دستورالعملی که در ۲ دسامبر ۱۸۲۳ از سوی رئیس‌جمهور وقت آمریکا، جیمز مونرو، در یک سخنرانی اصولی اعلام شد و در آن، پیش از هر چیز، مسئلهٔ تعیین و مرزبندی حوزهٔ منافع آمریکا در برابر نفوذهای اروپایی مطرح بود.

شب یلدای ۱۳۵۵؛ با هدایت «سیروس نهاوندی» (اسب تراوای ساواک)، پرویز واعظ‌زاده مرجانی، رحیم تشکری، ماهرخ فیال، مینا رشیدی[رفیعی]، جلال دهقان، حسن زکی‌زاده، مسعود صارمی و محمدعلی پاریا، به رگبار بسته شدند

شاه به این مطلب پی برده بود که در طول بیست سال گذشته، کلیۀ اصلاحات پدرش - به علت قدرت یابی مجدد روحانیت – به هدر رفته است و به این نتیجه رسیده بود که تا زمانی که ملایان بر امور کشور نظارت دارند، هرگونه حرکت اصلاحی و تجدد خواهی در مملکت غیرممکن خواهد بود. علاوه برآن، اینک شاه در نظر داشت که (همانند پدرش) سر از قانون اساسی مشروطیت برتابد و اصلاحات را بطور « خود خواسته » به انجام برساند.شاید به اعتقاد شاه، در آن تاریخ بهترین فرصت برای انجام منظورش فراهم شده بود؛ مجالس قانون گذاری تعطیل بودند و بروجردی و کاشانی نیز چهره در خاک کشیده بودند.

پیشه‌وری یک نفر نیست! ما چند پیشه‌وری داریم. هیچ آدمی نیست که فقط یک آدم باشد. هیچ لجظه‌ای از زندگی آدم هم فقط آن لحظه نیست. تمام تاریخی که پشت سر اوست او را می‌سازد و آن آدم هم در لحظه معین چیز معینی است.

استوانه یا فرمان کورش، و در فارسی به عنوان منشور کورش، هم یک سند مکتوب و هم یک اثر باستانی است. گِل‌نِبِشته‌ کورش، برای بسیاری از ما، «مانترا»یی خیال‌انگیز است. تنها یک قطعه سفال و گل رُس خشکیده نیست، خاطره نیاکان ماست اما روی آن چی نوشته شده؟ تنها به فتح بابل در ۵۳۹ پیش از میلاد اشاره دارد؟ برگردان متن استوانه کورش کمک می‌کند که لااقل بفهمیم این گِل‌نبشته که نه به زبان هخامنشیان (خط میخی ایران قدیم)، بلکه به زبان اَکّدی (زبان مردم بابل) نوشته شده، چی هست و چی نیست...

در دیگر تواریخ چنین طول و عرض نیست که احوال را آسان‌تر گرفته‌اند و شمه‌ای بیش یاد نکرده‌اند اما چون من این کار را پیش گرفتم می‌خواهم که دادِ این تاریخ را به تمامی بدهم و گرد زوایا و خبایا برگردم تا هیچ از احوال پوشیده نماند. غرض من آن است که تاریخ پایه‌ای بنویسم و بنائی بزرگ افراشته گردانم چنان‌که ذکر آن تا آخر روزگار باقی ماند.

۱- شورش زندانیان سیاسی در زندان قصر به روایت بزرگ علوی
۲- داستان پنهان کردن خبر طرح اشغال ایران از رضا شاه به روایت فریدون هویدا
۳- قیام پادگان هوایی قلعه مرغی درهشتم شهریور به روایت مرتضی زربخت

بسیاری از ما نسبت به آنچه در میهن ستمدیده ایران روی داده، اشراف نداریم بخصوص که شرح رویدادهای تاریخی، بویژه تاریخ سیاسی در کشور ما بیشتر اوقات در جهت کسب مشروعیت صورت می‌گیرد و وقایع‌نگاران، آشکارا یا پنهان به تحریف تاریخ دست می‌زنند. گذشته، نگذشته و کوله‌بارش همچنان روی دوش ما سنگینی می‌کند. گذشته، سرزمینِ غریبی است.

رسول‌زاده در این نوشته از موضع حزب دموکرات ایران و به عنوان جریان چپ ایرانی در این زمان دو رویکرد مشخص و محوری در انقلاب مشروطه و وظایف آن اتخاذ می‌کند. او از طرفی، سخت به فئودالیزم و اشرافیت و طبقات ممتازه‌ی موجود قدیمی تاخته که به عنوان بقایای قرون‌وسطا باید برای تکامل سرمایه‌داری از مقابلِ روند تکاملی جامعه برداشته شود و از طرف دیگر، تلویحاً و تصریحاً، فرقه‌ی اعتدالیون را به استهزا گرفته که چرا با‌توجه به سطح توسعه‌یافتگی ایران، حزب خود را با عنوان «اجتماعیون- اعتدالیون» نامگذاری کرده‌ است.

در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک، لوحی میخی با قدمتی ۲۵۰۰ ساله در محفظه‌ای شیشه‌ای نگهداری می‌شود، که با شکوه و جلال از آن به‌عنوان «اعلامیه‌ی باستانی حقوق بشر» یاد می‌شود. اما اکنون روشن شده است: این متن از سوی یکی از فرمانروایان مستبد باستان نوشته شده که دشمنان خود را شکنجه می‌داد.

در مورد پرسمان «آلامان‌»های(یورش‌های) ترکمن از دیرباز نوشته‌هایی در کارهای تاریخی پیش کشیده می شوند، اما تا همین اواخر هم ناسازگار‌ترین نگرش‌ها و داوری‌ها در درباره آن گفته شدند. رجال و مقامات فئودال ایرانی و برخی از نویسندگان اروپای غربی و روسی سده نوزده "آلامان"‌ها را به مثابه پیشه اصلی ترکمن‌ها بررسی و بصورت تهمت آمیزی به تمامی مردم ترکمن انگ راهزنی همگانی زده می شد. در این بین، در برخی موارد، "آلامان گری" نتیجه شرایط جغرافیایی – فقرمادی و منابع ترکمن‌ها اعلام می‌شدند و در موارد دیگر - با «گرایشات راهزنی» ترکمن ها توضیح داده می‌شد که گویا هیچگاه به کار کردن خو نگرفته اند. البته، تاریخ نگاران شوروی نمی‌توانستند در برابر چنین اتهام وحشتناکی سخنی نگویند.

روش‌های حمل و نقل غلات به خرمنگاه نیز متفاوت بود و تا حد زیادی به فاصله آن تا مزرعه بستگی داشت. اگر خرمنگاه از محل برداشت دور نبود، آنگاه کشاورزان گندم‌های برداشت شده را خود "آرقالاپ داشماق" حمل می‌کردند(رو گُرده خود می برند). روش‌های انتقال محصول در مناطق مختلف با هم متفاوت بودند. حمل محصول با دست در میان تکه‌های آخال و مرو، ساریق‌ها رایج بود و در این نواحی بر سایر نواحی غلبه داشت.

گروه های کشاورزی یومودها و تکه ها، گوکلن ، چوودورها، غاراداشلی ، ساریق ها، آلیلی ، آناولی ، مورچالی ، نوخورلی، آتا، و همچنین ارساری، الامها، اسکی و سایر قبایل آمودریا. اساس اقتصاد کشاورزی ترکمن ها بموازات دامداری فشرده، کشاورزی آبیاری شده در واحه ها بود. برای آبیاری کانالها و سدها در منطقه کؤپت داغ و چاههای زهکشی زیرزمینی - کاریزها و حوض های روی زمین برای جمع آوری آب – "هودان" (Howdan ) می ساختند. آبیاری معمولاً با نیروی گرانش انجام می‌شد، اما سازه‌های ساده بالابر آب نیز وجود داشتند –" چیگیر و نووا". در کوهستان زمین های بدون آبیاری و دیمی وجود داشتند. ابزار کشت زمین ساده بود.

»  اشغال گیلان توسط پتر‌کبیر و دیدگاه مارکس در مورد پتر و سنت اسلاوی!
»  نگاهی به فرایند شهرنشینی در کردستان ایران
»  جنایت ۲۹ فروردین ۱۳۵۴، مشمول مرور زمان نمی‌شود
»  درس‌هائی از انقلاب اسپانیا
»  «مراحل تغییر و دگردیسی سوسیالیسم در اتحاد جماهیر شوروی به سرمایه داری روسیه»
»  کفیه‌ی عیسی مسیح
»  دو هزار سال تنهائی
»  در لیتوانی، شور و هیجان یهودکُشی
»  کتاب هم‌اندیشی‌ـ‌چپ ویژه‌ی انقلاب ‌‌۵۷
»  او می توانست اتحاد جماهیر شوروی را نجات بدهد
»  پرچم مارکسیسم- لنینیسم برافراشته است
»  مناسبات اقتصادی خارجی جمهوری اسلامی ایران
»  از پیروزی تا استحاله!؟ (۷)
»  سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در شرایط جنگ ایران و عراق
»  جنبش مشروطه، یکی از برجسته ترین رویدادهایِ تاریخ ایران
»  متن کاملِِ قانون اساسی مشروطه و متمم آن
»  از پیروزی تا استحاله!؟ (۶)
»  شورش‌های نان در عصر قاجار
»  آیا در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سرمایه داری دولتی وجود داشت؟
»  بخش کوتاهی از کتاب: انقلاب ایران سال‌های ۱۹۷۸-۱۹۷۹
»  بازخوانی یک سند تاریخی
»  به مناسبت درگذشت دکتر محمـد مصدق
»  داستان انقلاب ۵۷ به روایت تاریخ شفاهی روایت دکتر اکبر اعتماد
»  از پیروزی تا استحاله!؟ (۵)
»  داستان انقلاب ۵۷ به روایت تاریخ شفاهی روایت دکتر هایده مغیثی