محمدعلی اصفهانیفرض کنیم که فردا مردم توانستند مراکز حکومتی را تسخیر کنند
دو گنده لات محله را فرض کنید که دعوا های توی کوچهشان با جوجه لاتی که خانهٔ شما را سنگر خود ساخته است و شما را هم به گروگان گرفته است به خانهٔ شما کشانیده اند، و در آشپزخانه و اتاق ها و ایوان و حیاط خانهٔ شما آن ها از یک طرف و جوجه لات محله از طرف دیگر، هرچه دم دستشان بیابند از چاقو و قاشق و چنگال و کاسه و بشقاب و لیوان و پاره آجر گرفته تا یادگاری های بازمانده از پدر و مادرتان را به سوی یکدیگر پرتاب می کنند.
واقعاً در آن میان چه از دست شما بر می آید؟
شهریار حاتمینامه به ترامپ
پیداست که عرصه بر شما به اندازهی تنگهی هرمز تنگ شده است. برای گشودن گرهی که خود در کار خویش زدهاید و نیز برای گشودن تنگهی هرمز، به کشورهای اروپایی متوسل شدهاید. در هر دو مورد تیرتان به سنگ خورده است. برخلاف آنچه در سر داشتید و میپنداشتید با زیرکی میتوانید دیگران را بفریبید تا قربانی اهداف خیالپردازانه و خودبزرگبینانهتان شوند، حتی همپیمانان اروپاییتان نیز، همانها که به گفتهی خودتان بارها به یاریشان شتافتهاید، دست یارییی را که به سویشان دراز کردهاید، نگرفتند.
تقی روزبهنقدی بر نگرش نقطهای بهوضعیت
جنگ حاضر در یک چشم انداز کلی بهمصداقگزاره جنگ ادامه سیاست است به شکل دیگر (بربریتی عریان)، .قنی سیاست به بن بست میرسد و مشخصا در ادامه سیاستهای معینی از جانب هر دو طرف جنگ است. در چنین حالتی جنگ همچون قابلهای برای گشودن بن بست و تغییر اوضاع بهنفعخود، و غالبا از جانب طرف زورمندتر برای دیکته کردن بهمیدان میآید. از همینرو نقد و افشاء و مبارزه علیه سیاستهای مولد جنگ برای خشکاندن زمینه جنگ و برای قوام بخشیدن و مؤثرترکردن مبارزه علیه جنگ اهمیت خود را دارد.
الف خمیرانیبرگی از تاریخ
نگاهی به نخستین سخنرانی خمینی در «بهشت زهرا»؛ من دولت تعیین میکنم.
این سخنرانی در یکی از تعیینکنندهترین لحظات تاریخ سیاسی ایران ایراد شد. زمانی که در خلأ قدرت سیاسی، شاه کشور را ترک کرده بود، اما نظام سلطنت هنوز رسماً سقوط نکرده بود. دولت قانونی هنوز وجود داشت، اما فاقد مشروعیت اجتماعی بود. دولت بختیار از نظر قانون اساسی مشروطه قانونی بود، اما در خیابانها قدرت واقعی در دست جنبش انقلابی بود. میلیونها نفر در تهران حضور داشتند. آنان در استقبال از خمینی بسیج شده بودند و میخواستند سخنان او را بشنود. سخنرانی در بهشت زهرا عملاً نخستین اعلامیه سیاسی رهبر انقلاب در داخل کشور بود. در چنین شرایطی، هدف اصلی سخنرانی انتقال قدرت سیاسی از سلطنت به انقلاب بود.
فرشید یاسائیایران در سایه جنگ و ترس (۱)
« تأملی در نسبت بحران، قدرت سیاسی و سرنوشت جامعه »
« جنگها دولتها را ساختند و دولتها جنگها را »
ایران در یکی از پیچیدهترین و حساسترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار گرفته است. فشارهای خارجی، تنشهای منطقهای و بحرانهای داخلی در هم تنیده شدهاند و فضایی از نگرانی، نااطمینانی و دگرگونی را در جامعه ایجاد کردهاند. در چنین شرایطی، تحلیل وضعیت ایران نیازمند نگاهی چند بعدی است که هم عوامل خارجی و هم تصمیمات داخلی را در نظر بگیرد.
افسانه خاکپوردریاب ایران را که میسوزد در شعلههای آتش و بمب
آری کمک موعود دی ماه خونین از راه رسید با ناو جنگی آبراهام لینکلن با صدها بمب افکن و هواپیمابر شارل دوگل با درون و سوپر سونیک و موشک و بمب چند صد تنی که بر سر مردمان بیگناه در نیمه شب خانه هاشان را آوار میکنند و کوچه و خیابانشان را سوراخ سوراخ و راهشان را به هر سو بسته .
حميد فرخندهپیام اخیر شاهزاده؛ دعوت به جنگ خیابانی
دعوت شاهزاده رضا پهلوی از گارد جاویدان برای درگیری با نیروهای امنیتی در خیابانها و آزادسازی شهرها، او را از مدعی رهبری «انقلاب ملی» به رهبر یک جنبش مسلحانه شهری تقلیل میدهد. حرکتی که حتی اگر در شرایط جنگی کنونی و پس از سرکوب خونین دیماه فرصت ابراز وجود بیابد، به خشونت و خونریزی بیشتر در خیابانها خواهد انجامید و حتی رادیکالترین جوانان حامی شاهزاده را نیز زیر ضرب خواهد برد.
بهمن پارساآواز دُهُل
در حافظهٔ تاریخ معاصر، هیچ گزارش مستند و قابل اتکایی وجود ندارد که نشان دهد ایالات متحده توانسته باشد صرفاً از راه جنگ هوایی بر دشمنی پیروز شود. تنها نمونهای که معمولاً به آن اشاره میشود، مورد ژاپن است؛ پیروزیای که خود لکهای ننگین بر دامان انسانِ قدرتمند و زورگو بهشمار میآید؛ انسانی که برای جان و عِرض بشر ارزشی قائل نیست. هنوز نیز آثار نکبتبار آن «پیروزی» در میان مردم ژاپن از میان نرفته و ردّ آن در حافظهٔ جمعی آن ملت باقی است. [نظرات 1]
الف. کیوانجنگ امپریالیستی، استبداد داخلی، و بحران سازمان یابی در ایران امروز
در شرایط کنونی، کار نیروهای مترقی و آزادیخواه پیش از هر چیز حفظ یک موضع مستقل است: نه به جنگ و مداخله خارجی، نه به استبداد و سرکوب داخلی. بدون این مرزبندی دوگانه، یا راه برای دنباله روی از امپریالیسم باز می شود یا نقد استبداد داخلی به نام «مقاومت» خاموش می گردد. در مواضع ضد جنگ نیز بر همین نکته تأکید شده است که رهایی واقعی نه از راه قدرت های خارجی، بلکه فقط از راه کنش مردم و نیروهای ترقی خواه ممکن است.
اسد سیفبررسی دو سند: «من حکم میکنم» رضاشاه و «کتابچهٔ دوران اضطرار» رضا پهلوی
میتوان این دو متن یا دو نوع بیان سیاسی را نه فقط به صورت یک تفاوت ساده، بلکه بهعنوان دو گفتمان متفاوت در سیاست ایران تحلیل کرد: یکی گفتمان دولتسازی اقتدارگرا در اوایل قرن بیستم و دیگری گفتمان «دوره گذار سیاسی» در شرایط اپوزیسیون در قرن بیستویکم. هر دو متن نشان از انحصارگری دارند و مشارکت سیاسی مردم جایی در آن ندارد.