همزمان با سکوت قوه قضاییه جمهوری اسلامی درباره وضعیت نگران‌کننده نرگس محمدی، برنده نوبل و زندانی سیاسی، درخواست‌ها از سراسر جهان برای رسیدگی پزشکی فوری و آزادی او از زندان ادامه دارد.
بنیاد نرگس محمدی روز جمعه، ۱۱ اردیبهشت، خبر داد این فعال حقوق بشر و برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل به‌دلیل وخامت شدید وضعیت جسمی به‌طور فوری به بیمارستانی در زنجان منتقل شده است.
حال، یک هفته پس از انتقال او به بیمارستان، بنیاد نرگس محمدی روز پنج‌شنبه، ۱۷ اردیبهشت، در شبکه ایکس نوشته است که او «همچنان در وضعیت جسمانی ناپایدار به سر می‌برد و نگرانی‌ها دربارهٔ وضعیت قلبی او به‌طور جدی افزایش یافته است.»

کارگرانی که شغل خود را از دست می‌دهند، نخستین قربانیان جنگ هستند. افزایش بیکاری حتی برای شاغلان نیز به تشدید فشار و استثمار می‌انجامد و بخشی از حقوق آنان به بهانه‌ی شرایط جنگی حذف می‌شود. با وجود گذشت تنها دو ماه از جنگ تجاوزکارانه‌ی آمریکا و اسرائیل به کشور ما نگذشته است، کارفرمایان و حکومت از افزایش دستمزد مصوب و پرداخت مزایا خودداری کرده، قراردادها را کوتاه‌مدت نموده و پرداخت‌ها را به تأخیر می‌اندازند. در شرایط تورم رسمی ۷۳ درصدی، افزایش ۲۰ درصدی حقوق بازنشستگان نیز پاسخگوی هزینه‌ها نیست.

جوایز پولیتزر امسال به چندین اثر درباره پیامدهای سیاست‌های رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ ، اهدا شد. مارژوری میلر، مدیر جوایز پولیتزر، هنگام اعلام برندگان گفت: «چندان جای تعجب نیست که بخش بزرگی از گزارش‌ها بر جنجالی‌ترین موضوعات سال ۲۰۲۵ تمرکز داشت.» او از جمله به سیاست مهاجرتی، کاهش شدید کمک‌های توسعه‌ای آمریکا، و همچنین پرونده‌ها و شبکه‌های مرتبط با جفری ایپستین اشاره کرد.
روزنامه واشینگتن پست برای تحقیقی درباره پیامدهای بازسازی ساختار نهادهای فدرال توسط دولت ترامپ مورد تقدیر قرار گرفت . نیویورک تایمز نیز برای تحقیقاتی جایزه دریافت کرد که نشان می‌داد ترامپ چگونه از قدرت برای منافع مالی خانواده‌اش استفاده کرده است. همچنین کارکنان «تریبون شیکاگو» برای گزارش‌هایشان درباره عملکرد اداره مهاجرت آمریکا (ICE) در این شهر مورد تجلیل قرار گرفتند.

خاورمیانه در نقطه عطفی قرار دارد. ایران مدت هاست اصرار دارد که تمایلی به توسعه زرادخانه هسته ای ندارد. رهبر پیشین آن، علی خامنه ای، حتی حکم مذهبی (فتوا) علیه این کار صادر کرده بود. اما اگرچه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، مرتبا اعلام می کند که ایران صنعت هسته ای خود را گسترش نخواهد داد، اما، فتوا همراه با رهبر پیشین مرده است و با توجه به درگیری اخیر، رهبری جدید ایران بدون شک تحت فشار شدید داخلی برای ایجاد بازدارندگی هسته ای قرار خواهد گرفت. اگر چنین شود، جهان با تهدیدی بسیار پیچیده برای صلح مواجه خواهد شد.

لمپنیسم و لاتمداری فضای مبارزه سیاسی و دموکراتیک علیه حکومت جنایتکار اسلامی را آلوده و مبتلا به عفونتی چرکین و خطرناک کرده است. رسانه ها به ویژه برنامه های تلویزیونی لمپن‌های سیاسی، برخی از برنامه های تلویزیونها و رادیوهای وابسته به دولت‌ها و افراد متمول، شبکه های ایکس (توئیتر)، فیس بوک و اینستاگرام، و همچنین در تظاهرات خیابانی در سراسر جهان سیمای عریان و بی نقابِ لمپنیسم سیاسی و لاتمداری به نمایش گذاشته شده است.
ما به رهبران جریان‌های سیاسی اپوزیسیون حکومت اسلامی در خارج کشور مسئولیت سیاسی و اخلاقی شان را یادآور می شویم و به آنان توصیه می کنیم در زادیش این گونه گفتار و رفتار، که از اطرافیان و هواداران شناخته شده آنان سر می زند، اقدام کنند.

کارگردان ایرانی مهناز محمدی چندین بار زندانی شده است. او در اینجا توضیح می‌دهد که چگونه تجربه‌هایش از زندان مخوف اوین را در فیلم «رویا» بازتاب داده است — به شکل کابوسی خفقان‌آور از صدا، تاریکی و خشونت. پس از نمایش فیلم در برلین، بسیاری از تماشاگران بعد از پایان آن، در سکوت و بهت نشسته بودند. هفته‌نامه «دی سایت» با این فیلم‌ساز ۵۰ ساله در برلین گفت‌وگو کرده است.

تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران که از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ یعنی یازده ماه قبل با جنگ دوازده روزه آغاز شد و با جنگ چهل روزه ادامه یافت، تاکنون کشور را درشرایطی جنگی نگهداشته است. چرخۀ جنگ ، توقف جنگ – حتی نه آتش بس رسمی- جنگ و تدارک جنگ جدید همچنان بر ایران و منطقه سایۀ شوم خود را گسترانیده است. در شرایط حاضر، ادامه محاصره دریائی نیز شکلی از اقدامات جنگی است. از این رو کشور هم چنان در شرایط جنگی به سر می برد. این جنگ تاثیرات گسترده ای در عرصه سیاسی، روابط منطقه ای و جهانی بر جای گذاشته است که نگاهی به تحولات از ضرورت بالائی برخوردار است.

رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت اجرای «پروژهٔ آزادی» برای خارج کردن شناورها و کشتی‌های متعلق به کشورهای بی‌طرف و خدمه آن‌ها از طریق تنگهٔ هرمز را متوقف کرد.
دونالد ترامپ در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که این اقدام را با توجه به درخواست پاکستان و سایر کشورها انجام داده است «تا مشخص شود آیا توافق می‌تواند نهایی و امضا شود یا خیر».
اجرای این طرح روز ۱۴ اردیبهشت آغاز شده بود ولی پس از ۴۸ ساعت متوقف شد. ایران و ایالات متحده از ۱۹ فروردین در آتش‌بس به سر می‌برند ولی هنوز در مورد پایان جنگ به توافقی نرسیده‌اند.

آَرشیو اخبار امروز >>

فاشیسم معاصر ریشه در ساختار احساسی خاصی دارد که در جوامع مدرن یافت می‌شود: جست‌وجوی نوعی متفاوت از مدرنیته. جامعه مدرن مدعی است که با سلسله‌مراتب‌های طبیعی مخالفت می‌کند و اجازه می‌دهد عقل و عقلانیت بر ایمان و خرافه پیروز شوند. این جامعه تلاش می‌کند طبیعت را به تسلط انسان درآورد، اما در عین حال، به فناپذیری و محدودیت‌های طبیعی انسان نیز اذعان دارد. با این حال، وعده مرکزی جامعه مدرن - یعنی ادغام اجتماعی از طریق تحرک رو به بالا - دیگر برقرار نیست. شبح نزول اجتماعی به نوعی منفی‌گرایی تعمیم‌یافته انجامیده است. بدین ترتیب، مدرنیته لیبرال نوعی ویرانگری را در دل خود پرورانده که متوجه خویش است: فاشیسمی نو که ویرانی را به‌مثابه راهی برای التیام عرضه می‌کند.

بدون تردید آمارسازی‌های غیر واقعی از سوی حکومت اسلامی و بخشی از مخالفان این حکومت با هدف‌های سیاسی گوناگون صورت گرفته‌است. حکومت اسلامی برای کوچک جلوه دادنِ سبعیت و وحشیگری‌اش، نتانیاهو و ترامپ به عنوان دلیل و توجیهی برای حمله نظامی به ایران دست به آمارسازی زده‌اند. بخشی از اپوزیسیونِ حکومت اسلامی، که همسو با دولت اسرائیل و آمریکا حامی و محرک حمله نظامی به ایران هستند نیز با هدف نشان دادن و برجسته کردن میزان وحشیگری و جنایت پیشگی حکومت اسلامی، به این آمارسازی های سیاسی روی آورده اند.

این جنگ از هیچ جهت، جنگی عادلانه نبوده است. تجاوز آمریکا و اسرائیل آشکار است: آنها هیچ «حقی» برای آغاز جنگ نداشتند و در رفتار جنگی نیز هیچ «رفتار عادلانه‌ای» نشان ندادند — جنایات جنگی‌شان نیازی به توضیح ندارد. حتی از سوی ایران نیز این جنگ عادلانه نبود، زیرا رژیم خود در به‌وجود آمدن آن سهم داشت و عملکردش — چه در قبال مردم ایران و چه در برابر کشورهای همسایه — عادلانه نبوده است. مهم‌تر از همه، با وجود ماهیت این تجاوز امپریالیستی، مردم ایران این را جنگی میهن‌پرستانه یا رهایی‌بخش نمی‌دانند؛ بلکه آن را جنگ یک دستگاه حاکم می‌بینند که به آنها تعلق ندارد. برخی تحلیلگران مسائل ایران در غرب، و نیز حامیان آشکار یا پنهان رژیم، به‌اشتباه نبودِ یک جنبش بزرگ ضدحکومتی در زمان جنگ را به میهن‌پرستی و حمایت مردمی نسبت داده‌اند. همان‌گونه که پیش‌تر گفته شد، این حکومتی است که برای ایجاد رعب و جلوگیری از قیام دوباره، به روی مردم خود آتش گشود.

یکی از نشانه‌های جالب این وضعیت، بازگشت گستردهٔ «فضای هراس‌» در فرهنگ معاصر است. در سال‌های اخیر فیلم‌های ترسناک، سریال‌های رازآلود، ادبیات وحشت و روایت‌های آخرالزمانی با استقبال بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده‌اند. این پدیده در نگاه نخست متناقض به نظر می‌رسد: در زمانی که مردم از اخبار بد خسته شده‌اند و حتی بسیاری ترجیح می‌دهند از رسانه‌ها فاصله بگیرند، چرا هنر و فرهنگ عامه بیش از پیش به روایت‌های تاریک، هراس‌آور و اضطراب‌آلود روی آورده است؟

در هر جامعه ، سیاست تنها میدانِ رقابتِ قدرت نیست؛ صحنه‌ای است که در آن زبان نیز زاده می‌شود، بال می‌گیرد و گاه بیمار می‌شود. آنگاه که زبان بیمار شود، پیش از آن ‌که نهادها فروبریزند، روحِ گفت ‌وگو فرومی‌میریزد. در روزگاری که هیجانِ جمعی اوج می‌گیرد، آدمیان کمتر می‌شنوند و بیشتر واکنش نشان می‌دهند؛ کمتر می‌اندیشند و بیشتر به داوریِ شتاب‌زده پناه می‌برند. این دگرگونیِ ظریف اما بنیادین، آغازِ سقوط از «گفت‌وگو» به «فریاد» است؛ جایی که واژه‌ها دیگر حاملِ معنا نیستند، بلکه به ابزارِ ضربه بدل می‌شوند.

برخلاف ادعای ترامپ نه تسلیحات مذکور گم شده و نه هیچ گروهی آنها را برای خود برداشته است. تسلیحات در یکی از مکان های وزارت داخله ی کردستان عراق نگهداری می شوند و این وزارتخانه بارها به مقامات آمریکایی در عراق اعلام کرده است که به دلیل تهدیدهای جمهوری اسلامی امکان توزیع آنها در میان احزاب کرد ایرانی را ندارد.

بیست‌ونهم بهمن یا سی‌ام بهمن حزب دمکرات پادگان مهاباد را تصرف کرد، که درست مصادف با رفتن فروهر به مهاباد بود. به طوری‌که بعدها کسانی مثل عزت‌الله سحابی می‌گفتند که این حرکت گفتگوی فروهر با حزب دمکرات را دچار اشکال کرده بود. چنانکه اشاره شد تقریباً کلیه فعالین سیاسی کردستان در مهاباد جمع شده بودند و متنی را که به متن ٨ ماده‌ای معروف شد، آماده‌ی تقدیم به هیئت حکومتی به ریاست فروهر کرده بودند.

از همان نخستین روزِ جنگِ خانمان‌سوزِ عراق، امام زمان، حاج روح‌الله خمینی، آن را «فوزی عظیم و نعمتی بزرگ» اعلام کرد. ندانم‌کاری‌های حکومتی و بی‌سروسامانیِ ارتشِ کلاسیک، مرزهای غربی و جنوب‌غربی کشور را به‌آسانی در اختیار نیروهای عراقی قرار داد. آسمان ایران برای جنگنده‌های عراقی شده بود مثل خیابان معروف «شانزلیزه» پاریس برای گردشگران؛ هرگاه می‌خواستند می‌آمدند و می‌رفتند و، البته، ویرانی به‌جا می‌گذاشتند.

جمهوری اسلامی در یکی از عمیق‌ترین دوره‌های فرسایش خود قرار گرفته است. بحران کنونی ایران را نمی‌توان به چند شاخص اقتصادی، چند رخداد امنیتی یا چند موج اعتراضی تقلیل داد. آنچه در برابر ما قرار دارد، یک بحران ساختاریِ درهم‌تنیده است که هم‌زمان اقتصاد، سیاست خارجی، حکمرانی داخلی و نظم اجتماعی را فرسوده می‌کند. نشانه‌های این بحران در همه‌جا قابل مشاهده‌اند: سقوط مستمر ارزش پول ملی، تورم مزمن، گسترش فقر و بی‌ثباتی معیشتی، افزایش سرکوب و اعدام، انسداد در سیاست خارجی، و گسترش منطق امنیتی در همه ساحت‌های تصمیم‌گیری. نتیجه این وضعیت، نه تنها تضعیف دولت، بلکه تحلیل رفتن ظرفیت جامعه برای برنامه‌ریزی، اعتماد و آینده‌سازی است.

اگر نیک بنگریم سیاست‌های ضد آمریکایی جمهوری اسلامی موجب تقویت و موقعیت اسرائیل در منطقه شد. آمریکا با قدرتی که داشت دست و پای جمهوری اسلامی را در منطقه آسیای میانه و قفقاز قطع کرد. روسیه هم از چماق آمریکا استفاده کرد و نگذاشت ایران منافع خود را در منطقه دنبال کند. در واقع به نفع روسیه و ترکیه نبود که ایران در قفقاز موقعیت طبیعی خود را پیدا کند. اگر ایران با آمریکا دشمنی نمی‌کرد روسیه و ترکیه به آن شکل نمی‌توانستند در این منطقه با ایران مقابله کنند و طرف دیگر اسرائیل هم تا این حد نمی توانست در جمهوری آذربایجان برای ایران مشکل درست کند.

آَرشیو سياسی >>

در پی‌آمد تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران، برخی تحلیل‌ها از شکل‌گیری یک آرایش تازه در قدرت سیاسی و اقتصادی خبر می‌دهند؛ آرایشی که در آن نهادهای ولایی و به‌ویژه سپاه پاسداران، نه‌تنها تضعیف نشده‌اند بلکه به‌گفته برخی اقتصاددانان، از این جنگ سود برده‌اند. مهرداد وهابی، استاد اقتصاد، در گفت‌وگو با رادیو زمانه به کالبدشکافی مفهوم «انفال» در اقتصاد سیاسی ایران می‌پردازد. او معتقد است برخلاف تصور عمومی، تنش‌های نظامی اخیر نه‌تنها هسته سخت قدرت را تضعیف نکرده، بلکه با ایجاد یک «مدار مستقل اقتصادی»، باعث فربه‌تر شدن نهادهای ولایی و سپاه پاسداران در مقابل دولت رسمی و رو به افولِ مسعود پزشکیان شده است.

آَرشیو مصاحبه >>

صهیونیسم، در اساس خود، به برتری یهودیان بین رود اردن و دریای مدیترانه معتقد است و درست مثل هر ایدئولوژی دیگری که به برتری نژادی، ملی یا مذهبی باور دارد، حقانیت ندارد.
همزمان، اسرائیلی بودن و ضدصهیونیست بودن کار سادهای نیست. تقریباً غیرممکن است. در اسرائیل، این آمیزه را به عنوان خیانت، ارتداد و فاقد هرگونه حقانیت تلقی می‌کنند. از دوران اسرائیلِ زیبا و کهنِ ماپای*، سالها پیش از روزهای تاریک بنیامین نتانیاهو و ایتَمار بن گویر، چنین بوده است.

یامیلا پرز می‌گوید در زندگی‌اش در اصل فقط یک چیز اشتباه پیش رفته است: این‌که به‌عنوان یک کوبایی به دنیا آمده و نه یک آمریکایی. نزدیک به سه سال است که او اکنون اینجاست، در ساراسوتا در فلوریدا؛ شهری که بیشتر مردم برای تعطیلات، برای لذت بردن از دریای فیروزه‌ای و سواحل شنی سفید به آن سفر می‌کنند. اما یامیلا پرز اینجاست چون می‌خواست از جایی بگریزد که شش دهه آن را خانه‌ی خود می‌نامید.

در بیشتر دموکراسی ها، رهبری که دیپلماسی پرمخاطره را به اعضای خانواده و شرکای تجاری خود واگذار کند، موجب برانگیختن خشم عمومی خواهد شد. اما رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، به انجام این عمل با عکس العمل اندکی مواجه شده و بسیاری دیپلماسی رفاقتی او را صرفا «هترودوکسی» ( انجام عملی برخلاف جریان رایج) می دانند. پیامدهای بلند مدت این دیپلماسی ترامپ در آینده شدید خواهد بود.
به جای تکیه بر وزیر امور خارجه واستفاده از هیئت دیپلماتیک حرفه ای، ترامپ دیپلماسی محوری کشور امریکا را عمدتا به عهده دامادش، جرد کوشنر، و شریک تجاری اش، سرمایه دار املاک منطقه منهاتن شهر نیویورک، استیو ویتکاف، قرار داده است. کوشنر مشاور ارشد در دولت اول ترامپ بود که مسئول میانجی گری توافق نامه ابراهیم بین اسرائیل و چهار کشور عربی شد و اکنون مانند ویتکاف، فرستاده ویژه صلح است.

آَرشیو بين الملل >>

راوی از حافظه‌ای قوی برخوردار است و همین ویژگی به او کمک می‌کند که در گفتگو با مصطفی خلجی در یک هماهنگی زمانی موضوعات را به‌خوبی و به‌وضوح دسته بندی کرده ،لایه لایه به آن بپردازد. طرفه آن‌که راوی به زوایای پنهان و آشکار آن‌ها اشراف دارد. از سوی دیگر به‌عنوان یک کارگر رنگ‌کار ساختمانی مشغول به کار می‌‌شود تا خرج و مخارج زندگی را فراهم کند. گرچه، راوی در این رهگذر دست به کارهای مختلف می‌زند. هم راوی هم برادر بزرگ‌تر می‌دانند که نان در آوردن در شهر چندان آسان نیست. در واقع کار کردن با «‌پیمانکارها‌» ساده نیست.

.. شب مهتابی و آرامی بود، راه تا بی‌نهایت ادامه داشت و انگار هرگز به‌پایان نمی‌رسید. مسافرهای اتوبوس خوابیده بودند، مسیحا نیز به‌‌خوابی عمیق فرورفته بود وآهسته خرنش می‌کرد. رانندۀ سیاهچرده و زمخت، به جادۀ اسفالته خیره شده بود، تخمۀ ژاپنی می‌شکست و هر‌از‌گاهی از فلاسک یک لیوان چای می‌ریخت و قطره قطره می‌نوشید. من بنا به‌تقاضای راننده کنار او روی صندلی شاگرد ‌شوفر نشسته بودم و از هردری حرف می‌زدم تا مبادا پشت فرمان چرتش می‌برد.

ما از زندگی و فکر تک تک آن‌هایی که به شکل‌های مختلف قربانی فاشیسم شده‌اند خبر نداریم. چه بسا اگر بسیاری از آن‌ها فرصت آن را داشتند و از زندگی‌ روزانه‌شان در آن روزها یادداشت برمی‌داشتند و یادداشت‌های‌شان به دست ما می‌رسید، ما هم اکنون در همین خاک هلند، تعداد زیادی “آنه فرانک” داشتیم. آنه فرانکی که هربار وقتی از جلو “کلیسای یانس” در اوترخت می‌گذرم و مجسمۀ کوچکش را می‌بینم؛ با آن دست‌هایش که پشتش قایم کرده و آن لباس ساده‌اش، برای لحظاتی ذهنم را به خود مشغول می‌کند.

سرگرد اکبر دولت آبادی این سوی میز نشسته است و آن کسی که اورا برای بار دوم مورد خطاب قرار داده است، شخص امنیتی بلند بالائی است با اسم مستعار گربه بزرگ و سرگرد نه تنها بازهم به او پاسخ نمی دهد بلکه از موضع قدرت با سکوت معناداری به گربه ی بزرگ خیره می شود و گربه ی بزرگ همچنانکه دارد با سرگرد حرف می زند، در شيشه ی جوهر را بازمی کند و بعد هم، مشغول سرهم کردن قطعات خودنويسش می شود که روی ميز پراکنده شده اند.

ارزش این رمان شاید بیشتر به این دلیل باشد که از ترکِش و آسیب "ایده‌ئولوژی" جهنمی، ایمِن مانده است و نویسنده‌ی آزادی‌خواه با شهامتی تمام، دیدگاه شخصی خود را مطرح می‌کند اما همه‌ی "صداها" و "گفتمان‌ها"ی دیگر را هم بازتاب می‌دهد و نظر خود را در مورد آن‌ها می‌نویسد. ارزش دیگر این اثر، در کوشش برای جمع میان "تاریخ" و "رمان" به عنوان "رمان تاریخی" است

خیابان‌ها به تپه‌های مواج تبدیل می‌شوند، با عجله در هاله‌ای از سایه‌های مه‌آلودپیچیده میشوند. مردی میانه سال، از پنجره‌ی کثیف و چرکین قطار، به بیرون خیره می‌شود، چشم های نافذ آبیش دگرگونی صحنه هارا دنبال می کند. پرتو ماه به شیشه‌ها برخورد می‌کند، تیرگی شان را به شیری ونقره ای تبدیل می کند. مرد سعی می کند سطح بازوی زنی را بانوک انگشتهاش برس بکشد. چشمهای تا آخرین حد باز و بدون مژه زدن زن، در حالی که کنارمردایستاده، ترسی عمیق را آشکار می‌کند. شالی منگوله دار را سفت دورشانه های خمیده ش می پیچید.

بادِ سرگردانم و صحرا به صحرا می‌روم
آمدم از ناکجا این‌جا و، زین‌جا می‌روم

ارمغان با خویش آوردم، غبارِ راه را
چون خَسی بر کاکُلِ رودم، به دریا می‌روم

ازکدامین سو میایی...
نغمه ها زحنجرهِ شقایق ها
بلند میاید
کلماتی
بسانِ گنجینه اسرارِ ماه،
بر آسمان می نشیند

ميوه نيستم كه بگندم
يا كالا كه بپوسم.
من, محصولِ كارِ خويشتنم.

مورچه نيستم كه به صف روم
يا كاربافك كه تنها تَنم.
من, آبستنِ جمعِ خويشتنم.

چه کسی می‌گوید
زیر پایت خالی است
شهر را ساخته‌ای

خیره سر !
تکیه گاهت
عالی است

آَرشیو فرهنگ و ادب >>

شبکه گسترده سرکوب مزد اعم از حکومت و کارفرمایان رانتی با همسویی نهادهای سرکوبگر امنیتی و حراستی، شیوه مبارزه و فعالیت ما فرودستان را بسیار پیچیده‌تر و سخت‌تر کرده و متحمل هزینه‌هایی چون دستگیری و زندان، اخراج و تهدید شده‌ایم و دقیقا به همین دلیل است که حمایت و همکاری همه‌جانبه بخش‌های مختلف طبقه‌ی کلان کارگران از جمله زنان، امری ضروری و این زمانی و بی‌نهایت فوری است. هر چه پراکنده‌تر باشیم، عوارض ناشی از خشونت‌های ساختار سرمایه/مردسالار شدیدتر خواهد شد. صدای یکدیگر باشیم تا خفه‌امان نکنند. اول ماه مه تمدید و تاکید بر مبارزه همبسته ما در مقابله با بهره‌کشی و خشونت سیستماتیک حکومت و جهان سرمایه‌داری است.

رانده شدن زنان کارگر از بازار کار، افت شدید معیشت خانوار و گسترش فقر مطلق را به همراه داشته است. بازگشت ناخواسته بسیاری از آنان به کار خانگی بدون درآمد، استقلال اقتصادی زنان را کاهش داده و وابستگی اقتصادی آنان را افزایش داده است. این وضعیت، زمینه‌ ساز تشدید خشونت اقتصادی، جنسی و جنسیتی در خانواده‌ها شده است.
هم ‌زمان، کیفیت زندگی کودکان نیز به شدت آسیب دیده است؛ فقر آموزشی، تغذیه ناکافی، ترک تحصیل، فشارهای روانی و افزایش احتمال ازدواج اجباری و زودهنگام دختران، بخشی از پیامدهای مستقیم این بحران است. فروپاشی زیرساخت‌های اقتصادی، نابودی خدمات عمومی و افزایش ناامنی اجتماعی، زنان کارگر و زحمتکش را در موقعیت‌هایی بسیار شکننده ‌تر قرار داده است.

زنانی که در اقتصاد غیررسمی نقش دارند، از نخستین قربانیان این وضعیت هستند؛ زیرا با از دست دادن دسترسی به بازارها و شبکه‌های حمایتی، منابع معیشت خود را از دست می‌دهند. بنابراین، هرگونه تحلیل از پیامدهای جنگ، بدون توجه به نقش حیاتی اینترنت و فرایندهای قطع آن در معیشت زنان در بخش اقتصاد غیررسمی، ناقص خواهد بود. بازگرداندن دسترسی آزاد و پایدار به اینترنت نه‌تنها یک ضرورت فناورانه، بلکه بخشی اساسی از حفاظت از حقوق بشر، کرامت انسانی و امکان بازسازی زندگی‌های ازهم‌گسیخته است.

آَرشیو زنان >>

در حالی که این دادخواست در آستانه‌ی آتش بس دو هفته‌ای پیشنهاد شده از سوی رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا تهیه و پراکنده گشته، اما جمهوری اسلامی ایران همچنان به اعدام زندانیان سیاسی – عقیدتی ادامه داده است؛ حتا در ابعادی گسترده تر از پیش. شماری از اعدام شدگان این دوره، زندانیان چندین و چند ساله‌ی جمهوری اسلامی بوده ‌اند که هیچ گونه مشارکتی در برآمد توده‌ای دی ماه ۱۴۰۴ نداشته‌اند. شماری از آنان نیز در این روزها به اتهام واهی « جاسوسی برای دشمن» اعدام شده‌اند، بدون رعایت اصول ابتدایی آيین دادرسی و برپایی دادگاهی علنی. هم از این روست که اعزام هيئتی با صلاحیت از سوی سازمان‌های حقوق بشری با اعتبار به ایران، بیش از هر زمان ضروری ست.

بر اساس گزارش‌ها، مریم هداوند در تهران بازداشت و از سوی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شده است. گفته می‌شود پرونده او با حمله‌ای آتش‌زا به مسجد سیدالشهدا در منطقه پاکدشت تهران مرتبط است. با این حال، جزئیات مربوط به مستندات و ادله به‌طور شفاف منتشر نشده‌اند. همچنین مشخص نیست که آیا هداوند از حق دفاع برخوردار بوده است یا نه. مشروعیت چنین احکامی محل تردید است، به‌ویژه زمانی که مجازاتی غیرقابل بازگشت با آن همراه باشد.

حکم اعدام ساسان آزادوار جونقانی، ورزشکار ۲۱ ساله ساکن اصفهان، که در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه سال گذشته بازداشت شده بود، بامداد امروز پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت‌ماه در زندان دستگرد اصفهان به اجرا درآمد. یک منبع نزدیک به خانواده این زندانی سیاسی در گفت‌وگو با هرانا اعلام کرد که در مراسم خاکسپاری او، تنها به ۱۰ نفر از بستگانش اجازه حضور داده شد. به گفته این منبع، مراسم ظهر امروز در فضایی امنیتی برگزار و پیکر وی به خاک سپرده شد.

آَرشیو حقوق بشر >>

" یک کارشناس طب اسلامی در صداوسیمای جمهوری اسلامی در رابطه با راهکارهای امام رضا برای افزایش اسپرم، نوشیدنِ " شراب امام رضا" را که ترکیبی از آب باران در روزهای ۲۳ فروردین تا ۲۳ اردیبهشت، کشمش و دیگر ترکیبات مقوی درست می‌شود را توصیه کرده است (مویز، آب باران یا چشمه مشرقی، عسل مصفّی، زنجفیل، میخک، دارچین، زعفران، سنبل‌الطیب، عود و مصطکی و..) که نه فقط کیفیت و کمیت اسپرم را بهبود می‌بخشد، که نازایی را هم درمان می‌کند."

ارتباطات اسلام‌گرایانه دیگر تنها در جاهایی که انتظار می‌رود دیده نمی‌شوند. نمونه‌ای از آن را می‌توان در زندگی روزمره بسیاری از مردم یافت: در سوپرمارکت. در میان فرآورده‌های گوشتی، غذاهای آماده و شیرینی‌ها، محصولاتی با گواهی حلال قرار دارند – محصولاتی که به‌عنوان مطابق با قوانین غذایی اسلامی برچسب‌گذاری شده‌اند. اما آنچه بسیاری از مصرف‌کنندگان نمی‌دانند این است که دست‌کم دو نهاد صدور گواهی، بنا بر ارزیابی نهادهای امنیتی، با سازمان‌هایی در ارتباط هستند که به‌عنوان اسلام‌گرا طبقه‌بندی می‌شوند.

بیماران مبتلا به دیابت در ایران این روزها، در حالی که بیش از یک ماه از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد، با شرایطی پیچیده و نگران‌کننده مواجه‌اند؛ وضعیتی که حاصل هم‌زمانی چند بحران در حوزه دارو، تجهیزات درمانی، اقتصاد سلامت و پوشش بیمه‌ای است. اگرچه مسئولان حوزه سلامت از پایداری ذخایر دارویی سخن می‌گویند، اما روایت‌های میدانی بیماران و فعالان حوزه دارو نشان می‌دهد دسترسی به اقلام حیاتی، به‌ویژه انسولین، با دشواری‌های جدی همراه شده است.

آَرشیو اجتماعی >>

اسطوره تحمل رنج بشر را معمولا «پرومته» می دانند، موجود شریف و آزاده ای که آتش را از خدایان ربود و به دست انسان رساند. زئوس، خدای خدایان، او را به همین سبب در کوه قاف به زنجیر کشید و عقابی را مامور کرد که هر روز جگر پرومته در بند را از هم بدرد و پاره پاره کند. در پایان هر روز، زئوس جگر پاره پاره پرومته را بازمی ساخت تا روز بعد دوباره مورد حمله عقاب قرارگیرد و باز هم پاره پاره شود. این داستان در روزگار ما نیز همچنان ادامه دارد، با این تفاوت که اسطوره جای خود را به واقعیت، زئوس جای خود را به سرمایه دار و دولت او و پرومته جای خویش به کارگر داده است. سلمان یگانه یکی از این پرومته های بی شمار بود.

در ایالات متحده، کارگران جوان در برابر کارهای ناپایدار و نابرابری اجتماعی سازمان‌دهی می‌شوند—و اتحادیه‌های کارگری را دوباره به‌عنوان یک نیروی سیاسی کشف می‌کنند.
یک اتاق زیرزمینی ساده در کتابخانهٔ «کنسینگتون»، محله‌ای متنوع از نظر قومی در بروکلین که حتی با وجود فاصلهٔ جغرافیایی ۲۰ کیلومتری با منهتن، از نظر احساسی بسیار دورتر به نظر می‌رسد. کف پوش از جنس لینولئوم، رنگ دیوارها ضدحریق، بدون پنجره. در یک روز بارانی شنبه، ۱۶ جوان—همگی زیر ۳۰ سال—دور سه میز بزرگ نشسته‌اند، دفترچه یادداشت در دست دارند و با دقت به یک موضوع که با استفاده از نرم‌افزار PowerPoint ارائهٔ می‌شود، گوش می‌دهند.

در سال ۲۰۰۳ میلادی سازمان جهانی کار پس از بررسی‌های بسیار ۲۸ آوریل را با هدف آگاهی رسانی در خصوص ایمنی و بهداشت کار و با تاکید بر پیشگیری از حوادث و بیماری‌ها در محل کار نامگذاری کرد. در واقع کارزاری بین المللی با هدف نشان دادن اهمیت ارتقای ایمنی محیط شغلی و تاثیر آن بر کاهش مرگ و میر ناشی از کار است. به این ترتیب دولت‌ها موظف به تدوین سیاست و برنامه‌ای سیستماتیک برای بازرسی اجرای انطباق قوانین و سیاست‌های ایمنی و بهداشتی شغلی هستند. پیش از این، این روز از سال ۱۹۹۶ توسط اتحادیه‌های کارگری در سراسر جهان به عنوان روز جهانی بزرگداشت کارگران کشته و زخمی شده گرامی داشته می‌شود.

آَرشیو کارگری >>

امروزه تأثیر ویتگنشتاین فراتر از فلسفه رفته است. به گفته مونتس، این فیلسوف که در سال ۱۸۸۹ در وین به دنیا آمد، در ادبیات، موسیقی و نقاشی نیز «توجهی عظیم» برانگیخته است. ویتگنشتاین «سرانجام از این تنگنای نقش فیلسوفی صرفاً تحلیلی بیرون آمده» و اکنون آشکار شده که او اندیشمندی در حوزه فرهنگ و زبان است—«به بهترین معنا، یک فیلسوف فرهنگ». همین امر، به گفته مونتس، اهمیت فلسفی او را برای زمانه ما بیش از پیش افزایش داده است. در مواجهه با هوش مصنوعی و مباحث دیجیتال، ویتگنشتاین ما را وادار می‌کند «دقیق‌تر بنگریم که چگونه از واژه‌ها استفاده می‌کنیم و اساساً چه منظوری داریم.»

در صنعت کتاب بحث‌ها بالا گرفته است—و در صنعت موسیقی نیز همین‌طور. بسیاری از ناشران نیز خشمگین‌اند. دلیل آن روشن است: هوش مصنوعی از آثاری استفاده می‌کند که تحت حمایت حقوق مؤلف هستند. اما آیا چنین کاری مجاز است؟ و چه کسی باید به پدیدآورندگان این آثار دستمزد بپردازد؟
وزیر مشاور دولت آلمان در امور فرهنگ، ولفرام وایمار، که خود پیش‌تر ناشر بوده است، در نمایشگاه کتاب فرانکفورت در پاییز سال گذشته سخنان صریحی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر ادبیات بیان کرد. او گفت هوش مصنوعی می‌تواند جهان ادبیات را «از هم بدرَد». به گفته او، شرکت‌های هوش مصنوعی ظرفیت خلاقه ذهن‌های خلاق را می‌مکند و فرهنگ را به غنیمتی صرف تبدیل می‌کنند.

برای کسانی که با آدورنو و مؤسسه پژوهش‌های اجتماعی آشنا هستند، «آزمایش گروهی» مفهوم شناخته‌شده‌ای است: از اوت ۱۹۵۰ تا مه ۱۹۵۱، کارکنان مؤسسه در مجموع ۱۶۳۵ پاسخ را در بحث‌های گروهی گرد هم آوردند. هدف آنان ثبت افکار غیررسمی در جمهوری فدرال جدید آلمان بود؛ یعنی نگرش‌هایی که بیشتر در گفت‌وگوهای خصوصی بیان می‌شدند. مانند بسیاری از پروژه‌های پژوهشی پس از جنگ، این آزمایش نیز توسط قدرت‌های اشغالگر غربی تأمین مالی شد. بحث‌ها در فرانکفورت، لوبک، آگسبورگ، مونیخ، هامبورگ و دیگر نقاط آلمان غربی برگزار شد و بیش از ۳۳ هزار صفحه گزارش از آن باقی مانده است.

آَرشیو انديشه >>

دکتر ای. سی. میلسپو از وزارت امور خارجه آمریکا از ایران بازدید کرد و امور مالی را نامرتب یافت. او چهار سال در تهران کار کرد. سپس در ۱۹۴۲ به دعوت مجلس سیزدهم ایران بازگشت. اصلاحات مالیاتی او فرودستان را هدف قرار داد تا پروژه راه‌آهن سراسری ایران را تأمین مالی کند. در بحبوحه رقابت‌های سیاسی در ایران و سیستم گسترده خودیها و رشوه‌خواری در میان بسیاری از سیاستمداران برجسته ایرانی- شغل او در ۱۹۴۵ پایان یافت.

یک هیئت مشترک اسپانیایی–مصری در جنوب قاهره کشفی غیرمعمول انجام داده است. در بقایای یک مومیایی در یک مجموعه آرامگاهی مربوط به دوره رومی، پاپیروسی حاوی متنی حماسی از هومر، یعنی «ایلیاد»، پیدا شده است.
در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی دانشگاه بارسلونا و مؤسسه شرق باستان، در حدود ۱۹۰ کیلومتری جنوب قاهره، این کشف استثنایی انجام شد: مومیایی‌ای که قطعه‌ای پاپیروس با ابیاتی از سرود دوم «ایلیاد» را در خود جای داده بود؛ اثری که به هومر نسبت داده می‌شود.

شورش، به‌طرزی متناقص، با یک خاک‌سپاری دوباره آغاز شد. در ۶ اکتبر ۱۹۵۶، روز شنبه، بقایای پیکر لاسلو رایک، پس از بیرون آوردن از گوری بی‌حرمت در جنگلی نزدیک بوداپست، با مراسمی رسمی در گورستان مرکزی پایتخت مجارستان به خاک سپرده شد. هفت سال پیش از آن، این وزیر کشور مجارستان (در فاصله ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۸) در جریان پاکسازی‌های استالینی اعدام شده بود.
با این حال، مراسم تشییع به یک تظاهرات گسترده ضدکمونیستی تبدیل شد. اعاده حیثیت این مقام کشته‌شده، برای ده‌ها هزار نفر نشانه‌ای از ضعف کل نظام بود – آنان این را فرصتی دیدند تا قدرت کمونیست‌های حاکم را که عموماً به‌عنوان سلطه‌ای بیگانه تلقی می‌شد، کنار بزنند.

آَرشیو تاريخ >>

او به‌خوبی می‌داند انسان‌ها تا چه اندازه قادر به ارتکاب فجایع‌اند. علی کرد است و موزه در منطقه خودمختار کردستان عراق، در چند کیلومتری حلبچه قرار دارد. در آنجا، نیروهای عراقی تحت فرمان صدام حسین در مارس ۱۹۸۸، در اواخر جنگ اول خلیج فارس، حمله‌ای شیمیایی علیه جمعیت کرد انجام دادند. تا پنج هزار نفر کشته شدند. هزاران نفر مجروح شدند. گاز خردل چشم‌ها، مجاری تنفسی و پوست را سوزاند. حتی سال‌ها بعد، در حلبچه شمار مبتلایان به سرطان و بیماری‌های قلبی به‌طور قابل توجهی بیش از میانگین بود. دهه‌ها بعد، میزان سقط جنین بسیار بیشتر از سایر نقاط کشور است و شمار زیادی از مردم از ناباروری رنج می‌برند.

آَرشیو ملی/قومی >>

هنگامیکه انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر در سال ۱۹۱۷ به غرش در آمد، لنین از همین توده‌های کارگر و دهقان - مردمی شکنجه‌شده و تحقیرشده که از گرسنگی و بیماری جان خود را از دست داده بودند، مردمی که سال‌ها برای تغییر منتظر مانده بودند و سرانجام تصمیم به اقدام گرفته بودند - کمک گرفت. سخنان او نه در سالن‌ها و اتاق کارها، بلکه در روستاها، کارخانه‌ها و سربازخانه‌ها طنین‌انداز می‌شد، زیرا او به زبان کسانی گفتگو می‌کرد که ارزش یک تکه نان را می‌دانستند، کسانی که به یاد داشتند ترس از محاکمه به خاطر جرمی ناشی از فقر چگونه است، کسانی که رویای عدالت را نه به عنوان یک آرمان انتزاعی، بلکه به عنوان یک نیاز مبرم در سر می‌پروراندند.

هوای پاییزیِ ۱۹۷۶«لویی ویل» کنتاکی و تصویر فرهاد عزیز با آن پالتوی بلند خز، در حال قدم زدن کنار پارک محله‌ی قدیمی نزدیک دانشگاه، بار دیگر پیش چشمانم زنده شد؛ درست همان لحظه‌ای که خبر «پرواز» او را شنیدم. آن روز، فرهاد با اشتیاقی وصف‌ ناپذیر به دنیای پیچیده اما جذاب سیاست لبخند می‌زد. با هم از سیاست و زیست انسانی گفتیم و از دغدغه‌ی چگونه زیستن در دوران دانشجوییِ خارج از کشور (هرچند ما تقریباً هم سن بودیم ولی من مدتها پیش در گیر زندگی سیاسی شده بودم و از ماجراها اندکی با خبر بودم). آن زمان، شاید نخستین روزهای ورود او به دنیایی جدید بود؛ دنیایی که پیش از آمدن به لویی‌ ویل، حتی در تصورش هم نمی‌گنجید.

داستایفسکی یکی از نخستین کسانی بود که دولت شوروی بنای یادبودی برای او ساخت. این کار در قالب طرح به اصطلاح لنینیستی برای تبلیغات یادبودی و ماندگار (که مفهوم آن به ایده توماسو کامپانلا، نویسنده کتاب معروف "شهر خورشید" بازمی‌گردد) پیش‌بینی شده بود. در ۱۲ آوریل ۱۹۱۸، شورای کمیسرهای خلق فرمانی را "درباره بناهای یادبود جمهوری" پذیرفت و در ۳۰ ژوئیه ۱۹۱۸، فهرستی از چهره‌های تاریخی که قرار بود بناهای یادبود برای آنها ساخته شود، تایید شد.

آَرشیو گوناگون >>