رسانه‌های آمریکایی اعلام کردند که ترامپ خواستار اصلاحاتی در متن تفاهم‌نامه‌ ایران و آمریکا برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز شده است. خبرگزاری تسنیم روز یکشنبه به نقل از یک منبع مطلع اعلام کرد که ایران نیز اصلاحات مورد نظر خود را بر این متن اعمال خواهد کرد. توافق ایران و آمریکا در چه مرحله‌ای است؟
اکسیوس شامگاه شنبه در گزارشی اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در جریان جلسه روز جمعه با مشاورانش در اتاق وضعیت کاخ سفید خواستار اعمال اصلاحاتی در متن این تفاهم‌نامه شده است.

اگر به تازه‌ترین نظرسنجی‌های مؤسسه معتبر «اطلس اینتل» اعتماد کنیم، میریام برگمان در حال حاضر محبوب‌ترین سیاستمدار آرژانتین است. برگمان، ۵۴ ساله و وکیل دادگستری، عضو حزب تروتسکیستی «حزب کارگران سوسیالیست» (PTS) است و به‌عنوان نماینده ائتلاف چپ‌گرای «جبهه چپ و کارگران» در پارلمان حضور دارد.
او می‌گوید: «اولین بار این تغییر را در خیابان احساس کردم.» به باور او، اصلاحات قانون کار موجب تغییر فضای سیاسی کشور شده است. در پایان ماه فوریه، کنگره با آرای نمایندگانی از همه جناح‌های سیاسی، طرحی گسترده برای انعطاف‌پذیر کردن قانون کار را تصویب کرد. برای تصویب این طرح، چانه‌زنی‌های فراوانی صورت گرفت و برخی نمایندگانی که پیش‌تر مخالف بودند، ناگهان به آن رأی مثبت دادند.

بی‌سبب نبود که او همواره خود را رهرو جهان‌پهلوان تختی می‌دانست. تختی برای او تنها یک قهرمان ملی نبود، بلکه نماد شرافت، فروتنی، مردمداری و مسئولیت در برابر رنج دیگران بود. قلیچ‌خانی در رفتار و منش، بارها نشان داد که آموزگار نانوشته‌اش تختی و همان فرهنگ پهلوانی است، فرهنگی که در آن، اعتبار انسان نه به افتخاراتش، بلکه به نسبت او با مردم و یاری رساندن به آنان، سنجیده می‌شود. پرویز قهرمان نامداری بود که با همه فراز و فرودها، بی‌سودجویی و وفادار به اصول و ارزش هائی که زندگی‌اش را شکل داده بودند، باقی ماند.
ما در سوگ پرویز عزیز انسان فروتنی را به یاد می‌آوریم که در تن و جان و زندگی‌اش شرافت، تعهد، مهربانی، روحیه پهلوانی و عشق به مردم موج می زد. یاد او در میدان‌های ورزشی، در حافظه جنبش آزادی‌خواهی و عدالت‌طلبی، در تاریخ تبعید، و در دل کسانی که انسانیت را پاس می دارند، زنده خواهد ماند.

بر اساس این گزارش، این دو نفر «از عوامل اصلی آتش‌زدن مسجد جعفری در محله کوی نصر تهران بودند که اقدام به تخریب و آتش‌زدن عمدی مسجد، تخریب اموال عمومی، درگیری با ماموران انتظامی و حافظان امنیت، انسداد خیابان‌ها و ممانعت از عبور و مرور مردم کرده بودند.»
به گزارش میزان، «اقدامات این افراد امنیت ملی و امنیت عمومی را تحت تاثیر قرار داد» و «بهانه‌ای» برای حمله آمریکا و اسرائیل ایجاد کرد.
قوه قضائیه ایران گفت که این دو نفر پس از محاکمه مجرم شناخته شدند و به اعدام و و مصادره اموال محکوم شدند و این احکام در دیوان عالی کشور تایید شد.

سرنوشت ایران نه در واشنگتن تعیین می‌شود، نه در تل‌آویو و نه در اتاق‌های بسته قدرت در تهران. آینده این سرزمین، در نهایت، به توان جامعه برای سازمان‌یافتن، به ظرفیت جنبش‌های اجتماعی برای عبور از پراکندگی و به اراده نیروهای آزادیخواه برای ساختن افقی مشترک گره خورده است.
و درست در همین نقطه، مسئله اصلی آشکار می‌شود: نه کمبود خشم، بلکه کمبود سازمان‌یافتگی؛ نه فقدان نارضایتی، بلکه فقدان پیوندی سیاسی که بتواند این نارضایتی گسترده را به نیرویی مؤثر برای تغییر بدل کند.

جمهوری اسلامی امنیت تهران را به سپاه محمد رسول‌الله واگذار کرده‌است. بر پایه‌ی چنین تصمیمی است که‌ تیم‌های ایست- بازرسی را هم راه انداخته‌اند. اما در جنگ دوم ایران با آمریکا و اسرائیل همین تیم‌های سپاهی، پادگان خود را وا‌گذاشتند و در بافت‌های مسکونی تهران بین توده‌های عادی مردم پناه گرفتند. روبه‌روی خانه‌ی مسکونی ما نیز منزلی است که سر‌آخر به همین نیروهای اجق و‌جق سپاه تعلق گرفت. شمار این نیروها هرچند از پنجاه نفر تجاوز نمی‌کند ولی حدود ده وانت تویوتای قدیمی و ده‌ها موتور سیکلت نیز در اختیار خود دارند. گفتنی است که همسایه‌های محل از ترس حمله‌ی آمریکا یا اسرائیل به این خانه‌ی امن، همگی در ترس و وحشت به سر می‌برند.

بامداد روز پنج‌شنبه ۷ خرداد ۱۴۰۵، دو برادر کورد یارسان به نام‌های «مجتبی ویسی» و «میثم ویسی» در پی یورش مستقیم و تیراندازی نیروهای رژیم تروریستی جمهوری اسلامی در روستای محل سکونت‌شان در منطقه دالاهو، جان باختند.
این دو مبارز که در جریان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته ــ که به یکی از بزرگ‌ترین کشتارهای صد سال اخیر انجامید ــ برای حفظ جان خود ناچار به ترک محل زندگی‌شان شده و در اختفا به سر می‌بردند، سرانجام در خانه‌ای هدف یورش سنگین نیروهای مسلح رژیم قرار گرفته و جان باختند.

آَرشیو اخبار امروز >>

کارزار جدی دونالد ترامپ برای ریاست‌جمهوری پس از چندین دهه جابه‌جایی قدرت میان ائتلاف‌های جمهوری‌خواه و دموکرات شکل گرفت. در طول این دهه‌ها، سرمایه‌داری آمریکا از حمایت مستمر دولت ایالات متحده بهره‌مند بوده است. کاهش‌های گسترده مالیاتی و برنامه‌های هزینه‌کرد دولتی به افزایش سود شرکت‌ها کمک کردند. پس از بحران‌های بازار سهام و بازارهای اعتباری نیز بسته‌های نجات مالی عظیم از سوی دولت به اجرا درآمد. هر دو حزب، در رقابت برای جذب حامیان مالی بزرگ، از جهانی‌سازی نئولیبرال حمایت کردند، آن را گسترش دادند و از آن صیانت نمودند.

اگر اپوزیسیون ایران بخواهد در آینده نقشی واقعی ایفا کند، ناچار است از منطق حذف و جنگ فرقه‌ای عبور کند. هیچ جریان سیاسی به ‌تنهایی نماینده تمام حقیقت، تاریخ یا آینده ایران نیست. هر پروژه‌ای که بخواهد تکثر را انکار کند، دیر یا زود به بازتولید اقتدارگرایی خواهد انجامید. شاید مهم‌ترین درس این دوران آن باشد که آزادی فقط در سقوط یک حکومت خلاصه نمی‌شود؛ آزادی، پیش از هر چیز، در توانایی تحمل اختلاف و ساختن همزیستی سیاسی معنا پیدا می‌کند. بدون این بلوغ، حتی پیروزی سیاسی نیز ممکن است به شکست تاریخی تازه‌ای تبدیل شود.

ایران در نقطه‌ای ایستاده است که دو منطق در آن با یکدیگر در تقابل‌اند: منطق سیاست مرگ، مبتنی بر حذف، کنترل و فرسایش؛ و منطق سیاست زندگی، مبتنی بر بازسازی و تقویت جامعه مدنی، همبستگی متکثر و امکان زیستن مشترک. گذار از اولی به دومی نه خودکار است و نه صرفاً با تغییر توازن‌های ژئوپلیتیک حاصل می‌شود. این گذار، اگر ممکن شود، از مسیر بازسازی جامعه مدنی، اعتمادزایی، توانمندسازی ظرفیت کنش جمعی، و صورت‌بندی یک سیاست اپوزیسیونال دموکراتیک بدیل ممکن می‌گردد؛ سیاستی که هم با منطق جنگ و امنیتی‌سازی مرزبندی می‌کند و هم از دام سیاست یکسره قدرت‌محور ـ چه در دولت و چه در اپوزیسیون ـ فاصله می‌گیرد.

مجتبی و میثم ویسی که در روستای دوشینان در اطراف دالاهو به‌دنیا آمده‌بودند، مانند بقیه مردم منطقه فرزند فقر و زحمت بودند این دو برادر که ساکن محله دره دریژ بودند، به‌کارهای ساختمانی و جوشکاری مشغول بودند. این دو برادر آگاه و متعهد با تمام خطراتی که ممکن بود برایشان پیش بیاید، اقداماتی را در جهت بالا بردن سطح آگاهی و فرهنگسازی را در این محله محروم آغاز کردند و با ایجاد کتابخانه و آموزش موسیقی و ایجاد تیم‌های ورزشی تلاش می‌کردند تا هم سطح آگاهی کودکان و نوجوانان را ارتقا دهند و هم‌چنین آنان‌را از سقوط در ورطه اعتیاد و دیگر آسیب‌های اجتماعی دور نگه‌دارند، اما این همان دیدگاهی‌ست که ارتجاع آن‌را تحمل نمی‌کند. همان‌طور که فرزاد کمانگر(صمد کردستان)را تحمل نکرد.

در برابر تجاوز خارجی، با متجاوز داخلی همراه شدن، به او این امکان را خواهد داد که بعد از دفع تجاوز خارجی، دریده تر و درنده تر به سراغ مردم خود برود.
همین الآن هم داریم می بینیم که ج.ا به بهانهٔ جنگ و تجاوز خارجی، هر مخالفتی با خود را به نوعی با این جنگ و این تجاوز مرتبط می‌کند و برای تثبیت بیشتر فضای اختناق، دست به هر کاری می‌زند. از بازداشت ها و وادار به اعترافات دروغین کردن های زیر شکنجه گرفته تا اعدام های پی در پی.

در چنین شرایطی، ایرانی‌ای که سال‌ها به دلیل ناسازگاری با وضع موجود در خارج از کشور زندگی کرده و خود را منتقد یا مخالف حکومت می‌داند، هنگام مسابقه از چه کسی حمایت خواهد کرد؟ برای کدام پرچم هورا خواهد کشید؟ و اساساً مناسب‌ترین واکنش یک ایرانی در برابر تیمی که نمایندهٔ حکومت جمهوری اسلامی است، چه می‌تواند باشد؟
مسلّما ایرانیان هرجا که هستند به هیچ وجه کشتار و سلّاخی هزاران انسان بیگناه را که چندی پیش بدست حکومت اسلامی-شیعی تهران در سراسر ایران به وقوع پیوست از یاد نبرده اند.

مسئله فقط این نیست که اعدام مجازاتی خشن و برگشت‌ناپذیر است؛ مسئله این است که هر نظریه‌ای که آن را به نام تاریخ، طبیعت، تمدن یا بقا توجیه کند، به تداوم ماشین کشتار دولتی کمک می‌کند. این به معنی آن نیست که نکات مثبت تاریخ گذشته خود، مثلا مداراگری هخامنشیان، را نادیده بگیریم، بلکه باید ضمن تجلیل از آنها و نیز مبارزه مردم عادی بر علیه خشونت و بی‌عدالتی طبقات حاکمه در ایران، از این تاریخ برای فراتر رفتن از میراث گذشته استفاده کرد. باید قاطعانه خواهان پایان دادن به خشونت دولتی، به ویژه مجازات اعدام و شکنجه، شده و برای قوانین جزایی عادلانه و برابر برای همه مردم این کشور تلاش کنیم.

جنبش‌های اجتماعی پی‌در‌پی ایران پس از انقلاب که همگی بیانگر نارضایتی‌های عمیق بخش‌های مختلف مردم از فساد و ناکارآمدی، و سیاست‌های نابخردانه‌ی فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، زیست‌محیطی، و سیاست خارجیِ رژیم جمهوری اسلامی، و در نتیجه بحران مشروعیت آن هستند، ضمن تفاوت‌ها و ویژگی‌های هر یک، شباهت‌های زیادی با یکدیگر داشته‌اند. همگی به درجات مختلف خود‌انگیخته، بدون رهبری مرکزی و سازمان‌یابی بسیار ضعیف، و در تمام موارد، متکی به خیابان به‌عنوان مهم‌ترین عرصه‌ی مبارزاتی بوده‌اند. اقشار و طبقات اجتماعی مختلف به‌ویژه طبقه‌ی متوسط جدید، زنان و ملیت‌های مختلف در آن‌ها حضور جدی داشته‌اند. عرصه‌ی تحصیل و حضور دانشجویان و جوانان در بعضی از آن‌ها بسیار مهم بوده، و در مواردی آغازکننده‌ی جنبش بوده‌اند. در یک مورد، به‌ویژه عرصه‌ی کسب‌و‌کار هم نقش مهمی داشته است. اما، در تمام موارد، به‌جز در مناطق اقلیت‌های ملی به‌ویژه کرد و بلوچ که هم‌پیوندیِ هر چهار عرصه را به درجات مختلف می‌توان دید، ارتباط محدودی بین این عرصه‌ها بر قرار شده است.

مدارس ایران در تمامی دوره‌ی سی و هفت ساله‌ی حکومت شاه تجربه‌هایی ضد انسانی از تنبیه بدنی را پشت سر می‌گذاشتند. سنتی که از مکتبخانه‌های سابق به فضای مدارس کشور سرریز می‌کرد. راه‌اندازی انواع و اقسام دانشسراهای مقدماتی و عالی و حتا دانشکده‌های علوم تربیتی هم نتوانست از شدت و حدت چنین ماجرای آسیب‌زایی بکاهد. چون همه‌ی این نهادهای آموزشی در عمل پذیرفته بودند که شکنجه و تنبیه بدنی هم می‌تواند به موضوع یادگیری دانش‌آموزان یاری برساند. با همین رویکرد غیر علمی بود که دانش‌آموزان در حیاط مدرسه به صف می‌شدند تا شاهد تنبیه افرادی از هم‌شاگردی‌های خویش باشند.

خشونت از نظر اخلاق گفتمانی نیز غیر‌دموکراتیک است، زیرا متضمن اعتقاد مطلق به درستی نظر خود و نادرستی مطلق نظر مخاطب خویش است. در این رابطه گفتمان صورت نمی‌پذیرد. اعمال خشونت هیچ‌گاه به صلح و آرامش رضایت‌بخش منجر نمی شود. یا طرف مقابل نیرومندتر است و مخالفان را با شدت افزوده سرکوب می‌کند، یا به فرض پیروزی مخالفان، آن‌ها حکومتی می‌سازند، چه بسا خشن‌تر از حکومت پیشین خود. از آنجا که طرفداران اعمال خشونت از نظر تجهیز به وسایل لازم برای مبارزه قهرآمیز ضعیف‌تر از حکومت اند به دنبال دریافت حمایت از نیروهای خارجی می‌روند و با این عمل راه را برای دخالت آن‌ها در تعیین نتیجه اعمال خشونت باز می‌کنند.

آَرشیو سياسی >>

در میانه جنگ، سرکوب و شکاف‌های عمیق سیاسی، بخشی از اپوزیسیون ایران تلاش می‌کند راهی مستقل از جمهوری اسلامی و هم‌زمان مستقل از مداخله نظامی خارجی تعریف کند؛ جریانی که از آن با عنوان «صدای سوم» یاد می‌شود. بهروز خلیق در این گفت‌وگو از شکست راهبردهای جنگ‌طلبانه، تعمیق شکاف در اپوزیسیون، و امکان شکل‌گیری یک جریان جمهوری‌خواه متکی بر جامعه مدنی و جنبش‌های اجتماعی سخن می‌گوید.

در این گفت‌وگو می‌شنوید:
▪️ گزارشی از فعالیت‌های شورای مرکزی در نخستین هفته و دلایل انتخاب اسماعیل عبدی به عنوان مدیر اجرایی
▪️ چرا کنگره آزادی ایران یک «چتر» است و نه یک جناح؟ منطق ساختار تکثرگرا و چالش‌های آن ...

آَرشیو مصاحبه >>

آنچه در آثار تولستوی ادبیات بود و در کارهای کریستوفر کلارک تحلیل تاریخی، امروز به توصیفِ واقعیت بدل شده است. هرکس دقیق نگاه کند می‌بیند: «خواب‌گردها» دوباره برگشته‌اند.
درس‌های تاریخ دقیقاً به اندازه یک نسل دوام دارند. بعد از آن فرسوده می‌شوند و بازی از نو آغاز می‌شود. آنچه پدربزرگ تجربه کرده، برای نوه‌اش به یک رمان تاریخی تبدیل می‌شود. و همان‌طور که می‌دانیم، مطالب مدرسه به‌محض پایان امتحان فراموش می‌شوند.

از زمان توافق مهاجرتی ۲۰۱۶، سیاست اروپا عمدتاً تحت تأثیر یک نگرانی بوده است: نه ترکیه اقتدارگرا، بلکه ترکیه بی‌ثبات. برلین و بروکسل از موج‌های جدید مهاجرت، تنش‌های درون ناتو یا بی‌ثباتی بیشتر در مرزهای خارجی اروپا هراس دارند.
دقیقاً در همین نقطه است که بن‌بست اروپایی شکل می‌گیرد. ترکیه به‌عنوان شریک آن‌قدر مهم شده که نمی‌توان آن را نادیده گرفت، و در عین حال آن‌قدر اقتدارگرا شده که نمی‌توان تحولات داخلی آن را بدون واکنش پذیرفت. حملات اخیر به اپوزیسیون این تناقض را آشکارتر کرده است: عقب‌گردهای دموکراتیک محکوم می‌شوند، اما تا زمانی که پیامد سیاسی نداشته باشند.

کارگران در برابر ۴۰ ساعت کار در هفته، پرداخت حقوق در دوران بیماری و مزایای بازنشستگی، شرکت‌های خارجی مقاومت کردند. سرانجام در سال ۱۹۳۸ آن‌ها ملی شدند.
کاخ «پالاسیو دِ بلاس آرتس» به‌ندرت چنین شلوغی را به خود دیده بود: در آوریل ۱۹۳۸، شمار زیادی از دهقانان، کارگران و بومیان به کاخ هنرهای زیبای مکزیکوسیتی هجوم آوردند تا به دولت خود چند پزو یا حتی یک مرغ اهدا کنند. ثروتمندتران طلا یا جواهر می‌دادند. هدف این کمک‌ها آن بود که رئیس‌جمهور «لازارو کاردناس» بتواند گامی انقلابی بردارد: مصادرهٔ شرکت‌های نفتی خارجی.

آَرشیو بين الملل >>

در یکی از پنجشنبه‌های ماه آوریل، چهار نفر در خانه ادبیات شهر اشتوتگارت با یکدیگر دیدار می‌کنند. یکی از آن‌ها نویسنده کتابی است که قرار است موضوع بحث باشد: ساشا استانیشیچ، ۴۸ ساله. سه نفر دیگر این کتاب را خوانده‌اند: دانش‌آموزان نایا کورنلسن، ۱۴ ساله، و ایکی دیتر، ۱۶ ساله، و معلم‌شان میشائل شوارتسکوف، ۶۲ ساله، که زبان آلمانی و تئاتر تدریس می‌کند.

این احتمالا چیزی نبوده که آنها عمیقا آرزو کرده بودند و نه آن که زمانی مورد احترامشان بوده،اما هرازگاه، مصلحت و سهولت از سایه‌های محض باران غبارآلود برمی‌خاست. همانطور که تمامشان، هر کدام بر اساس تقویم غم و اندوه شخصی خود، مشاهده کرده بودند. هرازگاه، عدالت صرفاً بیرون از دایره‌ی تنگ‌ محکومیت می‌ایستاد و می‌گذاشت که جشنِ خودش را داشته باشد...

یکی از نقاط قوت رمان آن است که از سطح خاطره نگاری سیاسی فراتر می‌رود. زندان، شکنجه، تبعید و سرکوب در اینجا صرفا رویدادهای تاریخی نیستند، بلکه تجربه هایی‌اند که آرام آرام روح انسان را فرسوده می‌کنند. تبعید نیز فقط دوری از وطن نیست، نوعی معلق ماندن میان گذشته و اکنون است و گاه در میانه دو حس. آدم ها نه می‌توانند به گذشته بازگردند و نه به طور کامل در اکنون منزل کنند. به همین دلیل گذشته در این رمان هرگز نمی‌گذرد و در عکس ها، نامه ها، دفترچه ها و خاطره ها و بازگویی ها همچنان در اکنون جاری می‌ماند.

در دامنه‌ی کوه‌های دودی
عشق من سنگر گرفته است.
او از خرس‌ها نمی‌ترسد
او از سیاه‌گوش‌ها نمی‌ترسد
او از مارها نمی‌ترسد
و حتی از سن‌ها در خانه‌ی تازه‌اش.

نویسندگان یا فیلمسازان چگونه باید همچنان در طی سال‌ها آثار هنری خلق کنند، وقتی ماشین‌ها می‌توانند توانایی زبانی و بازنمایی انسانی را آن‌چنان دقیق تقلید کنند که در چند ثانیه نتیجه‌ای مشابه تولید شود؟ آیا تنها راه، ادغام این فناوری رقیب در خود آثار و گشودگی نسبت به ترکیب هوش انسانی و مصنوعی است؟ یا اینکه یک فاصله‌گیری اصولی از ابزارهای رایانه‌ای لازم است، نوعی «قانون پاکی» برای تخیل، که البته همان‌طور که قوانین داگما ۲۵ نشان می‌دهند، همیشه با مشکل مرزبندی دل‌بخواهی میان روح خلاق و تکنیک روبه‌روست؟ مرز الهام درونی کجاست و ابزار بیرونی از کجا آغاز می‌شود؟ اینترنت برای پژوهش ممنوع است، اما یک روزنامه کاغذی با همان محتوا چه؟

البته باید گفت این نیروی اراده چیزی است که در واقع بیشتر زندانیان دارند. من درباره این موضوع با خود نویسنده هم صحبت کرده‌ام: آدم چطور می‌تواند چنین چیزی را تحمل کند؟ او تعریف می‌کرد که واقعاً زندانیانی بوده‌اند که سال‌های بسیار طولانی در زندان مانده‌اند و وقتی آزاد شده‌اند، خودکشی کرده‌اند یا دچار جنون شده‌اند. اما در وهله نخست، انسان ظاهراً غریزه بقا دارد و می‌خواهد زنده بماند، می‌خواهد روزی دوباره آزاد شود. فکر می‌کنم آدم هیچ‌وقت امیدش را از دست نمی‌دهد که روزی از آن‌جا بیرون خواهد رفت.

بی‌تردید ماهرترین راوی، خود رفیق شامی است؛ نویسنده‌ای که با ظرافت و بی‌تکلف همه این لایه‌ها را به تصویری یکپارچه پیوند می‌دهد؛ تصویری که در آن تاریخ زمانه و فرهنگ نیز با جان و حرارت زنده می‌شود. زیرا «موزاییک زنان» فقط درباره عشق ــ حتی عشق رمانتیک ــ نیست، بلکه بارها و بارها به جایگاه زن در ساختارهای اجتماعی گوناگون می‌پردازد. راوی، سعید، از همان جوانی علیه نظام قبیله‌ای و سنت‌ها و رسوم مردسالارانه آن شورش می‌کند؛ سنت‌هایی که دست‌کم دو زن مهم زندگی او بهایش را با جان خود می‌پردازند.

خورشید شمال بالا که آمد و آسمان را از پرنده های آتش پرکرد، برس هام را مالیدم و خشک کردم و یک بوم سفید تمیز را روی سه پایه گذاشتم. انگشت‌های چروکیده م روی برچسب مجموعه رنگ‌هام به رقص در‌آمدند – از کف تا سقف، قفسه ها از بیشتر رنگهائی پر بودند که بیشتر آدمها در تمام عمر می بینند. روی یکی از شیشه‌های شفاف مکث کردم و از جاش بیرون کشیدم. آمبر. زمین را به خاطرم آورد، خون خشکیده و جرم.

در میان خروارها فیلم مبتذلی که شب و روز از چندین کانال تلویزیون فرانسه پخش می‌شود، هراز گاهی کانال هفت ( آرته) فیلم قدیمی و قابل توجهی را که چند ‌سال پیش در سینما اکران شده، نشان می‌هد. از جمله فیلم‌های ممتاز و جالبی که چند شب پیش دیدم و مرا به فکر واداشت، «محاکمۀ گلدمن» Le Procès Goldman leاست. این فیلم که سال ۲۰۲۳ میلادی ساخته شده، بنظر من از منصفانه ترین و هوشمندانه‌ترین فیلم‌های سیاسیِ سال‌های اخیر فرانسه است.

به گِردِ میزی چوبین کنار دریا
سه سربازِ جنگ‌آزموده نشسته بودند
روی صندلیهای چرخدارشان
و کبریت می‌کشیدند تا در باد
سیگاری روشن کنند.

آَرشیو فرهنگ و ادب >>

دستاوردهای ملموس می‌مانند، در زندگی بکار گرفته می‌شوند، استفاده و مصرف می‌شوند و دوباره از نو زاده می‌شوند
و "زن زندگی آزادی" این‌جوری‌ست. دستاوردهاش خودِ خود زندگی‌ست، برای همین است که به تاریخ نمی‌پیوندد و مدام و مدام در زندگی زاده می‌شود از نو!

آن‌ها جلسه را متوقف کردند، صحن پارلمان را به اشغال خود درآوردند و از ترک آن سر باز زدند: «دریه شفیق» و همراهانش تاریخ‌ساز شدند. پارلمان مصر تا آن روز هرگز چنین صحنه‌ای به خود ندیده بود: در ۱۹ فوریهٔ ۱۹۵۱، هزار و پانصد زن معترض صحن مجلس را اشغال کردند، شعار دادند: «مرگ بر پارلمانی که در آن زنان حضور ندارند!» و جلسهٔ نمایندگان مرد را مختل کردند.
رهبری این حرکت را «دریه شفیق» بر عهده داشت؛ زنی که فهرستی از مطالبات را ارائه کرد. این مطالبات شامل حق کامل رأی دادن و انتخاب شدن برای زنان، اصلاح قوانین طلاق و نیز دستمزد برابر برای کار برابر بود. تنها زمانی که رئیس مجلس سنا به زنان قول داد پارلمان به خواسته‌های آنان رسیدگی خواهد کرد، آن‌ها صحن را ترک کردند.

مسئله زنان در احزاب سیاسی، به‌ویژه احزاب چپ، کمونیستی و سوسیالیستی، یکی از پیچیده‌ترین و در عین حال بنیادی‌ترین مسائل تاریخ معاصر است. از یک‌سو، نمی‌توان نقش اندیشه‌های چپ را در بیداری زنان، ورود آنان به عرصه سیاست، مبارزه علیه تبعیض و شکل‌گیری آگاهی اجتماعی نادیده گرفت؛ اما از سوی دیگر، تجربه تاریخی نشان داده است که حتی در رادیکال‌ترین جنبش‌های آزادی‌خواه نیز زنان اغلب نتوانسته‌اند به برابری واقعی و عمیق دست یابند.

آَرشیو زنان >>

۳۴۱ سال پس از تصویب قوانین برده‌داری در فرانسه، مجلس ملی این کشور روز پنج‌شنبه سرانجام این قوانین را به‌طور رسمی و کامل لغو کرد. رأی‌گیری درباره پایان «کُد نوآر» (Code Noir) بیش از هر چیز اقدامی نمادین بود؛ تلاشی از سوی فرانسه برای رویارویی آشکارتر و جدی‌تر با تاریخ خونین استعمار خود. برای نخستین بار، رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون، حتی پرداخت غرامت را نیز منتفی ندانست.

تجربه نشان داده است که قطع اینترنت در ایران، هیچ‌گاه یک تصمیم صرفاً فنی یا امنیتی ساده نبوده، بلکه همواره مقدمه و پوششی برای خشونت‌بارترین سرکوب‌هاست. در جریان این دوره از قطع ارتباط، رژیم ایران بار دیگر از تاریکی مطلق اطلاعاتی استفاده کرد تا در طی یک کشتار وحشیانه دو روزه در دی‌ماه ۱۴۰۴، صدای انسان‌های آزادی‌خواه را در گلو خفه کند و هزاران تن از معترضان را به خاک و خون بکشد. هنگامی که تمام راه‌های ارتباطی با جهان خارج مسدود شد، ماشین سرکوب بدون واهمه از ثبت تصاویر، انتشار اسناد یا نظارت افکار عمومی بین‌المللی، به خیابان‌ها گسیل شد.

تنها در حدود ۸۰ سالگی شروع کرد درباره گذشته وحشتناک خود صحبت کند. امروز او در برابر کلاس‌های مدرسه آلمان می‌ایستد و از دودهای سیاه دودکش‌های کوره بوخن‌والد سخن می‌گوید. سالانه سه هفته برای همین کار در آلمان سفر می‌کند، همراه با هانس فارلوک. او یکی از آخرین شاهدان زنده است؛ با او یک دوران به پایان می‌رسد ـ و یک فضای حافظه جمعی نیز در حال از دست رفتن است.

آَرشیو حقوق بشر >>

بسیاری از مدیران مدرسه‌های تهران در زمان خیزش خیابانی مردم فضای مدرسه را در اختیار نهادهای امنیتی گذاشتند. سپس از همین مدارس به عنوان پایگاهی ثابت برای استقرار نیروهای بسیج استفاده گردید. نیروهای بسیج نیز این مدارس را به بازداشتگاهی موقت برای بازداشت شدگان بدل نمودند. با چنین دیدگاهی است که امر آموزش شاگردان مدارس تهران برای حکومت در حاشیه قرار می‌گیرد تا در فضاهای آموزشی آن همان اهداف امنیتی خود را دنبال نمایند. همین نیروهای بسیجی نیز در مدرسه و محله خبرچین‌های خوبی برای جمهوری اسلامی به حساب می‌آیند تا مدیران حکومت ضمن به تعطیلی کشاندن امر تحصیل دانش‌آموزان، چماقداری و کشتار را بر جای آن بنشانند.

بر اساس یک مطالعه، شمار افرادی که از بیماری‌های روانی رنج می‌برند، در سی سال گذشته تقریباً دو برابر شده است. زنان و نوجوانان بیش از دیگران تحت تأثیر قرار گرفته‌اند و دو نوع اختلال به‌طور ویژه برجسته هستند.
در سراسر جهان نزدیک به ۱٫۲ میلیارد نفر با یک بیماری روانی زندگی می‌کنند؛ رقمی که تقریباً دو برابر سال ۱۹۹۰ است. این موضوع را مطالعه‌ای جدید در نشریه تخصصی «لنست» نشان می‌دهد. در این پژوهش آمده است که به دلیل این افزایش شدید، بیماری‌های روانی اکنون مهم‌ترین عامل ناتوانی‌ها و اختلالات سلامت در جهان به‌شمار می‌روند و از بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی، سرطان و بیماری‌های دستگاه حرکتی پیشی گرفته‌اند.

" یک کارشناس طب اسلامی در صداوسیمای جمهوری اسلامی در رابطه با راهکارهای امام رضا برای افزایش اسپرم، نوشیدنِ " شراب امام رضا" را که ترکیبی از آب باران در روزهای ۲۳ فروردین تا ۲۳ اردیبهشت، کشمش و دیگر ترکیبات مقوی درست می‌شود را توصیه کرده است (مویز، آب باران یا چشمه مشرقی، عسل مصفّی، زنجفیل، میخک، دارچین، زعفران، سنبل‌الطیب، عود و مصطکی و..) که نه فقط کیفیت و کمیت اسپرم را بهبود می‌بخشد، که نازایی را هم درمان می‌کند."

آَرشیو اجتماعی >>

در بیش از دو دهه رشد جنبش کارگری ایران٬ قلیچ خانی در کنار کشاندن مباحث کارگری در بطن نشریه آرش، نقش او و کمک های انسانی و مالی بی دریغ اش به جنبش کارگری ایران چقدر ارزشمند بود. امکاناتی ساخت که از شمال تا جنوب ، از شرق تا غرب را در حد خودش در بر می گرفت. فعالینی که به مشکل بر می خوردند چه در داخل و چه در خارج به او رجوع می کردند و او بدون لحظه ای درنگ کمک می کرد. این حمایت ها وقتی با نام قلیچ خانی گره می خورد در میان کارگران اعتبار جنبش کارگری را در خود دو چندان می کرد. باشد در انتشار یادنامه او به نقش موثر او بیشتر اشاره شود.

اسطوره تحمل رنج بشر را معمولا «پرومته» می دانند، موجود شریف و آزاده ای که آتش را از خدایان ربود و به دست انسان رساند. زئوس، خدای خدایان، او را به همین سبب در کوه قاف به زنجیر کشید و عقابی را مامور کرد که هر روز جگر پرومته در بند را از هم بدرد و پاره پاره کند. در پایان هر روز، زئوس جگر پاره پاره پرومته را بازمی ساخت تا روز بعد دوباره مورد حمله عقاب قرارگیرد و باز هم پاره پاره شود. این داستان در روزگار ما نیز همچنان ادامه دارد، با این تفاوت که اسطوره جای خود را به واقعیت، زئوس جای خود را به سرمایه دار و دولت او و پرومته جای خویش به کارگر داده است. سلمان یگانه یکی از این پرومته های بی شمار بود.

آَرشیو کارگری >>

بی‌تردید، فروتنی او در قبال افتخارات ورزشی‌اش یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های شخصیتی‌اش بود. افزون بر این، پرویز از معدود کسانی بود که مهارتی شگرف در برقراری ارتباط با مردم داشت. او می‌دانست چگونه با اقشار و لایه‌های مختلف جامعه به زبان خودشان سخن بگوید. در واقع، مهارت او در برخورد با دیگران و توانایی‌اش در امکان‌سازی کم‌نظیر بود.
سال‌ها بعد، همین ویژگی به یکی از پشتوانه‌های اصلی نشریه آرش تبدیل شد و او تقریباً یک‌تنه و با تکیه بر همین روابط گسترده، بار سنگین انتشار آن را بر دوش کشید. شاید به دلیل همین توانایی و شبکه وسیع ارتباطاتش بود که عمو پرویز برای اداره آرش کمتر خود را نیازمند کار جمعی می‌دید.

پرویز قلیچ‌خانی روایت خود را درباره‌ی پیدایش و رویش نشریه‌ی «آرش» ـ که وی یکی از بنیان‌گذارانش بود ـ از رهگذر گفتگو با این نگارنده به دست داده است. «آرش» که نخستین شماره‌ی آن در بهمن ۱۳۶۹/ فوریه ۱۹۹۱ به چاپ رسید، در اندک‌زمانی به یکی از پرخواننده‌ترین نشریه‌های مخالف جمهوری اسلامی در تبعید فراروئید. پرویز، چند و چون این کامیابی کم‌مانند را در گفتگویی که پیشاروی شماست به زبان می‌آورد؛ بی‌لاف و گزاف.

پرویز قلیچ‌خانی، نگهبان وفادار آزادی و عدالت بود. او در آزمایش‌ها ثابت قدم ماند و در هر آزمایشی با صداقت روبرو شد، و حتی در شکست نیز هرگز تعهد خود را نسبت به آرمان جمعی و به سوسیالیسم از دست نداد. او تنها نمونه‌ی شاخص و بی‌همتا از صداقت فردی و سیاسی است که وقتی در برابر بازجویان و شکنجه‌گران ساواک شکست خورد، همچون یک قهرمان استوار ورزشی در میدان بازی، شکست خود را پذیرفت و با فروتنی از مردم پوزش خواست. ما، در عرصه‌ی سیاسی چنین نمونه‌ای نداشته‌ایم و همین امر احترام ما را نسبت به این قهرمان بیش از بیش بالا می‌برد.

آَرشیو ويژه نامه >>

این باور که انسان از باقی طبیعت برتر است، یکی از نیروهای اصلی بحران زیست‌محیطی به شمار می‌رود. همه از سوخت‌های فسیلی، افزایش جمعیت و نابودی زیستگاه‌ها حرف می‌زنند. دهه‌هاست که این مسائل را می‌دانیم، اما باز هم اتفاق چندانی نمی‌افتد. میان دانستن و عمل‌کردن شکافی عمیق وجود دارد. به همین دلیل باید جهان‌بینی خود را زیر سؤال ببریم؛ رابطه‌مان با طبیعت را که مبنای رفتار ماست.

اکنون این پرسش مطرح می‌شود: کدام نظریه‌های انتقادی قدرت می‌توانند در برابر بخشی از چپ که بدون تمایز، در کنار مخالفان آمریکا و اسرائیل قرار می‌گیرد به کار گرفته شوند و چگونه باید این کار انجام شود؟ گریگات به برخی گفته‌های «کلاسیک‌های» نقد اجتماعی استناد می‌کند، اما به‌ویژه در این مورد خاص، بررسی انتقادی آن‌ها نیز کاملاً ضروری به نظر می‌رسد

تناقض‌های اخلاقی دارای یک پایه زیستی هستند که می‌توان آنها را در مغز مشاهده کرد. این نتیجه پژوهش گروهی از محققان دانشگاه علم و فناوری چین در شهر هفئی است. این دوگانگی اخلاقی که پژوهشگران آن را «ناسازگاری اخلاقی» می‌نامند، در افراد مختلف شدت متفاوتی دارد. با استفاده از فناوری‌های مدرن می‌توان آن را به صورت الگوهای فعالیت در بخش مشخصی از مغز مشاهده کرد.

آَرشیو انديشه >>

اولین چیزی که در هر سرزمین بیگانه به چشم می‌آید این است که رنگ‌ها با خانه فرق دارند؛ غلیظ‌تر، جسورانه‌تر، و به‌طرزی عجیب کنار هم نشسته‌اند. آنه‌ماری شوارتسنباخ می‌نویسد: «مهی شفاف بر فراز دشت گسترده بود. صخره‌ها هنوز از شب خاکستری بودند، اما کوه‌های لبه جهان همچون کشتی‌های عظیم در دریای صبح در حال طلوع، رها و شناور به نظر می‌رسیدند. وقتی خورشید بالا آمد، رودخانه پایین دست همچون آینه‌ای سیاه می‌درخشید.»

در واقع، برتری مغولان در میدان جنگ دلایل کاملاً زمینی و عملی داشت. آنان به شیوه‌ای می‌جنگیدند که برای اروپاییان ناشناخته بود. گفته می‌شود جنگجویان مغول با کمان‌های کوتاه خود، از روی اسب، در هر دقیقه تا دوازده تیر شلیک می‌کردند و اغلب از فاصله سیصد متری به هدف می‌زدند. آنان از نبرد تن‌به‌تن پرهیز می‌کردند؛ گاه وانمود به عقب‌نشینی می‌کردند، سپس ناگهان بازمی‌گشتند و دشمنان را همچون گاوچران‌هایی که گله گاومیش را محاصره می‌کنند، دور می‌زدند. آنان عروسک‌هایی را بر پشت اسب‌ها می‌بستند تا شمار مهاجمان بیشتر به نظر برسد، و در هر فصلی ــ حتی در سخت‌ترین زمستان‌ها ــ حمله می‌کردند.

بسیاری از ما نسبت به وقایع گذشته و آنچه در میهن ستمدیده ایران روی داده، اطلاع دقیقی نداریم بخصوص که شرح رویدادهای تاریخی، بویژه تاریخ سیاسی در کشور ما بیشتر اوقات در جهت کسب مشروعیت صورت می‌گیرد و وقایع‌نگاران، آشکارا یا پنهان به تحریف تاریخ دست می‌زنند.  [نظرات 1]

آَرشیو تاريخ >>

مراسم سیصد و دومین سالگرد تولد او امسال تحت تأثیر شدید بحران‌های اقتصادی، گرانی، ناامیدی و فضای امنیتی حاکم بر منطقه قرار گرفت. به باور فعالان محلی، پیامدهای حوادث و بازداشت‌های دی‌ماه گذشته در ترکمن‌صحرا همچنان بر زندگی روزمره مردم سایه افکنده و انگیزه برپایی تجمع‌های مردمی را سلب کرده است.در این میان، برنامه‌های رسمی و حکومتی نیز رونق سال‌های گذشته را نداشت و بزرگداشت این ادیب بزرگ تنها به چند محفل مختصر و محدود توسط برخی انجمن‌های فرهنگی خلاصه شد.

آَرشیو ملی/قومی >>

چخوف فرآیند رهایی درونی انسان از قید و بندهای برده‌وار نظام بورژوازی را به تصویر کشید و همزمان گرایش انسان به یک زندگی جدید را نشان داد. این امر او را با مردم شوروی و مردم مترقی سراسر جهان مرتبط می‌کند. «چخوف و گورکی» موضوع گزارش ب. بیالیک بود. او بر ارزیابی‌ها و توصیفات گورکی از چخوف تمرکز کرد و نشان داد که گورکی یکی از نخستین کسانی بود که او را در زمره نویسندگان بزرگ قرار داد. گ. بردیکوف با استفاده از شماری نمونه ها، قرابت ذاتی بین برخی از ویژگی‌های کلیدی آثار این دو نویسنده را نشان می‌دهد.

هوشنگ(امید) یکی از أعضاء پرکار سازمان انقلابی و حزب رنجبران ایران بود. و همواره از سیاست‌های حزب در پشتیبانی از جمهوری اسلامی انتقاد می‌کرد. او در مردادماه ۱۳۶۳ برای شرکت در کنگره دوم حزب به جمع رفقای مستقر در کردستان پیوست . هوشنگ در کنگره نقش فعالی در به نقد کشیدن انحراف رویزیونیستی حزب و دنباله روی از بورژوازی داشت.
در کنگره دوم به عضویت کمیته مرکزی انتخاب شد و یکی از پرکارترین اعضای رهبری در هیئت تحریریه رنجبر بود. هوشنگ پس از مهاجرت به سوئد از حزب کناره ‌گیری کرد. ولی همچنان مبارزی خستگی ناپذیر ومعتقد به عدالت اجتماعی و سوسیالیسم بود.

اگر ژانر و گونه «چگونه فولاد آبدیده شد» را در نظر بگیریم، ژانر آن حماسی است و ژانر اثر، رمانی آموزشی است. با این حال، داستانی نه درباره تربیت فرزندان، بلکه درباره خودآموزی یک مبارز روایت می‌کند. نیکولای آستروفسکی با تکیه بر زندگی خود، مسئله‌ی بازآموزی سوسیالیستی مردم، یعنی تولد انسانی نو را بررسی کرد که تا آخرین لحظه‌ی زندگی خود، برای سودمند بودن به کشورش تلاش می‌کند. موضوع کار یکی از مضامین اصلی در اثر است. نیکولای آلکسیویچ نشان می‌دهد که چگونه یک انسان شخصیت خود را از طریق نبرد، کار و نبردی دشوار با بیماری شکل می‌دهد. به نظر ما، درونمایه رمان را می‌توان همان نام کنونی موزه آستروفسکی در مسکو نامید - «چیره شدن».

آَرشیو گوناگون >>