:: آرشيو ماهانه

  • اوت 2018
  • ژوييه 2018
  • ژوين 2018
  • مه 2018
  • آپريل 2018
  • مارس 2018
  • فوريه 2018
  • ژانويه 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008


  • :: نويسندگان اين بخش

  • ماشالله آجودانی
  • سعید آرمان
  • حامد ابراهیمی
  • ابوتراب ابوترابی
  • حميد احمدی
  • فریدون احمدی
  • حسين اسدی
  • محمدرضا اسکندری
  • کوروش اعلم
  • احمد افرادی
  • حمید اکبری
  • فرهاد آگاه
  • امیررضا امیربختیار
  • ناصر امینی
  • دنیز ایشچی
  • بیژن باران
  • مهدی بازرگان
  • دانش باقرپور
  • بهرام بهرامی
  • جعفر بهکيش
  • اژدر بهنام
  • منصور بيات زاده
  • ج. پاکنژاد
  • هایده ترابی
  • بهروز جليليان
  • علی محمد جهانگیری
  • علی اصغر حاج سید جوادی
  • امین حصوری
  • تراب حق‌شناس
  • حمید حمیدی
  • اسماعیل ختایی
  • محمدحسین خسروپناه
  • مجید خوشدل
  • پرویز داورپناه
  • دکتر محمود دلخواسته
  • محمود راسخ (افشار)
  • ناصر رحیم‌خانی
  • کاظم رنجبر
  • سعید رهنما
  • حسن زرهی
  • شهزاد سرمدی
  • شیرین سمیعی
  • س. سیفی
  • علی شاکری زند
  • خسرو شاكری (زند)
  • ایرج شکری
  • عباس شکری
  • محمد تقی شهرام
  • منوچهر صالحی
  • علی صدارت
  • جمال صفری
  • رضا طالبی
  • یاسر عزیزی
  • نادر عصاره
  • فخرالدين عظيمی
  • رضا علوی
  • محمد غزنویان
  • رضا فلاطون
  • احد قربانی
  • هوشنگ کردستانی
  • بهزاد کشاورزی
  • علی کشگر
  • معروف کعبی
  • محمود کویر
  • جهانگیر گلزار
  • کوروش گلنام
  • مسعود لقمان
  • مصطفی مدنی
  • علی مرادی مراغه ای
  • جواد مفرد کهلان
  • مسعود نقره کار
  • ن. نوری زاده
  • دارا نیرویی
  • شیدان وثیق
  • عباس هاشمی
  • همنشین بهار
  • مجید هوشیار
  • فرشید یاسائی
  • دكتر ابراهيم يزدی
  • khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش اول

    دستاویز کنسول روس برای اشغال نظامی تبریز

    آنچه که برای سران مجاهدین در این مورد جنبۀ حیاتی داشت، تأمینِ موادِ غذائی برای خارجیانِ ساکنِ تبریز بود. آنان آگاه بودند که اگر کنسولگری های خارجی و اقلیت های مذهبی با مشکلات ناشی از قحطی روبرو گردند، این امر فرصتی به دست کنسول روس خواهد داد تا به بهانۀ وارد ساختن مواد غذائی، اقدام به مداخلۀ نظامی در شهر نماید. زیرا پیش بینی می کردند که قرارداد تقسیم ایران که در تاریخ ۳۱ اکتبر ۱۹۰۷/۸ آبان ۱۲۸۶ ( به طور یکطرفه و بدون اطلاع ایران )، بین روسیّه و انگلستان بسته شده بود، به روس ها این اجازه را داده است که دیر یا زود در منطقۀ زیر نفوذ خویش اقدام به مداخلات نظامی نمایند و اشغال آذربایجان نیز از نظر تاریخی بیشتر از هر کجای دیگر ایران مورد نظر حکومت روسیّه بود.



    daryaye-khazar1.jpg

    متن قرارداد ۱۹۴۰ بین ایران و شوروی درباره خزر

    طرفین متعاهدتین بر طبق اصولی که در عهدنامه مورخ ۲۶ فوریه ۱۹۲۱ بین ایران و جمهوری متحد سوسیالیستی شوروی روسیه اعلام گردیده است موافقت دارند که در تمام دریای خزر کشتی‌هایی جز کشتی‌های متعلق به ایران یا به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی یا متعلق به اتباع و بنگاه‌های بازرگانی و حمل و نقل کشوری یکی از طرفین متعاهدتین که زیر پرچم ایران یا پرچم اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سیر می‌نمایند نمی‌توانند وجود داشته باشند.



    abbas-khaksar1.jpg

    « تاملی در انقلاب مشروطه ی ایران»

    بازخوانی یک کتاب با عباس خاکسار

    ضرورت ِ پرداخت به این دوران بیست ساله با این ویژگی ها، از آن جا ا ست که تا کنون کمتر کتابی تاریخی یافت می شود که به شکل پیوسته وکامل، به این دوران بیست ساله با کش وقوس های سیاسی وفراز وفرود های جنبش های اجتماعی اش چون مسئله مهاجرت وتشکیل دولت ملی در تبعید، جنبش جنگل در شمال، جنبش خیابانی در تبریز، جنبش محمد تقی خان پسیان در خراسان و... در بعدی ملی ومنطقه ای وجهانی پرداخته باشد.



    dehestan-eslami1.jpg
    ماورینا.اُ.س

    نویسندگان عرب سده‌های نهم و دهم
    درباره تسخیر دهستان توسط اعراب

    ترجمه از: رحیم کاکایی

    دهستان در دوره سده میانه مرکز بزرگ اقتصادی،‌ تجاری- صنعتی و فرهنگی واحه مصریان در جنوب غربی ترکمنستان که در سده‌های میانه در منابع کتبی بعنوان«رباط دهستان» نامیده می‌شد بود. دهستان، به عقیده و.ماسون- اتیمولوژی عامیانه‌ای است که از نام باستانی و کهن منطقه داهیستان («کشور داها») سرچشمه می‌گیرد، که به مرور زمان فراموش شده است. احتمالا در سده میانه واژه «دهستان» معنی ناحیه و منطقه‌ای روستایی را داشت که چندین دهکده را بهم پیوند می‌داد.



    بهزاد کشاورزی

    حماسه ای از تاریخ مشروطیت ایران

    تبریک می گویم ترا ای بهادر ایران

    در روز ۲۹ آذر ۱۲۹۰ شمسی، شهر های اشغالی تبریز و رشت و بندر انزلی (و مدتی بعد شهر مشهد) به وسیلۀ قوای نظامی روسیه مورد هجوم قرار گرفته و مردم آن مناطق وحشتناک ترین کشتارها و شکنجه ها را متحمل شدند. در همان روز، حماسه ای به وسیلۀ یکی از روزنامه نگاران شهر ارومیّه آفریده شد که متأسفانه تا کنون در این باره سخن کافی گفته نشده و آن واقعه همچنان در گرد و غبار صفحات کتاب های کهن در سکوت و فراموشی باقی مانده است.



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش چهارم و پایانی

    روز ۲۴ آذر سفارت روسیه به اطلاع دولت ایران رسانید که اگر تا شش روز دیگر کلیّۀ در خواست های روسیه پذیرفته نشود چهار هزار نظامی ساکن در قزوین عازم تهران خواهند شد. روز ۲۷ آذر دولت به مجلس پیشنهاد کرد که یا به دولت اختیار تصمیم گیری بدهد و یا این که کمیته ای از پنج تن وکلا انتخاب و رشتۀ این امر را به دست آن کمیته بسپارد. لیکن مجلس هر دو پیشنهاد را رد کرد. با این‌همه خود مجلس نیز از هرگونه تصمیم گیری در این مورد ناتوان بود. لذا به پیشنهاد گروهی از نمایندگان، مجلس دوازده نفر از وکلای منتخب را به دیدار نایب السلطنه (ناصرالملک) فرستاد و آنان را مختار کرد که از طرف مجلس به وی اختیار کامل بدهند تا با روس و انگلیس مذاکره کرده و هرطور که خود صلاح می داند تصمیم بگیرد. آن نیز بی فایده بود زیرا ناصرالملک جبون تر از آن بود که در چنین روز مبادا شهامت تصمیم گیری را داشته باشد!



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش ۳

    دولت روسیه منتظر جواب ایران نماند و بلافاصله به نایب السلطنۀ قفقاز دستور داد که گروهی نظامی برای اعزام به قزوین آماده سازد. چند روز بعد ( در ۲۴ آبان ) نایب السلطنۀ قفقاز دستور دیگری دریافت کرد مبنی بر اینکه تعداد چهار هزار نفر سرباز به ایران گسیل دارد. قرار بر این شد که از این گروه تعداد دوهزار نفر از مرز گذشته و مستقیمآ عازم تهران شوند و دوهزار تن دیگر پس از گذشتن از مرز ایران، به صورت ذخیره در قزوین منتظر دستور بمانند. وزیر مختار روسیّه دو روز بعد (۲۶ آبان)، به وزارت خارجۀ ایران رسمآ اطلاع داد که روسیّه با کشور ایران قطع رابطه کرده و قوای نظامی به سوی ایران روانه ساخته است (این اطلاعیه در حقیقت اعلام جنگ آن کشور بر علیه ایران بود). به د نبال آن، نیروهای روسیه در روز ۳۰ آبان از مرز ایران گذ شتند و در بندر انزلی فرود آمدند[۹].



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش ۲

    پس از فرار محمدعلی از ایران ، اینک حکومت فرصت یافته بود تا حساب کسانی را که در فتنۀ شاه مخلوع با وی همراهی کرده بودند، مورد بررسی قرار دهد. یکی از افراد مؤثّر در این مورد، ملک منصور میرزا شعاع السلطنه برادر محمدعلی بود. او علاوه بر اینکه در حملۀ شاه یاغی به ایران و در قتل و کشتار و خونریزی های ناشی از این حمله در کنار وی بوده و شریک جرم شاه فراری محسوب می شد. بلکه یکی از کسانی بود که موجبات حملۀ محمدعلی به ایران را فراهم ساخته بود. او از مدت ها پیش برای باز گردانیدن محمدعلی به قدرت، دسیسه چینی می کرد....



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش ۱

    اولین برخورد شوستر با روس ها زمانی پدیدار شد که وی با رئیس روسو فیل کل گمرکات کشور درافتاد. شوستر بر طبق قانون، از رئیس بلژیکی کل گمرکات ایران به نام « مورنارد »[۸] تقاضا کرد که درآمد های گمرکی را به حساب خزانه داری کل کشور تحویل دهد. مورنارد از انجام این درخواست قانونی خودداری کرد. رئیس بانک شاهنشاهی به حمایت از شوستر - که در حقیقت حمایت از قانون بود - از دریافت چک های مورنارد خود داری کرد. کاردار روس « پاکلوسکی » به خاطر این که مورنارد روسوفیل بود، به حمایت از وی، در پیش وزیر مختار انگلیس و رئیس بانک شاهنشاهی، شوستر را تهدید کرده و با لحن و کلمات پرخاشجویانه با وی سخن گفت.



    entekhabate-riasat-jomhouri01.jpg
    علی محمد جهانگیری

    آغاز و فرجام اولین انتخابات ریاست جمهوری در ایران(۸)

    سید ابوالحسن بنی صدر از تولد تا کاندیداتوری ریاست جمهوری ۱ـ ۱

    سید ابوالحسن بنی صدر تحصیلات ­ابتدایی و متوسطه­ خود را در همدان و تهران به انجام رساند. در سال ۱۳۳۲ خورشیدی وارد دانشگاه تهران شد در دوره ی فعالیت در جبهه ملی دو باره دستگیر و زندانی شد که بار اول به زندان قزل قلعه، و بار دوم به زندان شهربانی برده شد. پس از فارغ التحصیلی در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران که به مدیریت احسان نراقی و ریاست دکتر غلامحسین صدیقی اداره می شد، در بخش جامعه شناسی شهری مشغول بکار شد...در قیام مذهبی ۱۵ خردادسال ۴۲ در تهران درنقش یک امدادگر ظاهر شد و زخمی ها را از صحنه درگیری به بیمارستانها می برد. و ...



    mohammad-ali-mirza1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    محمدعلی میرزا در تلاش برای بازیابی تاج و تخت

    برگ هائی از تاریخ مشروطیت ایران

    از نتایج تلخ و ویرانگر قرارداد ۱۹۰۷[۱]، مداخلات شومی بود که بلافاصله پس از انعقاد آن قرارداد، به وسیلۀ حکومت روسیه در شمال کشور ما انجام شد و ما شمّۀ کوتاهی از آن را در نوشتار قبلی به قلم کشیدیم و در آینده نیز اگر فرصت عمر کفایت کند، در آن مورد به سخن بیشتر خواهیم نشست. در این مقاله برآنیم که در مورد وقایع سال ۱۲۹۰ ه- ش، که یکی از تلخ ترین و سیاه ترین و خونبارترین سال های دوران پس از مشروطیت است، بحث وگفتگو کنیم. رویداد های آن سال به اندازه ای شوم و غم انگیز بودند که هر یک از آن ها، برای اضمحلال کشوری کفایت می کرد! آن سال علاوه بر اینکه شمال کشور ما همچنان مورد تجاوز روس ها قرار داشت و قتل و کشتار و تحقیر مردم آن نواحی به وسیلۀ سالدات ها و قزاقان آن کشور، مدام در حال انجام بود، مجلس شورای ملی نیز در نتیجۀ فشار نظامی همان کشور به اجبار تعطیل گردید[۲].



    بهزاد کشاورزی

    برگی از تاریخ مشروطۀ ایران
    قرارداد ۱۹۰۷ م (۱۲۸۶ ش ) و نتایج ویرانگر آن

    در تاریخ ( ۳۱ اوت ۱۹۰۷ / ۹ شهریور ۱۲۸۶ )[۱] دو کشور روسیه و انگلستان - بدون اعتنا و اطلاع حکومت ایران – قراردادی در سن پترزبورگ امضاء نمودند که بر اساس آن، کشور ما را به دو منطقۀ نفوذی در بین خود تقسیم کردند[۲]. از آن تاریخ به بعد، دو کشور مذکور، ایران را همانند ملک طلق خویش انگاشته و از هرگونه مداخله در امورِ آن ( بدون توجه به منافع کشور ایران ) خود داری نمی کردند. در این میان، اگرچه مأموران سیاسی انگلستان با سیاست و احتیاط بیشتر جای پای خویش را در منطقۀ زیر نفوذشان در جنوب کشور محکم تر می ساختند، لیکن دولت روسیه سرزمین شمالی و شمال غرب ایران را علنآ جزو مایملک خویش پنداشته و با اشغال نظامی منطقه، از هرگونه سوء استفاده و اِعمال توحش و آدم کشی خودداری نمی کرد.



    شیرین سمیعی

    روز تاریخی ۱۷ دی

    در آن روز ۱۷ دی سال ۱۳۱۴، روزی که رضا شاه می بایست رسمآ‌ ممنوعیت حجاب برای زنان در ایران را اعلام کند، و دست همسر و دخترانش را بگیرد و برای نخستین بار آنان را بی حجاب به همراه خود به دانشسرای دختران ببرد، سخت آشفته و درهم بود. همسر و دخترانش کلاه بر سر در انتظار خروج، در گوشه ای نشسته بودند و شاه خشمگین، تند و تند درون اتاق راه می رفت و با صدای بلند می گفت:‌ حاضر بودم بمیرم و یک چنین روزی را نبینم که مجبور شوم دست همسر و دخترهایم را بگيرم و بی حجاب با خودم بیرون ببرم!



    reza-alavi3.jpg
    رضا علوی

    مناسبات سردار سپه و روحانیت

    بارهااین گفتگو ها در داخل تاکسی پیش آمد . گفتگو هایی که راه رهایی را در حضور و وجود یک "رضا شاه " می جوید . در آخرین روزهای سال ۲۰۱۷ ، گفتگو های تاکسی وارد خیابان ها و میدان ها ی قم و سایر شهرهای ایران شد و به یک شعار مبدل گردید . در این شعار سه در خواست نهفته است : "باز گشت به دوران پهلوی" ، دوم " ندامت از انقلاب " و سوم اینکه حریف واژگونی حاکمیت روحانیت حضور سرداری است همچون سردار سپه . در این یاداشت کوتاه تلاش می کنم فقط به وجه سوم یعنی مناسبات رضا شاه و مذهب و روحانیت بپردازم .



    reza-falatoon1.jpg
    رضا فلاطون

    در جستجوى يك سند تاريخى فراموش شده

    مقاله كامنف و زينوويف در مخالفت با قيام مسلحانه (١٨ اكتبر ١٩١٧)

    آنها (طرفداران قیام مسلحانه در شرایط فعلی) میگویند: يك) اکثریت مردم روسیه در كنار ما هستند، دو) پرولتاریای جهانی در سمت ما است. افسوس! هیچیک از این دو ادعا درست نیست و اساس حرف ما همین است. در روسیه، بله، اکثریت كارگران وبخش قابل توجهی از سربازان از ما حمایت میكنند، اما، در مورد بقيه مردم یك شك بزرگ وجود دارد، (بعنوان مثال) همه شواهد حاكى از آنست كه در انتخابات مجلس موسسان، دهقانان به سوسیالیست‌ها انقلابی رای خواهند داد. ادعای دوم نيز متاسفانه نادرست است، از یك شورش در نیروی دریایی آلمان و چند نشانه ابتدایی حركت (كارگرى) در ایتالیا نمیتوان نتیجه گرفت كه پرولتاریای جهانی آماده است در يك جنگ تمام عيار بر علیه سرمایه داری بین المللی به كارگران روسيه بپیوندد یا از او حمایت فعال نماید.



    october-rovolution1.jpg
    دنیز ایشچی

    به بهانه یکصدمین سالگرد انقلاب اکتبر

    مارکس پیش بینی میکرد که انقلاب سوسیالیستی در پیشرفته ترین کشور سرمایه داری که در آن پرولتاریا هم از نظر کمّی و هم ساختاری و اتحاد در قدرتمندترین موقعیت قرار دارد، صورت خواهد گرفت. لنین در کتاب "امپریالیسم به مثابه آخرین مرحله سرمایه داری" چنین نتیجه گیری میکند که انقلاب سوسیالیستی نه در پیشرفته ترین کشور سرمایه داری، بلکه در ضعیف ترین حلقه سرمایداری جهانی صورت خواهد گرفت. حزب بلشویک ها به رهبری لنین بعد از جنگ جهانی اول روسیه تزاری را یکی از ضعیف ترین حلقه های سرمایه داری جهانی ارزیابی کرده و به مهارت تمام قدرت سیاسی کامل را از روسیه تزاری گرفته و اقدام به تحکیم کامل قدرت سیاسی حزب نماینده زحمتکشان و کارگران در حاکمیت سیاسی نمودند.



    hamid-ahmadi.jpg
    حميد احمدی

    جنگی که سرانجام دو بازنده داشت

    (جنگ ۲+۶ ساله عراق و ایران)
    گفتگوی حمید احمدی ناخدای سابق نیروی دریایی ایران
    با تلویزیون "ایرانیان در برلین" در تاریخ شهریور-مهر ۱۳۸۱




    pas-az-28mordad.jpg
    شیرین سمیعی

    پس از کودتای ۲۸ مرداد

    بلافاصله پس از کودتا، در سراسر کشور دستگیری‌ها آغاز شد. روزهای اول به تصفیه‌ حساب‌ها، پاپوش دوختن‌ها و انتقام‌های فردی گذشت.
    می‌بایست محتاط بود، در گوشه‌ای خزید و بی‌گدار به آب نزد. احزاب سیاسی ممنوع اعلام شدند و سران‌شان دستگیر. عده ای از دبیران دبیرستان‌ها را نیز به زندان افکندند.
    پس از چند روز، شاه، تنها، بدون ملکه‌اش وارد شد و به همراه گارد سلطنت یک‌سر از فرودگاه به کاخ رفت. این بار از تظاهرات خیابانی در مسیرش خبری نبود. برخلاف خوش‌بینی ظاهرشان، حاکمان از وزش باد مخالف همچنان در هراس بودند و به ناثباتی قدرت خود در آن روزها آگاه. می‌دانستند که بر روی کرسی لرزانی نشسته‌اند و احتیاط را از دست نمی‌دادند.



    Saeed-Rahnema.jpg
    سعید رهنما

    بازخوانی انقلاب‌های قرن بیستم (۵)
    انقلاب‌های ویتنام

    مبارزه‌ی قهرمانانه‌ی مردم ویتنام تحت رهبری هوشیارانه و زیرکانه‌ی هو شی مین و دیگر رهبران نزدیک به او طی دهه‌ها دو غول استعماری و امپریالیستی را شکست داد. اما رهبران حزب، به‌ویژه تندروها تحت تأثیر انقلاب‌های روسیه و چین این توهم را داشتند که می‌توانند یک کشور عقب‌مانده و روستایی را مستقیماً و به‌سرعت «سوسیالیستی» کنند. آنان پس از طی یک مسیر طولانی با برخورد به واقعیت‌های تلخ توسعه‌ی ملی در یک نظام سرمایه‌داری جهانی‌شده ناچار به عقب‌نشینی شدند. انقلاب‌های ویتنام درس‌های بسیار ارزشمندی برای دیگر جنبش‌ها و جریانات سیاسی چپ ـ به‌ویژه جریاناتی که به تصور خود به یک انقلاب بلافاصله‌ی سوسیالیستی امیدوارند ـ به همراه دارد.



    Chakeri1.jpg
    خسرو شاكری (زند)

    نگرانی از تحریف تاریخ*

    آنچه در این اثر آبراهامیان اهمیت درجه‌ اول دارد این است که، برخلاف آثار یاد شده در بالا پیرامون کودتا، وی براساس اسناد و مدارک آمریکایی و بریتانیایی ثابت می‌کند که این تز که گویا کودتا برای مقابله با «خطرکمونیسم» و «نجات ایران از چنگال کمونیسم» انجام گرفته بود، تز نادرستی است؛ بلکه، بر عکس، علت کودتا این بود که مصدق طی دو سال مذاکره پیرامون کنترل نفت (از مرحله استخراج تا فروش آن بنابر قیمت بازار جهانی) که در دست ایران بماند، یعنی اصل حاکمیت ملی ایران که اصل و روح قانون ملی کردن نفت بود، می‌خواست حقوق ایران کاملا رعایت شود، در حالی که بریتانیا و انگلستان از طریق انواع فرمول‌های حیله‌گرانه می‌خواستند کنترل نفت را در دست خود بگیرند



    ج. پاکنژاد

    اعدام افسران ارشد ارتش در آستانه حمله صدام به ایران در مراسم صبحگاهی و دروغگویی محمد غرضی

    روایتی که کودتاچیان و بانیان استبداد ولایت مطلقه از چگونگی آغاز جنگ و ادامه آن به مدت هشت سال ارائه می‌دهند پر از تناقض و دروغ است اما حقیقت را نمیتوان برای همیشه با پوشش دروغ پوشاند. از جمله آن دروغها، دروغها در رابطه با غافلگیری ارتش، عقب نشینی نیروهای ایرانی از خرمشهر، نقش ارتش در آن و اینکه آقای بنی‌ صدر به نیروهای مردمی( سپاه و بسیج) اسلحه و امکان نمی‌داد، است.



    شیرین سمیعی

    شاه می دانست بازگشتی در راه نیست*

    در باره خروج شاه از کشور نیز از آن چه که گفته اند و خوانده ایم، و بار و بندیل مسافران، به ویژه چمدان های علیاحضرت، چنین بر می آید که شاه می دانست بازگشتی در کار نیست. در این که شاه شتاب به ترک کشور داشت، تردیدی نیست، اشک چشمان و چهره افسرده او نمایانگر اندوهش از سفری بی بازگشت است، شاید که به همراهان چیزی در این باب نگفته بودند.



    Saeed-Rahnema.jpg
    سعید رهنما

    انقلاب چین

    بازخوانی انقلاب‌های قرن بیستم (۴)

    چین به رغم گذشته‌ی تاریخی غنی و طولانی به‌عنوان کشوری مستقل، متحد، و پرجمعیت، در اوایل قرن بیستم کشوری فقیر، عقب‌مانده و غیرصنعتی بود که هر بخش آن تحت نفوذ یکی از قدرت‌های استعماری آن زمان قرار داشت. معاهده‌های تحمیلی این قدرت‌ها صدمات فراوانی به چین وارد آورده بود، و آخرین سلسله‌ی پادشاهی بی‌کفایت «چینگ» یا «مانچو» رو به انقراض بود. قیام‌ها و شورش‌های مختلف، سرکوب‌‌ها و جنگ‌های پیش ‌از آن، با قحطی و مرگ میلیون‌ها نفر از مردم چین همراه بود. بیش از ۹۰ درصد جمعیت حدود ۴۵۰ میلیونی چین در آغاز قرن بیستم در بخش کشاورزی و در روستا‌ها فعال بودند، و بقیه‌ی جمعیت عبارت بودند از خدمه،



    رضا جاسکی

    نقش روایتگری در انقلاب

    چپ به لحاظ تاریخی در میان روشنفکران ایران از نفوذ بالایی برخوردار بود، اما چرا ال احمد در دهه چهل و شریعتی در دهه پنجاه توانستند نفوذ زیادی در میان جوانان بیابند؟ آیا این فقط به خاطر نظرات مذهبی شریعتی بود؟ اگر چنین بود، چرا خمینی و شاگردانش تا قبل از دی ۱۳۵۶ چنین موفقیتی نداشتند؟ چرا شریعتی برای مشروعیت بیشتر اسلام رادیکال خود به صراحت از مارکس و لنین صحبت می‌کرد و بخشی از نظراتش را از آن‌ها عاریه گرفت ؟ آیا به خاطر ترویج مطالب شبه علمی بود؟ اما بازرگان نتوانست در این راه موفقیت چندانی کسب کند.



    شیرین سمیعی

    نام کشور «پرس» و اسطوره «پرس» و «پرسه»

    داستانی از یک کتاب میتولوژی*

    پادشاه پس از آگاهی از تولد پرسه، چون جرآت نکرد او را بکشد، نوزاد را با مادرش درون صندوق چوبینی نهاد و صندوق را در آب افکند. امواج و نسیم دریا صندوق را به کناره جزیره کوچک سریفوز رساندند که «پلی دکتس » پادشاهش بود. «دیکتیس» برادر پادشاه، صندوق را یافت و مادر و فرزند را نزد خود برد و از آنها نگهداری کرد. پرسه در خانه او پرورش یافت و جوانی شد زیبا و دلیر و هوشمند. در این میان، پادشاه «پلی دکتس» عشقش را به دانائه زیبا ابراز داشت، اما او نپذیرفت. شاه به خیال این که پرسه سد راه عشقش است، تصمیم گرفت او را دور کند و از آن جا براند.



    »  درآمدی بر انقلاب‌های قرن بیستم (۳) انقلاب ۱۹۱۸ آلمان
    »  شخصیت و طبقات در تاریخ
    »  دیدار نویســنده ی کتاب با مصدق در بیمارستان نجمیه
    »  اصول تاریخ
    »  تابویی بنام فلسطین!
    »  تاریخ چیست؟
    »  اندرزنامه‌های کهن ایرانی زمانه را چو نکو بنگری همه پند است
    »  خرید اسلحه از اسراییل تنها به ماجرای مک فارلین خلاصه نمی شود
    »  غروبِ شوکتِ «جناب اشرف» احمد قوام السلطنه
    »  غبارزدایی از آینه‌ها متن نوشتاری سخنان آیت‌الله منتظری درباره اعدام‌های ۶۷
    »  چگونگی مرگ سیدجعفر پیشه وری: مصدوم یا مقتول؟
    »  اینجا اوین است و ما در کجای تاریخ ایستاده‌ایم
    »  درباب یک ناراستی در یک مصاحبه
    »  از کتاب‌های ممنوعه تا زندان اوین
    »  علل و زمینه انقلاب ٢٢ بهمن ١٣۵٧ و عملکرد سازمانهای سیاسی ایران - بخش دوم
    »  علل و زمینه انقلاب ٢٢ بهمن ١٣۵٧ چگونگی عملکرد سازمان های سیاسی ایران ـ بخش اول
    »  ماجرای نفت ایران از آغاز تا کودتا
    »  تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (۱۷)
    »  نامه مسعود رجوی به میخائیل سرگئیویچ گورباچُف
    »  تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (۱۶)
    »  کتاب «جمعیت و سیاست در ایران؛ از دوران سلطنت مشروطه تا جمهوری اسلامی»
    »  تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک ۱۵
    »  نشستِ عبرت‌ انگیزِ صدام حسین بغداد؛ قاعة الخلد (۲۲ ژوئیه ۱۹۷۹)
    »  نامه سرگشاده آقای دکتر حاج سید جوادی به روزنامه کیهان!
    »  آیا مصدق می خواست جمهوری اعلام کند؟