در پی تبادل آتش میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز در روزهای اخیر، روز یکشنبه گزارش‌های ضدونقیضی درباره توقف مذاکرات کارشناسی تهران و واشنگتن منتشر شد. اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی اعلام کرد که ایران و آمریکا بر سر توقف حملات به توافق رسیدند و نمایندگانشان قرار است روز سه‌شنبه در قطر دیدار کنند.
به گزارش اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی دیدار روز سه‌شنبه نمایندگان ایران و آمریکا که قرار است در دوحه، پایتخت قطر برگزار شود، بر حل‌وفصل اختلافات دو طرف بر سر تنگه هرمز متمرکز خواهد بود.
همچنین، خبرگزاری رویترز عصر یکشنبه به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که ایران و آمریکا توافق کرده‌اند که از حملات دست بکشند و کشتی‌ها اجازه تردد آزاد در تنگه هرمز را خواهند داشت. به گفته او، همزمان قرار است مذاکرات فنی درباره همه بخش‌های تفاهم‌نامه ادامه یابد.

محسن حسام نویسنده‌ای بی مدعا، مردمدار، مهربان و بی هیاهو، سال‌های طولانی سختی را در تبعید (در فرانسه) برای رهایی مردم ایران و برای آرمان بزرگ برابری و سوسیالیسم مبارزه کرد، قلم زد، کار کرد و بی ادعا جنگید و تجربه‌های فراوان خود از سرکوب، مهاجرت و تبعید را از نگاهی دقیق و شخصی و ویژه برای اطلاع دیگران و آیندگان به رشته تحریر درآورد و سرانجام در نبرد با سرطان، مبارزه را به نسل جدیدی از مبارزان راه آزادی و عدالت اجتماعی واگذار کرد.

محسن حسام نویسنده و عضو قدیمی کانون نویسندگان ایران، روز گذشته ۶ تیر ۱۴۰۵، پس از سه سال نبرد با سرطان، در هفتاد و هفت سالگی، در بیمارستانی در پاریس خاموشی گرفت.
او سال‌های بسیاری از زندگی خود را در تبعید گذراند؛ تبعیدی که تنها به معنای دوری از وطن نبود، بلکه انزوا و به حاشیه رانده شدن را نیز بر او تحمیل کرد. حسام به‌رغم بیماری، نوشتن را واننهاد و پیوسته به ثبت تجربه‌های زیسته‌ی خود از سرکوب، مهاجرت و تبعید ادامه داد. از آثار او در این دوران می‌توان به «تبعیدی‌ها» و «کوچه شامپیونه» اشاره کرد.
کانون نویسندگان ایران درگذشت محسن حسام را به خانواده‌ی او به‌ویژه برادر ایشان حسن حسام، دوستداران و جامعه‌ی فرهنگی مستقل ایران تسلیت می‌گوید و یاد او را گرامی می‌دارد.
او سال‌های بسیاری از زندگی خود را در تبعید گذراند؛ تبعیدی که تنها به معنای دوری از وطن نبود، بلکه انزوا و به حاشیه رانده شدن را نیز بر او تحمیل کرد. حسام به‌رغم بیماری، نوشتن را واننهاد و پیوسته به ثبت تجربه‌های زیسته‌ی خود از سرکوب، مهاجرت و تبعید ادامه داد. از آثار او در این دوران می‌توان به «تبعیدی‌ها» و «کوچه شامپیونه» اشاره کرد.
کانون نویسندگان ایران درگذشت محسن حسام را به خانواده‌ی او به‌ویژه برادر ایشان حسن حسام، دوستداران و جامعه‌ی فرهنگی مستقل ایران تسلیت می‌گوید و یاد او را گرامی می‌دارد.

امروز، با فاصله‌ای بیش از نیم قرن از آن روزها، می‌‌وان درباره راه ‌ها و شیوه‌های مبارزه آن نسل به بحث و داوری نشست و از اشتباهات آنان درس گرفت، اما آن‌چه از آنان آموختنی است، صداقت، فداکاری و آرمان ‌خواهی آنهاست که آسایش و امنیت شخصی را فدای آرزوهای بزرگ انسانی کردند. آنان در جستجوی جهانی بودند که در آن آزادی، برابری و عدالت اجتماعی برقرار باشد.
حزب چپ ایران هشت تیر را فرصتی می‌داند برای ادای احترام به حمید اشرف و همه فدائیانی که در تاریک‌ترین سال‌های استبداد، مشعل امید و مقاومت را روشن نگاه داشتند. یاد آنان بخشی از حافظه مبارزاتی مردم ایران است که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و یادآور این حقیقت است که هیچ استبدادی جاودانه نیست و شعله آرمان آن‌ها برای دستیابی به جامعه ای آزاد و انسانی هرگز خاموش نخواهد شد.

آدم‌های من در زندگی زیاد نیستند. آدم‌هایی که نقش‌شان با زمانی که با هم گذرانده‌اید تعریف نمی‌شود. ادم‌هایی که خیلی ساده ترا یک گام در اندیشه و عمل به جلو می‌رانند. سرفصلی می‌شوند برای بقیه‌ی زندگی. خیلی هم مهم نیست که این ‌آدم‌ها همیشه با تو بوده‌اند یا نبوده‌اند، همیشه هم‌نظر بوده‌ای یا نبوده‌ای، اما آن رشته‌ی ناپیدای رفاقت، آن ردپای تاثیر مرد مجربی که گذشته‌ای مالامال از تجربه و حادثه و مبارزه و فداکاری داشت و طی چند سال، آن هم در آن دهه‌ی سرشار از مرگ و نیستی ۶۰ ، ترا به بلوغ فکری رساند و در جوانی از این رو به آن رو کرد، در تمام زندگی‌ات قاطعانه پیداست.

ما مادران پارک لاله ایران به‌عنوان صدایی از جنبش دادخواهی مردم ایران، با خانواده‌های قتل عام‌شده و آسیب‌دیده در خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴ و کودکان کشته شده در میناب و مردم کشته شده در جنگ خانمان‌سوز دوازده روزه و چهل روزه، ابراز همدردی عمیق می‌کنیم و خواهان محاکمه و مجازات آمران و عاملان قتل‌عام مردم در خیابان و در زندان‌ها توسط جمهوری اسلامی و کشتار مردم توسط بمباران آمریکا و اسرائیل هستیم. ما مصرانه خواهان پایان جنگ هستیم و از تفاهم‌نامه بین ایران و آمریکا استقبال می‌کنیم.

در عرصه سیاست خارجی، ادامه تنش‌ها در منطقه و تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش درگیری‌ها نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی همچنان میان دو راهبرد متضاد سرگردان است؛ از یک سو حفظ سیاست تقابل و گسترش نفوذ منطقه‌ای و از سوی دیگر تلاش برای کاهش فشارهای بین‌المللی و کاستن از هزینه‌های اقتصادی و امنیتی. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که این سیاست دوگانه نه تنها به کاهش بحران منجر نشده، بلکه هزینه‌های سنگینی را بر اقتصاد و جامعه ایران تحمیل کرده است.

مدیران بالادستی جمهوری اسلامی یاد گرفته‌اند که ضمن رفتارهای غیرمتعارف خود از بام تا شام مردم را بخندانند. موتورسواری زنان نیز از این قضاوت کلی بر کنار نمی‌ماند. چون از زبان همین مدیران بالادستی همه روزه اخباری رسانه‌ای می‌شود که تنها به کار خنداندن مردم می‌آید. مردم هم به چنین شیوه‌های نابخردانه‌ای از پاسخ دادن مدیران دولتی عادت نمودهاند. پیداست که جهل و پس ماندگی این مدیران از دنیای امروزی بهانه قرار میگیرد تا ارتقای شغلی ایشان در ساختار اداری کهنه و قدیمی جمهوری اسلامی تضمین گردد. چنانکه راهنمایی و رانندگی در مادهی بیست تخلفات رانندگی خود زنان را از داشتن گواهینامه‌ی موتور سیکلت ممنوع اعلام نموده است. به عبارتی روشن نگاه مدیران راهنمایی و رانندگی کشور به زنان جامعه تبعیضی جنسیتی است.

آَرشیو اخبار امروز >>

پرویز قلیچ‌خانی اگرچه از نسل ما بود و همان آرمانخواهی نسل ما را داشت، اما جهان وجودی او فارغ از توهم بود. به تقریب می‌توان گفت او نه درباره خودش و نه جهانی که آرزوی تحقق‌اش را داشت، هیچگونه توهمی نداشت. شاید همین اندازه شناخت از خود بود که مایه‌های چنان دوستی گسترده‌ای را در وجود او پرورش می‌داد.
در این بلبشو و آشفتگی اخلاقی و رفتاری در برخورد‌های سیاسی و اجتماعی که این روزها پیرامون خود شاهدش هستیم و رنج آور است، چه درخشان است نگهداری از باغ تختی‌ها و پرویزها و، اندیشیدن به خویشکاری‌شان که بسیار به آن نیازمندیم

امروز که به کارنامهٔ زندگی او می‌نگرم، بیش از هر زمان درمی‌یابم که اگرچه نام پرویز قلیچ‌خانی با قهرمانی‌های درخشان در میدان فوتبال و رهبری تیم ملی در سراسر ایران و فراتر از مرزها طنین‌انداز شد، اما آنچه به وجود او ارزشی ماندگار و تأثیری ژرف بخشید، نه صرفاً افتخارات ورزشی، بلکه پیوند کم‌نظیر میان کامیابی فردی و احساس مسئولیت اجتماعی بود؛ پیوندی که از او چهره‌ای فراتر از یک ورزشکار ساخت و نامش را در حافظهٔ جمعی نسل‌ها جاودانه کرد.

این مراجع خبره، تشخیص نمیدهند که مجادلات برای حفظ صنعت هسته ای در طی چندین دهه، حاصلی ، جز مشکلات و ضرر های مادی و معنوی برای مردم ایران نداشت. و در کل داشتن این صنعت ارزشی به عنوان حق مسلم مردم ایران ندارد. ادامه حفظ این صنعت جز تحریمها و جنگ و تخریب برای مردم ایران و منفعت های سرشار برای تاجران تحریم در بر نداشته و نخواهد داشت.

بیش از سه دهه تهدید ایران به حمله ی نظامی از طرف آمریکا و اسرائیل این توهم را در اپوزسیون راستگرای رژیم پدید آورده بود که حمله ی نظامی به ایران منجر به سقوط رژیم خواهد شد. این توهم که ابتدا توسط سازمان مجاهدین خلق طرح و دامن زده شد، از سوی طرفداران رضا پهلوی و شخص اوباز تولید و با بهره گیری از رسانه هایی ماننده منوتو و ایران انترنشنال در سطح جامعه ی ایران تبلیغ گردید و بخشی از قشرهای متوسط و مرفه ی جامعه را نیز به خود جلب نمود.

خلافت اسلامی شکلی از یک نظام سیاسی نیست که با گذر زمان نابود شود و جای خود را به شیوۀ دیگری از حکمروایی دهد. نهاد خلافت، ترکیبی از امر قدسی و قدرت سیاسی است و بنابراین شکل نظام خلافتی، تضمین کننده مشروعیت قدرت سیاسی آن نیز است. از این رو بحران خلافت هیچگاه در جهان اسلام یک بحران سیاسی محض نبوده و همواره با پیامدهای کلامی و اعتقادی بسیاری همراه بوده است.

شرایط حاکم در ایران و سیاستهای نظام جمهوری اسلامی در داخل و خارج از کشور بیان وضعیتی است که در راستای اهداف سیاسی بخشی از قدرتهای جهانی بخصوص روس و چین دنبال می شود، این پیوندهای سیاسی یکی بازمانده دوران “جنگ سرد” و مبارزات “ضد امپریالیستی” بعد از جنگ جهانی دوم است ، بخصوص علیه آمریکا،اروپا و اسرائیل که دورانی در رأس آنها روسیه لنینیسم (کشورهای به اصطلاح سوسیالیستی) قرار داشتند ، که سیاست پردازان مبارزات مردم علیه حاکمان دیکتاتور بودند! باری حمایت روس و چین در کنار جمهوری اسلامی را باید در این راستا تحلیل کرد.

یادداشت تفاهم در تاریخ۲۷ خرداد ماه ۱۴۰۵( ۱۷ جون۲۰۲۶ ) بین مذاکره کنندگان ایران به ریاست قالیباف و ایالات متحده تهیه و توسط پزشکیان و ترامپ امضا و لازم الاجرا گشت. مذاکرات بین ایران با ریاست قالیباف ، رئیس مجلس ج ا و ایالات متحده با ریاست ژ.د. وانس معاون رئیس جمهوری و کار ‌گروه‌های تخصصی از دو کشور بعلاوه میانجی گری کشورهای پاکستان و قطر آغاز شده است.این یادداشت تفاهم که نشان دهنده چارچوب اولیه مذاکرات بر مبنای اولویت اهمیت مسائل در مذاکرات آینده نوشته شده است.

شاید قدرت بتواند برای مدتی طولانی بر رفتار انسان‌ها اثر بگذارد، اما تاریخ بارها گواهی داده است که آرزوی آزادی، حقیقت و کرامت انسانی هرگز به ‌طور کامل خاموش نمی‌شود. در تاریک‌ترین لحظات نیز چراغ آگاهی می‌تواند روشن بماند و از دل همین آگاهی است که امکان تغییر، بازسازی و تولد دوباره جامعه پدید می‌آید. جامعه‌ای که از کودکان خود محافظت کند، به زنان احترام بگذارد و حق اندیشیدن مستقل را پاس بدارد، هنوز امید به آینده‌ای انسانی‌تر را در خود زنده نگه داشته است.

نکتهٔ مهمی که در مورد شکل و ماهیت و چگونگی مبارزهٔ غیر مسالمت آمیز ـ اگر احیاناً قرار باشد که به عنوان یک گزینه روی آن نیز فکر شود ـ باید مورد توجه قرار گیرد و نادیده نماند و سر سری از آن گذر نشود این است که در میهن ما، چریک و راه و رسم چریکی و تفکرات و توهمات چریکی و کسانی که تفکرات و توهمات چریکی دارند، نه در نظام پیشین توانستند، و نه در نظام فعلی توانسته اند یا خواهند توانست کاری از پیش ببرند.

در این الگوی نوین، مسئله اصلی دیگر صرف ورود سرمایه یا آزادسازی منابع مالی نیست، بلکه «چگونگی توزیع قدرت و منافع» است؛ اینکه چه کسانی در مرکز این جریان قرار می‌گیرند، چه گروه‌هایی از ابرپروژه‌های نفت، گاز و زیرساختی منتفع می‌شوند و کدام بخش‌های جامعه همچنان در حاشیه باقی می‌مانند. با تثبیت چنین مدلی، هزینه‌ها به‌صورت ساختاری و نامتوازن در جامعه توزیع می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که بدنه جامعه همچنان بار اصلی فشار اقتصادی، محدودیت‌های معیشتی و پیامدهای اجتماعی این جابه‌جایی را تحمل می‌کند، در حالی که منافع کلان در لایه‌های محدود و متصل به هسته‌های قدرت انباشته می‌شود.

آَرشیو سياسی >>

آَرشیو مصاحبه >>

کمونیست «اِلکه کار» همچنان شهردار گراتس باقی می‌ماند و حزب او ۷ درصد رشد کرده است. چپ‌های اتریش چگونه به چنین نتایجی دست پیدا می‌کنند؟
وقتی ORF روز یکشنبه، کمی بعد از ساعت پنج عصر، نخستین برآورد نتایج انتخابات شورای شهر گراتس را پخش می‌کند، موجی کوتاه اما شدید از شادی در میان حاضران می‌پیچد. هوا در کافه «پارک‌هاوس» در پارک شهر، در داغ‌ترین روز سال، گرم است؛ آبجو خنک و جمعیت جوان. «GanzGraz»، یک خبرنامه محلی تازه در شهر، برای مهمانی انتخاباتی دعوت کرده است. کسی در لیوان‌های مقوایی پاپ‌کورن پخش می‌کند.

الکه کاهر نخستین شهردار کمونیست شهر گراتس است. او به مردم دلگرمی می‌دهد، به آنان مشورت می‌دهد و حتی از پول شخصی خود به نیازمندان کمک می‌کند. او امیدوار است که روز یکشنبه بار دیگر به عنوان شهردار انتخاب شود.
دیشب تا ساعت دوازده و نیم شب بیرون از خانه بود؛ درگیر کارزار انتخاباتی. و حالا صبح روز شنبه، دوباره حدود شش نفر روی نیمکت‌های حیاط مقابل «فولکس‌هاوس» نشسته‌اند؛ ساختمانی که زمانی کارخانه بوده و اکنون مقر اصلی حزب کمونیست اتریش در گراتس است. همه منتظرند تا در ساعت ملاقات عمومی، مشکل یا درخواست خود را با خانم شهردار در میان بگذارند. الکه کاهر در این صبح شنبه خسته به نظر می‌رسد.

این جام جهانی دور از کلان‌شهرهای ساحلی در حال تپیدن است. روی پوسترهای کانزاس‌سیتی با اعتمادبه‌نفس نوشته شده: «قلب آمریکا، قلب بازی.»
چهار تیم ملی در این شهر مستقر شده‌اند: الجزایر، آرژانتین، انگلستان و هلند. در واقع کانزاس‌سیتی شهری فوتبالی نیست، بلکه شهری فوتبال آمریکایی است؛ اما در این هفته‌ها فوتبال جهان آن را تسخیر کرده است، همان‌طور که در بسیاری از نقاط این قاره.

آَرشیو بين الملل >>

باران بند آمده بود. مسافرها با شتاب از درب بزرگ ايستگاه راه‌آهن بيرون مي‌آمدند. در آسمان روشنايي پديد آمد. روشنايي روي بناي قديمي ايستگاه راه‌آهن افتاد. چشمت به عقربه‌هاي ساعت بزرگي افتاد كه بر پيشاني سنگي‌ي خاكستري‌ي بناي قديمي در حال نوسان بود. با خودت گفتي حالا وقت بازگشت نيست. بهتر است برخيزي، گشتي توي شهر پاريس بزني و يادبود تماشا كني. بعد، به زيارت اهل قبور به گورستان «پرلاشز» بروي، آنجا كه همسفران سابقت سالياني است كه زير خاك آرميده‌اند.

دیده :
بر شانه ی پگاه پرنیان‌سپید می تنید
و
مَحملِ فرصت:
به برق خیالی چشم می مالید.
زندانیان انتظار :
المِ شب شکن بدوش می کشیدند
تا
طرفه طراز ِآزادی رونمایی کند.

ادبیات فارسی، میراثی است که در طول قرن‌ها با تلاش شاعران و نویسندگان بزرگ شکل گرفته است. شعر کلاسیک با وزن، قافیه و عروض، ستون اصلی این میراث به شمار می‌آید و آشنایی با آن، برای هر علاقه‌مند به شعر، سرمایه‌ای ارزشمند است. اما در کنار این سنت کهن، شعر فارسی در یکصد سال گذشته مسیرهای تازه‌ای را نیز تجربه کرده است؛ از شعر نیمایی تا شعر سپید و دیگر قالب‌هایی که بیش از آنکه بر وزن عروضی تکیه کنند، بر تصویر، اندیشه، زبان و تأثیرگذاری استوارند.

جامعه ایرانی در کلیت خود اسیر چارچوب کشاکشی مانده که بین آن دو قلوی متضاد ولی لازم و ملزوم یکدیگر جریان داشته است. زیرا روایت ایدئولوژیک شیعه، همچون شعبه ای از مُنجی باوری ابراهیمی، میخواسته با وضعیّتی مقابله کند که در اروپای پسا رُنسانسی و پسا جُنبش روشن نگری بوجود آمده بود. وضعیّتی که در آن از برخی از "حقایق" موروثی افسونزدایی شده بود.

من اگر چه پس از بازنشستگی و فروش تاکسی، محسن حسام را به ندرت در گلفروشی‌اش می‌دیدم، ولی در دنیای مجازی با او مکاتبه و مراوده داشتم، گیرم دراین مدت به من نگفته بود و نمی‌گفت که به بیماری درمان ناپدیر سرطان مبتلا شده بود، در انزوا و خاموشی از دردی جانکاه رنج می برد و با مرگ دست و پنجه نرم می‌کرد. آخرین بار در واتساپ از او پرسیدم چطوری؟ گفت: درد دارم، شب‌ها بد می‌خوابم، ولی دوا و درمان می‌کنم. چند روزی از محسن خبری نشد تا این که خبر خاموشی او را برادرش حسن حسام به من داد و غم دنیا را به دلم ریخت، آه، محسن نجیب، منزوی و کنارگیر ما هم رفت. نه، خوش ندارم از او چنان یاد کنم که انگار در میان ما نیست، من هنوز مرگ او را باور نکرده ام و بی شک زمانی به دراز خواهد کشید تا بپذیرم که دوست دیرینه‌ام پس از سه سال مبارزه با سرطان، در تبعید و در انزوا چشم براین دنیای وارونه فروبسته است.

بعد از صبحانه، شصت نفر ازما پائین تپه ماندند. کاپیتانِ سفر گزارش داد که یک پسر قبیله‌ای محلی، تحویل مان داده شده که هر نهر بالای تپه را می‌شناسد. تنها بخشی از آن گفتگو در ذهنم مانده- مزاحم زندگی جنگل نشوید و تمامتان را بالای پته می بینم. ونیز باید گفته باشد- توی مسیر به یک چند راه که برخوردید، راهی را انتخاب کنید که گروه آزمایشی یک شاخه کوچک گذاشته.

بازخوانی و بررسی این کتاب، که از منظر حبسیه‌نویسی بودنش در ادامه‌ی همان راه تاریخ‌نگارانه‌ی امثال بزرگ علوی به شمار می‌آید، از منظر تاریخ‌نگاری ادبی، از یک سو، دریچه‌ای برای درک زیست فرهنگی زندانیان سیاسی در دهه‌ی پنجاه و تبیین نسبت میان تنگنای کالبدی زندان و استمرار خلق ادبی در آن دوره است و از دیگر سو، یک نمونه‌ی عینی و ملموس در اختیار نویسنده‌ی دغدغه‌مند امروزی قرار می‌دهد که شعر را محملی برای بیان اعتراض و اندوه جمعی یک نسل قرار دهد.

(شب از شب)
می گذرد آرام
صدایِ جارویِ رفتگر جوان
ازپنجره می گذرد
و به اطاقم پا می کشد

دراین نمایشگاه به نمایشگاه‌ گردانی امیرعبیداوی آثاری از حمید جانی‌پور، علی سلطانی تهرانی، حمید آل حمودی، محمد رمضان احمدی، میثم رستگاری، امید فاضلی، رضا هادی‌زاده و احمد سعدونی ارائه شده است، وسامی غریفی، نوال شریفی، رسول حق‌جو، قاسم آل کثیر، محمدامین قنبری، باسم حمادی، حوریه جرفی، هادی سعیداوی‌نژاد، اعظم کیان‌افراز، انتشارات افراز، اسماعیل پورنصیری، آمنه عبیداوی، عرفان ریاحی پور و حسین سیاحی در برپایی این رویداد مشارکت داشته‌اند.

جوانانی را در این سال‌ها در نظر بیاورید و شور و شوقی که می‌کوشد صدا در صدای جهان افکند و همراه و هم‌گام با دنیای مدرن راه‌های هستی را تجربه کند. جهان مدرن بی فکر مدرن راه به جایی نخواهد برد. در سال‌های این دهه در واقع می‌بایست در یک فضای عمومی مدرن، در کافه‌ها و سالن‌ها، در دانشگاه‌ها و مدارس، سخنرانی‌ها و گفت‌وگو‌هایی نو و دوران‌ساز پیش بروند و روزنامه‌ها و مجامع ادبی سیاسی شکل بگیرند تا فکر مدرن و جهانی نو جایگزین سنت‌های نیاکان گردد. اما به جای آن، در این جهان است که ساواک بیش از هر نهادی شکوفا می‌شود تا سانسورگر خلاقیت‌ها و مانع هرگونه فرهنگ گفت‌وگو گردد. و در هیمن سانسورگری‌هاست که رضا علامه‌زاده نیز به بازیگر سناریویی تبدیل می‌شود که نویسنده آن ذهنیت کور ساواک است.

آَرشیو فرهنگ و ادب >>

«ما از زیبایی یک پروانه شگفت‌زده می‌شویم، اما به‌ندرت دگرگونی‌هایی را که برای رسیدن به این زیبایی از سر گذرانده است، به رسمیت می‌شناسیم.»
زندگی من در سودان، آگاهی سیاسی و فمینیستی‌ام را شکل داد. پدرم در این مسیر نقش بسیار مهمی داشت. هنگامی که شانزده ساله بودم، یک بار مرا هنگام نماز مغرب دید که کتاب «زنان و جنسیت» را می‌خواندم. از ترس می‌لرزیدم. از من پرسید: «از چه می‌ترسی؟» نتوانستم پاسخی بدهم. او ترسم را از بین برد و گفت:
«از دانایی نباید بترسی.»

بررسی تاریخی نشان می‌دهد که مردسالاری هرگز تنها یک رابطه فردی میان زن و مرد نبوده است؛ بلکه نظامی پیچیده از اندیشه‌ها، نهادها و ساختارهاست که طی هزاران سال با بهره‌گیری از اسطوره، دین، فلسفه، ادبیات، قانون و حتی علم، سلطه مردان را طبیعی، مقدس و اجتناب‌ناپذیر جلوه داده است. بنابراین، نقد مردسالاری صرفاً نقد رفتارهای فردی نیست، بلکه نقد نظام‌های معرفتی و ساختارهایی است که نابرابری را بازتولید می‌کنند.

از زمان بازداشت‌ها و اعتراض‌ها در هرات، برای نخستین بار احساس ترس کرده‌ام. با این حال، نگرانی اصلی من هنوز برای خودم نیست، بلکه برای خانواده‌ام است. وقتی از رویدادهای هرات باخبر شدم، آن‌قدر افسرده شدم که دیگر نتوانستم هیچ خبری بشنوم—در حالی که پیش از آن هر روز اخبار را دنبال می‌کردم. از خودم می‌پرسیدم که هنوز چه چیزهای دیگری در انتظار ماست.

آَرشیو زنان >>

مبارزه با مجازات اعدام، به‌ویژه زمانی که دولت‌ها در شرایط جنگی یا بحران‌های داخلی به بهانه «امنیت ملی» یا «خیانت» از آن استفاده می‌کنند، یکی از چالش‌برانگیزترین حوزه‌های دفاع از حق حیات متهمین میباشد. در زمان جنگ، دولت‌ها معمولاً با سوءاستفاده از فضای احساسی ضد جنگ که باعث تخریب و کشتار دسته جمعی غیر نظامیان میشود، افکار عمومی را برای صدور و اجرای شتاب‌زده این احکام همراه می‌کنند.

سازمان ملل متحد در ماه مارس تجارت برده را «سنگین‌ترین جنایت علیه بشریت» ارزیابی کرد. اکنون کشورهای آسیب‌دیده خواستار عذرخواهی رسمی و پرداخت غرامت شده‌اند.
کشورهای آفریقایی و حوزه کارائیب از کشورهایی که از تجارت برده در اقیانوس اطلس سود برده‌اند، خواستار عذرخواهی رسمی، بخشودگی بدهی‌ها و پرداخت غرامت مالی شده‌اند.

ولادیمیر پوتین، بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ دیگر حتی ادعا نمی‌کنند که حقوق بین‌الملل را نقض نمی‌کنند. ما از مرحله انکار عبور کرده‌ایم. اکنون وارد دوران تازه‌ای می‌شویم که در آن برخی از مهم‌ترین صاحبان قدرت در برابر بقیه جهان می‌ایستند و می‌گویند: «من پادشاهم و قانون شامل حال من نمی‌شود.»
ما هشتاد سال زمان صرف کردیم تا چیزی را بنا کنیم که البته اذعان می‌کنم بسیار ناقص است، اما هدف آن درست بود. آنچه اکنون شاهدش هستیم، یک چرخش معکوس است. به نظر می‌رسد اکنون این طرز فکر حاکم شده که: «نظام چندجانبه در خدمت منافع ما نیست، پس آن را به بستر مرگ می‌فرستیم.»

آَرشیو حقوق بشر >>

تورم اردیبهشت ۱۴۰۵ تنها یک شاخص اقتصادی نیست؛ روایتی است از فشاری که از سفرهٔ خانوار آغاز ‌شده و تا سرپناه امتداد می‌یابد. تازه‌ترین گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد تورم نقطه‌ای کالاها به ۱۱۳.۸ درصد رسیده است؛ رقمی که بیانگر دو برابر شدن قیمت بسیاری از کالاهای مصرفی در مقایسه با سال گذشته است. این جهش در گروه خوراکی‌ها شدیدتر بوده و طبق گزارش ایسنا، تورم خوراکی‌ها در اردیبهشت‌ماه به یکی از بالاترین سطوح سال‌های اخیر رسیده است . چنین ارقامی زمانی معنای واقعی پیدا می‌کنند که در کنار واقعیت‌های میدانی قرار گیرند؛ واقعیت‌هایی که از کاهش قدرت خرید، افت تغذیه و بحران مسکن حکایت دارند

قریب شش میلیون نفر از صندوق تأمین اجتماعی مستمری می‌گیرند. قریب دوازده میلیون نفر از کارگران شاغل کشور نیز همه ماهه به این صندوق پول بیمه می‌پردازند. در مجموع شمار افراد خانواده‌ی کارگران و بازنشستگان عضو صندوق تأمین اجتماعی به حدود پنجاه میلیون نفر می‌رسد. چیزی فراتر از نیمی از جمعیت کل کشور که جمهوری اسلامی آنان را از داشتن نماینده‌ای مستقل در مجلس فرمایشی خود منع نموده‌ است. چون ضمن راه‌اندازی تشکل‌های زرد صنفی از مشارکت آزادانه‌ی شهروندان کشور در ساختار حکومت سر باز می‌زند. در نتیجه جمعیت ۱۸ میلیونی کارگران و بازنشستگان را از تشکل‌یابی مستقل و آزادانه منع می‌نماید و آنان هیچ نماینده‌ای در مجلس یا دیگر ارگان‌های دولتی ندارند.

آَرشیو اجتماعی >>

از ساعت ۸:۳۰ شب تا ۸:۳۰ صبح، او جلوی دستگاهی می‌ایستد که سه دکمه دارد: شروع، توقف، و اضطراری. وقتی وانگ دکمه شروع را می‌زند، دستگاه قطعات خمیده‌ی فریم را پانچ می‌کند. اگر دستگاه گیر کند، او دکمه توقف را می‌زند و سعی می‌کند مشکل را برطرف کند. اگر موفق نشود، دکمه اضطراری را فشار می‌دهد و یک تکنسین می‌آید. این روند دوازده ساعت ادامه دارد، با یک وقفه برای غذا در نیمه‌شب، شش روز در هفته. وانگ ماهانه ۵۰۰۰ یوان، حدود ۶۲۰ یورو، درآمد دارد. فقط پنج‌شنبه‌ها روز تعطیل اوست.

آَرشیو کارگری >>

هشتم تیر ۱۳۵۵فقط یک روز از تقویم تاریخ نیست؛ این روز، یاد آور خاموشی شعله زندگی تعدادی از جوانان این سرزمین در میان شعله های آتش و گلوله خفاشان شب مرام ساواک شاهنشاهی است . این روز، فرصتی است برای اندیشیدن به ارزش های والای انسانی و هر آنچه که با عدالت و آزادی و کرامت انسانی سنجیده می‌شود؛ در کنار آن همچنین باید به هزینه‌های سنگینی که استفاده از خشونت در رویارویی‌های سیاسی می تواند بر یک جامعه تحمیل کند، نیز باید اندیشید. «هشت تیر» را نباید فرصتی برای ستایش خشونت دانست؛ این بهایی است که مردم کشور مان در مسیر دستیابی به عدالت و آزادی و دمکراسی می پردازند؛ آن‌گونه که یاران از جان گذشته، با فدا کردن خود، در این روز پرداختند.

آَرشیو ويژه نامه >>

دگرگونی روز افزون در بنیان های مادی؛ بشریت را در کورانی از افت و خیزهای زیستی قرار داده است. مطالبات و نیازهای نوین و رشد تناقضات در ساختار سرمایه داری، افق های نوینی را در برابر انسان ها گشوده است. افق های نوینی که در پیوند با تجارب زیسته تاریخی، نوید دنیای جدیدی را می دهد که بسیاری از بدسگالی ها و پلشتی گذشته را نفی و بافت و ساخت نوینی برپا می دارد. سوسیالیسم در این برآمدهای نوین بسترهای خود را یافته و در یک پروسۀ کمی انباشت آگاهی های جمعی، با آغازی بر پایان دوره ای شتاب آلود گذشته، به احیای مشروعیت سیاسی و اجتماعی خود روی خواهد آورد. این پروسه نیازمند درک زمان و علیت تاریخی است تا از واپسگرایی ایده ای و در غلطیدن در معلول ها اجتناب شود.

زمانه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم افسرده‌کننده است، مگر نه؟ زمان در مبارزه با تغییرات اقلیمی به سرعت از دست می‌رود. در ایالات متحده برای دومین بار رئیس‌جمهوری انتخاب شده که تغییرات اقلیمی را انکار می‌کند. اما پاسخ این وضعیت نمی‌تواند این باشد که: «دنیا که دیگر به آخر خط رسیده، پس بیایید چند سال باقی‌مانده را خوش بگذرانیم و جشن بگیریم.» من معتقدم که سرانجام دلایلی برای امید خواهیم یافت. اما این امر تنها زمانی ممکن است که از یک دوره تاریک افسردگی عبور کرده باشیم.

شواهد علمی نشان از کیهانی دارند که در آغاز بسیار کوچک، در مقیاس پلانک، و به‌صورت یک سیستم متقارنِ از خلاء کوانتومی (تقارن اولیه)، بوده است. سیستمی متشکل از ذرات مجازی (با بارالکتریکی منفی و مثبت) که پیوسته ایجاد می‌شوند و از بین می‌روند. به‌نظر، تقارن این سیسم بر اثر نواسانات کوانتومی شکسته شده و منجر به پیدایش تعداد مساوی از ماده و پادماده گشته است. اما، پس از زمان بسیار کوتاهی، ماده بر پادماده غلبه کرده و.کیهانی متشکل از ماده شکل می‌گیرد. پرسشی که در این‌جا مطرح می‌باشد، اینست ‌که یک چنین پروسه‌ای چگونه شکل گرفته است؟

آَرشیو انديشه >>

امروزه ویکا یکی از شناخته‌شده‌ترین ادیان نوهَیدنی است و عمدتاً در جهان غرب رواج دارد. حدود ۸۰۰ هزار آمریکایی خود را «ویکَن» می‌نامند، هرچند باورهای آنان بسیار متنوع است: برخی تنها یک الهه را می‌پرستند و برخی دیگر خدایان متعددی از فرهنگ‌های گوناگون را. بیشتر آنان «کرافت» یا هنر جادوگری را به‌صورت فردی تمرین می‌کنند. شبکه‌های اجتماعی نیز به رشد این جامعه کمک کرده‌اند، زیرا امکان ارتباط جهانی و تبادل گسترده میان همفکران را فراهم می‌سازند.

پیشروی مسیحیت به‌عنوان یک دین جهانی، در آغاز پیدایش خود، با سرکوب و طرد رقیبانش همراه بود. قرن‌ها بر سر اصول جزمیِ کلیسای کاتولیک نزاع درگرفت؛ تردیدکنندگان تحت تعقیب قرار گرفتند و کشته شدند. دستگاهی پدرسالار و مبتنی بر قدرت، متشکل از اسقف‌ها و با پاپ در رأس آن، مسیر پیروزمندانهٔ خود را در تاریخ و بر انسان‌ها آغاز کرد. «مسیحیت به داستان موفقیتی بی‌همتا می‌نگرد، اما به‌عنوان یک دین، به‌هیچ‌وجه یگانه و بی‌مانند نبود»؛ این ادعای تاریخ‌نگار بریتانیایی، «کاترین نیکسی» است.

قدیمی‌ترین نظام‌های نوشتاری بشر، گرچه خاستگاهشان خاورمیانه است، اما برای مدت‌های طولانی تنها در ترجمه‌های غربی در دسترس بودند. اکنون یک گروه بین‌المللی این میراث استعماری را به چالش کشیده و با بهره‌گیری از دیجیتالی‌سازی مدرن می‌کوشد نابرابری‌های تاریخی قدرت را اصلاح کند.
این لوح‌های گلی که تا ۴۰۰۰ سال قدمت دارند و در بین‌النهرین ـ منطقه‌ای که امروز بخشی از عراق است ـ پدید آمده‌اند، اکنون عمدتاً در موزه‌های اروپایی نگهداری می‌شوند. اما پروژه‌ای تازه دست‌کم محتوای آن‌ها را از راه زبان، دوباره به خاورمیانه بازمی‌گرداند.

آَرشیو تاريخ >>

همپای اسطوره پوشکین، اسطوره لرمانتوف، شاید درخشان‌ترین پدیده از نوع خود در فرهنگ روسیه باشد، دست کم اگر آثار کلاسیک روسی دوران طلایی را در نظر بگیریم. مانند هر اسطوره تبارمندی، این خود نمایانگر یک مفهوم، الگویی از شخصیت انسان است و ساختار، ویژگی‌های درونی، برنامه عمل، سوژه‌های هم‌پیوسته زندگی و سرنوشت آن را پیش بینی می‌کند. لرمانتوف شاعر- مبارز، فرزند بزرگ روسیه ، سرزنش گر استبداد و آثارش به‌مثابه یک دمکرات انقلابی، پیشگام جنبش انقلابی و آزادیبخش روسیه بود.

سرتیپ افشارطوس در ژانویه ۱۹۵۳ فرماندار نظامی تهران شد. با شایستگی که از خود نشان داد، توجه بیشتری از دکتر مصدق به خود جلب کرد. در ۱ فوریه ۱۹۵۳، او رئیس شهربانی کل کشور شد. یکی از خدمات مهم افشارطوس، خنثی کردن توطئه ترور دکتر مصدق در ۲۲ مارس ۱۹۵۳ بود. در شب ۲۱ آوریل ۱۹۵۳، افشارطوس را حسین خطیبی و ۴ افسر دیگر ربودند. در ۲۲ آوریل، جسد او در طنابی پیچیده شده، در حالی که یک قرآن کوچک در جیب ژاکت افسری‌اش بود، کشف شد. قتل افشارطوس کمر دولت ملی را شکست. این ضربه بزرگی به روحیه ملی‌گرایان وارد کرد. دکتر مصدق هرگز نتوانست جایگزین او را بيآبد.

برخلاف دوران‌های گذشته، وضعیت جهانی بگونه ای بنیادی تغییر کرده است. در این برهه، بشریت از قبل منابع و قابلیت‌های تکنولوژیکی لازم برای غلبه بر فقر، گرسنگی و نابرابری وحشتناک را دارد. اما سرمایه‌داری تمایلی به این کار ندارد. این نظام، ثروت عظیم و فرصت‌های شگفت‌انگیز را به منبعی برای تجاوز و تخریب فزاینده تبدیل می‌کند. ما - نمایندگان احزاب و جنبش‌ها، اتحادیه‌ها و ابتکارات اجتماعی، پژوهشگران و کارشناسان - حق نداریم کنار بایستیم. عقل و وجدان ما به ما اجازه نمی‌دهد که نسبت به آنچه در جهان می‌گذرد بی‌تفاوت بمانیم. دوران ویژه ای برای تمدن بشری فرا رسیده است. حفظ مداوم سرمایه‌داری دیگر قابل توجیه نیست. راه خروج از بحران، راه‌حل‌هایی برای مشکلات جهانی و توسعه صلح‌آمیز و موفق تنها از طریق گذار به سوسیالیسم امکان‌پذیر است.

آَرشیو گوناگون >>