پس از ماه‌ها قطعی، محدودیت و اختلال گسترده، اینترنت در ایران سرانجام تا حد زیادی دوباره برقرار شده است؛ اتفاقی که بسیاری از کاربران و صاحبان کسب‌وکارهای آنلاین از آن استقبال کرده‌اند.با این حال، گزارش‌ها و تجربه کاربران نشان می‌دهد شرایط اینترنت هنوز با وضعیت پیش از جنگ فاصله دارد و بسیاری از محدودیت‌ها همچنان پابرجاست.
هر چند که کاربران در شهرهای مختلف ایران از بازگشت تدریجی دسترسی به اینترنت بین‌المللی خبر می‌دهند و بسیاری از سرویس‌هایی که در هفته‌های گذشته از دسترس خارج شده بودند، دوباره فعال شده‌اند و ارتباط با خارج کشور نیز نسبت به دوران قطعی کامل بهتر شده اما همزمان، کندی سرعت اینترنت، اختلال در وی‌پی‌ان‌ها، محدودیت برخی اپلیکیشن‌ها و ناپایداری اتصال و قطع و وصل‌های مکرر همچنان ادامه دارد.

بی‌تردید، فروتنی او در قبال افتخارات ورزشی‌اش یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های شخصیتی‌اش بود. افزون بر این، پرویز از معدود کسانی بود که مهارتی شگرف در برقراری ارتباط با مردم داشت. او می‌دانست چگونه با اقشار و لایه‌های مختلف جامعه به زبان خودشان سخن بگوید. در واقع، مهارت او در برخورد با دیگران و توانایی‌اش در امکان‌سازی کم‌نظیر بود.
سال‌ها بعد، همین ویژگی به یکی از پشتوانه‌های اصلی نشریه آرش تبدیل شد و او تقریباً یک‌تنه و با تکیه بر همین روابط گسترده، بار سنگین انتشار آن را بر دوش کشید. شاید به دلیل همین توانایی و شبکه وسیع ارتباطاتش بود که عمو پرویز برای اداره آرش کمتر خود را نیازمند کار جمعی می‌دید.

قدرت‌های متوسط نمی‌توانند انتخاب کنند که آیا در دنیای سلسله مراتبی زندگی کنند یا نه. آن‌ها باید انتخاب کنند کدام سلسله مراتب بیشترین فضای مانور را به آن‌ها می‌دهد. خطر در این است که اجرای خودمختاری را با ماهیت قدرت اشتباه بگیریم—جشن گرفتن اجلاس‌ها، مجامع و سخنرانی‌های پرشور در حالی که اهرم‌های واقعی پول، فناوری، انرژی و نیرو در دستان قوی تری جمع می‌شوند. امنیت از ایستادن به تنهایی یا تشکیل ائتلاف‌های موردی و به‌زور به هم چسبیده حاصل نمی‌شود، بلکه از مذاکره مؤثر در یک سیستم بزرگ‌تر حاصل می‌شود. قدرت‌های متوسط در دنیایی مسطح عاملان آزاد نیستند. اما آن‌ها هم‌چنان می‌توانند با همکاری با یک قدرت بزرگ در دنیایی که روز به روز نابرابر‌تر می شود، پیشرفت کنند.

از زمان توافق مهاجرتی ۲۰۱۶، سیاست اروپا عمدتاً تحت تأثیر یک نگرانی بوده است: نه ترکیه اقتدارگرا، بلکه ترکیه بی‌ثبات. برلین و بروکسل از موج‌های جدید مهاجرت، تنش‌های درون ناتو یا بی‌ثباتی بیشتر در مرزهای خارجی اروپا هراس دارند.
دقیقاً در همین نقطه است که بن‌بست اروپایی شکل می‌گیرد. ترکیه به‌عنوان شریک آن‌قدر مهم شده که نمی‌توان آن را نادیده گرفت، و در عین حال آن‌قدر اقتدارگرا شده که نمی‌توان تحولات داخلی آن را بدون واکنش پذیرفت. حملات اخیر به اپوزیسیون این تناقض را آشکارتر کرده است: عقب‌گردهای دموکراتیک محکوم می‌شوند، اما تا زمانی که پیامد سیاسی نداشته باشند.

کمیته سراسری برگزاری تجمع اعتراضی در ژنو در اعتراض به شرایط فاجعه‌بار کارگران و زحمتکشان در ایران، در روز جمعه ۵ ژوئن ۲۰۲۶ در مقابل مقر سازمان ملل در ژنو، تجمعی اعتراضی برگزار می‌کند. ما "اتحاد فراگیر چپ انقلابی"، از فراخوان این کمیته حمایت می‌کنیم و از تمام ایرانیان آزادی‌خواه و برابری‌طلب می‌خواهیم تا با مشارکت هرچه گسترده‌تر در این تجمع اعتراضی شرکت کنند تا بتوانیم صدای واقعی کارگران و زحمتکشان ایران را به گوش تشکل‌های مستقل و مترقی کارگری در جهان برسانیم.

بامداد روز پنج‌شنبه ۷ خرداد ۱۴۰۵، دو برادر کورد یارسان به نام‌های «مجتبی ویسی» و «میثم ویسی» در پی یورش مستقیم و تیراندازی نیروهای رژیم تروریستی جمهوری اسلامی در روستای محل سکونت‌شان در منطقه دالاهو، جان باختند.
این دو مبارز که در جریان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته ــ که به یکی از بزرگ‌ترین کشتارهای صد سال اخیر انجامید ــ برای حفظ جان خود ناچار به ترک محل زندگی‌شان شده و در اختفا به سر می‌بردند، سرانجام در خانه‌ای هدف یورش سنگین نیروهای مسلح رژیم قرار گرفته و جان باختند.

سازمان عفو بین‌الملل می‌گوید حکومت ایران، با استفاده از پوشش «شرایط جنگی»، روند سرکوب مخالفان را با بازداشت‌های گسترده و غیرقانونی، روندهای قضایی شتاب‌زده و به‌طور فاحش ناعادلانه، اعدام‌های سیاسی، احکام سنگین زندان و مصادرهٔ اموال تشدید کرده است.
اریکا گووارا روساس، از مدیران ارشد عفو بین‌الملل، روز پنج‌شنبه هفتم خرداد، گفت مقامات ایران از شرایط بحرانی ناشی از جنگ، «برای تضعیف بیشتر حقوق مردم ایران استفاده می‌کنند؛ مردمی که پیش‌تر نیز از پیامدهای ویرانگر حملات هوایی غیرقانونی نیروهای آمریکا و اسرائیل و همچنین دهه‌ها جنایت مشمول قوانین بین‌المللی توسط جمهوری اسلامی رنج می‌برند».

آقای موسوی و خانم رهنورد که اکنون هر دو در سنین بالا به سر می‌برند، بیش از هر زمان دیگری به مراقبت، امنیت و دسترسی منظم به خدمات درمانی و حمایت خانواده نیاز دارند. با این حال، فرزندان و بستگان نزدیک آنان، همچنان از محل نگهداری آنها بی‌خبرند وبه‌جز مکالمات تلفنی که گهگاه صورت می‌گیرد از وضعیت جسمی و روحی آنها ‌اطلاع‌ کافی ندارند؛ وضعیتی که نگرانی آنها و افکار عمومی را دوچندان کرده است.
ما ضمن ابراز احترام به پایداری و ایستادگی آقای موسوی و خانم رهنورد، بار دیگر بر ضرورت پایان دادن به حصر و آزادی این دو شخصیت برجسته و همه فعالان سیاسی و مدنی که تحت فشار و در زندان‌های مختلف به بند کشیده شده‌اند، تأکید می‌کنیم و خواستار رعایت حقوق انسانی و شهروندی تمام این عزیزان هستیم.

آَرشیو اخبار امروز >>

مسئله فقط این نیست که اعدام مجازاتی خشن و برگشت‌ناپذیر است؛ مسئله این است که هر نظریه‌ای که آن را به نام تاریخ، طبیعت، تمدن یا بقا توجیه کند، به تداوم ماشین کشتار دولتی کمک می‌کند. این به معنی آن نیست که نکات مثبت تاریخ گذشته خود، مثلا مداراگری هخامنشیان، را نادیده بگیریم، بلکه باید ضمن تجلیل از آنها و نیز مبارزه مردم عادی بر علیه خشونت و بی‌عدالتی طبقات حاکمه در ایران، از این تاریخ برای فراتر رفتن از میراث گذشته استفاده کرد. باید قاطعانه خواهان پایان دادن به خشونت دولتی، به ویژه مجازات اعدام و شکنجه، شده و برای قوانین جزایی عادلانه و برابر برای همه مردم این کشور تلاش کنیم.

جنبش‌های اجتماعی پی‌در‌پی ایران پس از انقلاب که همگی بیانگر نارضایتی‌های عمیق بخش‌های مختلف مردم از فساد و ناکارآمدی، و سیاست‌های نابخردانه‌ی فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، زیست‌محیطی، و سیاست خارجیِ رژیم جمهوری اسلامی، و در نتیجه بحران مشروعیت آن هستند، ضمن تفاوت‌ها و ویژگی‌های هر یک، شباهت‌های زیادی با یکدیگر داشته‌اند. همگی به درجات مختلف خود‌انگیخته، بدون رهبری مرکزی و سازمان‌یابی بسیار ضعیف، و در تمام موارد، متکی به خیابان به‌عنوان مهم‌ترین عرصه‌ی مبارزاتی بوده‌اند. اقشار و طبقات اجتماعی مختلف به‌ویژه طبقه‌ی متوسط جدید، زنان و ملیت‌های مختلف در آن‌ها حضور جدی داشته‌اند. عرصه‌ی تحصیل و حضور دانشجویان و جوانان در بعضی از آن‌ها بسیار مهم بوده، و در مواردی آغازکننده‌ی جنبش بوده‌اند. در یک مورد، به‌ویژه عرصه‌ی کسب‌و‌کار هم نقش مهمی داشته است. اما، در تمام موارد، به‌جز در مناطق اقلیت‌های ملی به‌ویژه کرد و بلوچ که هم‌پیوندیِ هر چهار عرصه را به درجات مختلف می‌توان دید، ارتباط محدودی بین این عرصه‌ها بر قرار شده است.

مدارس ایران در تمامی دوره‌ی سی و هفت ساله‌ی حکومت شاه تجربه‌هایی ضد انسانی از تنبیه بدنی را پشت سر می‌گذاشتند. سنتی که از مکتبخانه‌های سابق به فضای مدارس کشور سرریز می‌کرد. راه‌اندازی انواع و اقسام دانشسراهای مقدماتی و عالی و حتا دانشکده‌های علوم تربیتی هم نتوانست از شدت و حدت چنین ماجرای آسیب‌زایی بکاهد. چون همه‌ی این نهادهای آموزشی در عمل پذیرفته بودند که شکنجه و تنبیه بدنی هم می‌تواند به موضوع یادگیری دانش‌آموزان یاری برساند. با همین رویکرد غیر علمی بود که دانش‌آموزان در حیاط مدرسه به صف می‌شدند تا شاهد تنبیه افرادی از هم‌شاگردی‌های خویش باشند.

خشونت از نظر اخلاق گفتمانی نیز غیر‌دموکراتیک است، زیرا متضمن اعتقاد مطلق به درستی نظر خود و نادرستی مطلق نظر مخاطب خویش است. در این رابطه گفتمان صورت نمی‌پذیرد. اعمال خشونت هیچ‌گاه به صلح و آرامش رضایت‌بخش منجر نمی شود. یا طرف مقابل نیرومندتر است و مخالفان را با شدت افزوده سرکوب می‌کند، یا به فرض پیروزی مخالفان، آن‌ها حکومتی می‌سازند، چه بسا خشن‌تر از حکومت پیشین خود. از آنجا که طرفداران اعمال خشونت از نظر تجهیز به وسایل لازم برای مبارزه قهرآمیز ضعیف‌تر از حکومت اند به دنبال دریافت حمایت از نیروهای خارجی می‌روند و با این عمل راه را برای دخالت آن‌ها در تعیین نتیجه اعمال خشونت باز می‌کنند.

با بحران سیاسی و اقتصادی که در اثر سیاست‌های شاه در ایران پدیدار شده بود، تردیدی نیست که انقلاب دیر یا زود رخ می‌داد. درباره‌ی ماهیت انقلاب ۵۷ بحث‌ها و نظرهای زیادی مطرح شده است. نیروهای اصلی که موفق به کسب حمایت توده‌ی مردم و دست‌یافتن به قدرت شدند، نمایندگان بخش‌هایی ناراضی از سرمایه‌داران و به‌ویژه سرمایه‌داری کوچک تجاری بودند که در اثر سیاست‌های رژیم شاه از بسیاری از مواهب سرمایه‌داری و «غنایم» تاحدی محروم شده بودند. انقلاب آن‌ها را به قدرت رساند. به عبارتی با انتقال قدرت از بخشی از طبقه‌ی حاکم به بخشی دیگر انقلابی سیاسی رخ داد که راه‌بران آن با استفاده از شبکه‌های دیرین‌پای سازمان‌دهی اسلامی و تکیه بر اعتقادهای دینی اکثریت توده‌های مردم را با خود همراه کرد.ند.

سرمایه‌داری نه صرفاً شکلی اقتصادی، بلکه شکلی اجتماعی است که به اقتصادی، که رسماً «سرمایه‌دارانه» نامیده می‌شود، امکان می‌دهد برای سرمایه‌گذاران و مالکان ارزشِ پولی انباشت کند، درحالی‌که ثروتِ غیراقتصادی‌شدهٔ سایرین را می‌بلعد. این صورت‌بندیِ اجتماعی ـ اقتصادی، با تقدیمِ این ثروت به شرکت‌های بزرگ، آنان را فرامی‌خواند تا از توانایی‌های خلاقانهٔ ما و نیز از زمینی که ما را تغذیه می‌کند بهره‌کشی کنند، بی‌آنکه الزامی به جبرانِ آنچه مصرف می‌کنند یا ترمیمِ آنچه تخریب می‌کنند داشته باشند. بدین‌ترتیب، راه برای گونه‌گون‌ترین بحران‌ها و مشکلات گشوده می‌شود. به‌بیانی فشرده و روشن، جامعهٔ سرمایه‌داری همچون «اوروبوروس»، نمادِ کهنِ ماری که دُمِ خود را می‌بلعد، معطوف به بلعیدنِ جوهرِ وجودِ خویش است. این جامعه نیروی محرکهٔ واقعیِ خودبی‌ثبات‌سازی است؛ نیرویی که به‌طور منظم بحران‌ها را ایجاد می‌کند، در حالی‌که به‌طور مداوم بنیان‌های وجودِ ما را می‌بلعد

فاطمه صفا ، ورزشکار و قهرمان شنا، در نوجوانی با پرویزِ جوان ازدواج کرد، اما پس از سالیانی زندگی مشترک و داشتن دو دختر، از هم جدا شدند. این بانوی توانا و " همه چیز تمام"، مادر دو دختر موفق، هاله و اولدوز قلیچ خانی ست، بانوئی که هم درایران و هم در خارج کشور در سخت ترین شرایط ستون خانواده و پشتیبان پرویز بود. فقط یک نمونه می آورم تا به وقتش مفصل‌تر به این موضوع بپردازم: من در ایران، اروپا و امریکا شاهد بودم که این زن فداکار چگونه در سخت ترین شرایط، به‌ویژه در آوارگی و تبعید یار و یاور پرویز بود.

پادگانی کردن شهر تهران این ویژگی را برای شاه و جمهوری اسلامی داشت که از نیروهای آن برای سرکوب‌های دائمی جنبش اعتراضی مردم سود بجویند. جدای از این، به حکومت چنین قابلیتی را می‌بخشید تا در صورت حمله‌ی هر دشمنی چه داخلی یا خارجی از محل سکنای مردم به عنوان سنگر اختصاصی حکومت استفاده به عمل آورد. ماجرایی که بدون چون و چرا تا زمانه‌ی ما نیز هم‌چنان دوام آورده است. جمهوری اسلامی حتی از این هم فراتر رفت. چون نیروهای نظامی آن در صورت بروز هر جنگی از خارج یا داخل کشور پشت همین شهروندان تهرانی پنهان می‌شوند تا از آنان به عنوان سنگری انسانی بهره برگیرند. ناگفته نماند که راه‌اندازی چنین سنگری از آدم‌های معمولی را از قبل پیش‌بینی نموده‌اند.

افزوده بر جایگاه بی نظیر ورزشی وی، نسلهای بعدی در پیش و پس انقلاب متوجه عملکرد سیاسی وی شدند. او که با دستگاه حاکمه زاویه یافت. چنان که مورد پیگرد، دستگیری، سرکوب و شکنجه قرار گرفت تا سرانجام مجبور به ترک ایران گشت. در خارج کشوری که پس از حاکمیت ملایان شکل میگرفت، بسیاری از ما جوانترهای اهل ادب و فرهنگ را به همکاری با نشریه آرش فرا میخواند. بزعم خودش میخواست تیم باشگاه "آرشیان" را تاسیس نماید.

پرویز قلیچ‌خانی، نگهبان وفادار آزادی و عدالت بود. او در آزمایش‌ها ثابت قدم ماند و در هر آزمایشی با صداقت روبرو شد، و حتی در شکست نیز هرگز تعهد خود را نسبت به آرمان جمعی و به سوسیالیسم از دست نداد. او تنها نمونه‌ی شاخص و بی‌همتا از صداقت فردی و سیاسی است که وقتی در برابر بازجویان و شکنجه‌گران ساواک شکست خورد، همچون یک قهرمان استوار ورزشی در میدان بازی، شکست خود را پذیرفت و با فروتنی از مردم پوزش خواست. ما، در عرصه‌ی سیاسی چنین نمونه‌ای نداشته‌ایم و همین امر احترام ما را نسبت به این قهرمان بیش از بیش بالا می‌برد.

آَرشیو سياسی >>

در این گفت‌وگو می‌شنوید:
▪️ گزارشی از فعالیت‌های شورای مرکزی در نخستین هفته و دلایل انتخاب اسماعیل عبدی به عنوان مدیر اجرایی
▪️ چرا کنگره آزادی ایران یک «چتر» است و نه یک جناح؟ منطق ساختار تکثرگرا و چالش‌های آن ...

در باره سلطنت پهلوی، رضا شاه و محمدرضا و سیاست امنیتی پدر و پسر، رابطه سازمان‌های امنیتی و سرکوب با قدرت‌های خارجی، دلایل سرکوب‌ها، تصفیه‌ها، ترورها و... ساواک و کمیته مشترک و ثابتی رویکرد آنان به امنیت و سیاست سرکوب اجتماعی، به دلایل همزمانی عروج راست افراطی و شبه فاشیستی با جریان سلطنت و رویکردهای مشابه ان‌ها در مقابله با مخالفان ... درس‌ها از سیکل تکرار سرکوب و سانسور و ترور و تهدید برای امروز و آینده ایران

مهرداد درویش پور در سخنرانی و این گفت‌وگو «از شکست توهم‌های سیاسی در ایران می‌گوید؛ از امید به انقلاب فوری و فروپاشی ناگهانی حکومت تا امید به دخالت خارجی و «رخداد نجات‌بخش». او با بازخوانی اعتراضات دی‌ماه، جنبش «زن، زندگی، آزادی» و جنگ اخیر، استدلال می‌کند که جامعه ایران بارها میان چرخه امید و سرخوردگی حرکت کرده و بسیاری از نیروهای سیاسی، ظرفیت حکومت و محدودیت‌های واقعی جامعه را دست‌کم گرفته‌اند.

آَرشیو مصاحبه >>

اتحادیه اروپا مدت‌ها بر سر این موضوع بحث کرده و میان دولت‌های عضو دچار اختلاف بوده است، اما سرانجام تحریم‌های گسترده‌تر علیه برخی شهرک‌نشینان اسرائیلی و سازمان‌های شهرک‌سازی در کرانه باختری به اجرا درآمده است. این تحریم‌ها شامل چهار انجمن و سه فرد می‌شود: دانیلا وایس و سازمان او «ناخالا»، مئیر دویچ و انجمن «رگاویم»، آویخای سویسا و سازمان غیردولتی «هاشومر یوش»، و همچنین تعاونی «آمانا».

کارگران در برابر ۴۰ ساعت کار در هفته، پرداخت حقوق در دوران بیماری و مزایای بازنشستگی، شرکت‌های خارجی مقاومت کردند. سرانجام در سال ۱۹۳۸ آن‌ها ملی شدند.
کاخ «پالاسیو دِ بلاس آرتس» به‌ندرت چنین شلوغی را به خود دیده بود: در آوریل ۱۹۳۸، شمار زیادی از دهقانان، کارگران و بومیان به کاخ هنرهای زیبای مکزیکوسیتی هجوم آوردند تا به دولت خود چند پزو یا حتی یک مرغ اهدا کنند. ثروتمندتران طلا یا جواهر می‌دادند. هدف این کمک‌ها آن بود که رئیس‌جمهور «لازارو کاردناس» بتواند گامی انقلابی بردارد: مصادرهٔ شرکت‌های نفتی خارجی.

به تازگی نام اعضای حزب سوسیال نازیسم آلمان در آرشیو آمریکا منتشر شده است. چند نشریه آلمانی، از جمله اشپیگل و دی سایت، امکانی برای دستیابی علاقمندان به این آرشیو فراهم آورده‌اند. در گزارش‌ها گفته می‌شود که هر روز هزاران نفر به این آرشیو رجوع می‌کنند تا شاید نام و نشانی از گذشته اجداد خویش را در آن بیابند. اعضای حزب سوسیال نازیسم هیتلر به ده میلیون نفر می‌رسید. مجله اشپیگل از عده‌ای از کسانی که به این آرشیو رجوع کرده‌اند، خواسته است تا از آن بنویسند. گزارش زیر به این پاسخ‌ها اختصاص دارد. این گزارش می‌تواند خواننده را با واقعیت‌هایی روبرو کند که شاید برای ما نیز ملموس باشند.

آَرشیو بين الملل >>

در دامنه‌ی کوه‌های دودی
عشق من سنگر گرفته است.
او از خرس‌ها نمی‌ترسد
او از سیاه‌گوش‌ها نمی‌ترسد
او از مارها نمی‌ترسد
و حتی از سن‌ها در خانه‌ی تازه‌اش.

نویسندگان یا فیلمسازان چگونه باید همچنان در طی سال‌ها آثار هنری خلق کنند، وقتی ماشین‌ها می‌توانند توانایی زبانی و بازنمایی انسانی را آن‌چنان دقیق تقلید کنند که در چند ثانیه نتیجه‌ای مشابه تولید شود؟ آیا تنها راه، ادغام این فناوری رقیب در خود آثار و گشودگی نسبت به ترکیب هوش انسانی و مصنوعی است؟ یا اینکه یک فاصله‌گیری اصولی از ابزارهای رایانه‌ای لازم است، نوعی «قانون پاکی» برای تخیل، که البته همان‌طور که قوانین داگما ۲۵ نشان می‌دهند، همیشه با مشکل مرزبندی دل‌بخواهی میان روح خلاق و تکنیک روبه‌روست؟ مرز الهام درونی کجاست و ابزار بیرونی از کجا آغاز می‌شود؟ اینترنت برای پژوهش ممنوع است، اما یک روزنامه کاغذی با همان محتوا چه؟

البته باید گفت این نیروی اراده چیزی است که در واقع بیشتر زندانیان دارند. من درباره این موضوع با خود نویسنده هم صحبت کرده‌ام: آدم چطور می‌تواند چنین چیزی را تحمل کند؟ او تعریف می‌کرد که واقعاً زندانیانی بوده‌اند که سال‌های بسیار طولانی در زندان مانده‌اند و وقتی آزاد شده‌اند، خودکشی کرده‌اند یا دچار جنون شده‌اند. اما در وهله نخست، انسان ظاهراً غریزه بقا دارد و می‌خواهد زنده بماند، می‌خواهد روزی دوباره آزاد شود. فکر می‌کنم آدم هیچ‌وقت امیدش را از دست نمی‌دهد که روزی از آن‌جا بیرون خواهد رفت.

بی‌تردید ماهرترین راوی، خود رفیق شامی است؛ نویسنده‌ای که با ظرافت و بی‌تکلف همه این لایه‌ها را به تصویری یکپارچه پیوند می‌دهد؛ تصویری که در آن تاریخ زمانه و فرهنگ نیز با جان و حرارت زنده می‌شود. زیرا «موزاییک زنان» فقط درباره عشق ــ حتی عشق رمانتیک ــ نیست، بلکه بارها و بارها به جایگاه زن در ساختارهای اجتماعی گوناگون می‌پردازد. راوی، سعید، از همان جوانی علیه نظام قبیله‌ای و سنت‌ها و رسوم مردسالارانه آن شورش می‌کند؛ سنت‌هایی که دست‌کم دو زن مهم زندگی او بهایش را با جان خود می‌پردازند.

خورشید شمال بالا که آمد و آسمان را از پرنده های آتش پرکرد، برس هام را مالیدم و خشک کردم و یک بوم سفید تمیز را روی سه پایه گذاشتم. انگشت‌های چروکیده م روی برچسب مجموعه رنگ‌هام به رقص در‌آمدند – از کف تا سقف، قفسه ها از بیشتر رنگهائی پر بودند که بیشتر آدمها در تمام عمر می بینند. روی یکی از شیشه‌های شفاف مکث کردم و از جاش بیرون کشیدم. آمبر. زمین را به خاطرم آورد، خون خشکیده و جرم.

در میان خروارها فیلم مبتذلی که شب و روز از چندین کانال تلویزیون فرانسه پخش می‌شود، هراز گاهی کانال هفت ( آرته) فیلم قدیمی و قابل توجهی را که چند ‌سال پیش در سینما اکران شده، نشان می‌هد. از جمله فیلم‌های ممتاز و جالبی که چند شب پیش دیدم و مرا به فکر واداشت، «محاکمۀ گلدمن» Le Procès Goldman leاست. این فیلم که سال ۲۰۲۳ میلادی ساخته شده، بنظر من از منصفانه ترین و هوشمندانه‌ترین فیلم‌های سیاسیِ سال‌های اخیر فرانسه است.

به گِردِ میزی چوبین کنار دریا
سه سربازِ جنگ‌آزموده نشسته بودند
روی صندلیهای چرخدارشان
و کبریت می‌کشیدند تا در باد
سیگاری روشن کنند.

...در همین لحظه، رئيس از اتاق جلسه بيرون می آيد و دارد به طرف منشی می رود که منشی با دیدن او به سرعت دهنی گوشی تلفن را با دستش می بندد و رو به رئيس، با صدائی پائين و حرکات مشکوکانه ی لب و چشم و ابرو، می گويد:" آقای بايگان! از بيمارستان! می گويد مسئله ی مهمی است که....".

خوشبختی کلمهِ پنهان
در قلبِ سپیدارها
رویش شقایقها
و دامنه هایِ به یاد مانده
بارش نور بر صبحگاهِ تالابی تنها

چو ایران‌ زمین در بندِ اهریمن شد اسیر
خشکسالی و تاریکی و مرگ آمد پدید

ز مردم گرفتند نان و جان و امید
به خواری کشاندند دلِ خستهٔ سپید

آَرشیو فرهنگ و ادب >>

آن‌ها جلسه را متوقف کردند، صحن پارلمان را به اشغال خود درآوردند و از ترک آن سر باز زدند: «دریه شفیق» و همراهانش تاریخ‌ساز شدند. پارلمان مصر تا آن روز هرگز چنین صحنه‌ای به خود ندیده بود: در ۱۹ فوریهٔ ۱۹۵۱، هزار و پانصد زن معترض صحن مجلس را اشغال کردند، شعار دادند: «مرگ بر پارلمانی که در آن زنان حضور ندارند!» و جلسهٔ نمایندگان مرد را مختل کردند.
رهبری این حرکت را «دریه شفیق» بر عهده داشت؛ زنی که فهرستی از مطالبات را ارائه کرد. این مطالبات شامل حق کامل رأی دادن و انتخاب شدن برای زنان، اصلاح قوانین طلاق و نیز دستمزد برابر برای کار برابر بود. تنها زمانی که رئیس مجلس سنا به زنان قول داد پارلمان به خواسته‌های آنان رسیدگی خواهد کرد، آن‌ها صحن را ترک کردند.

مسئله زنان در احزاب سیاسی، به‌ویژه احزاب چپ، کمونیستی و سوسیالیستی، یکی از پیچیده‌ترین و در عین حال بنیادی‌ترین مسائل تاریخ معاصر است. از یک‌سو، نمی‌توان نقش اندیشه‌های چپ را در بیداری زنان، ورود آنان به عرصه سیاست، مبارزه علیه تبعیض و شکل‌گیری آگاهی اجتماعی نادیده گرفت؛ اما از سوی دیگر، تجربه تاریخی نشان داده است که حتی در رادیکال‌ترین جنبش‌های آزادی‌خواه نیز زنان اغلب نتوانسته‌اند به برابری واقعی و عمیق دست یابند.

من نوعی دورشدن و گم‌کردن یکدیگر را مشاهده می‌کنم. انسان متأخرِ مدرن امروز کاملاً فردیت‌یافته و خصوصی شده است. هر زن و مردی برای خود یک دولت کوچک است؛ دولتی که وظیفه‌اش مراقبت و تأمین خویش است. این حاکمیت کوچک باعث می‌شود مرد دوباره به یک نقش ابتدایی بازگردد؛ او می‌تواند هر چیزی باشد، حتی دوباره پدرسالار خانه‌ای که کاملاً بر خانواده و قلمرو خود فرمان می‌راند، چون مناسبات قدرت این اجازه را به او می‌دهد. دونالد ترامپ همان اَبَرپدرسالار است؛ مردی که هر روز سر میز ناهار یکشنبه می‌نشیند و فریاد می‌زند که همه احمق‌اند و فقط خودش می‌داند چه باید کرد.

آَرشیو زنان >>

۳۴۱ سال پس از تصویب قوانین برده‌داری در فرانسه، مجلس ملی این کشور روز پنج‌شنبه سرانجام این قوانین را به‌طور رسمی و کامل لغو کرد. رأی‌گیری درباره پایان «کُد نوآر» (Code Noir) بیش از هر چیز اقدامی نمادین بود؛ تلاشی از سوی فرانسه برای رویارویی آشکارتر و جدی‌تر با تاریخ خونین استعمار خود. برای نخستین بار، رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون، حتی پرداخت غرامت را نیز منتفی ندانست.

تجربه نشان داده است که قطع اینترنت در ایران، هیچ‌گاه یک تصمیم صرفاً فنی یا امنیتی ساده نبوده، بلکه همواره مقدمه و پوششی برای خشونت‌بارترین سرکوب‌هاست. در جریان این دوره از قطع ارتباط، رژیم ایران بار دیگر از تاریکی مطلق اطلاعاتی استفاده کرد تا در طی یک کشتار وحشیانه دو روزه در دی‌ماه ۱۴۰۴، صدای انسان‌های آزادی‌خواه را در گلو خفه کند و هزاران تن از معترضان را به خاک و خون بکشد. هنگامی که تمام راه‌های ارتباطی با جهان خارج مسدود شد، ماشین سرکوب بدون واهمه از ثبت تصاویر، انتشار اسناد یا نظارت افکار عمومی بین‌المللی، به خیابان‌ها گسیل شد.

تنها در حدود ۸۰ سالگی شروع کرد درباره گذشته وحشتناک خود صحبت کند. امروز او در برابر کلاس‌های مدرسه آلمان می‌ایستد و از دودهای سیاه دودکش‌های کوره بوخن‌والد سخن می‌گوید. سالانه سه هفته برای همین کار در آلمان سفر می‌کند، همراه با هانس فارلوک. او یکی از آخرین شاهدان زنده است؛ با او یک دوران به پایان می‌رسد ـ و یک فضای حافظه جمعی نیز در حال از دست رفتن است.

آَرشیو حقوق بشر >>

بر اساس یک مطالعه، شمار افرادی که از بیماری‌های روانی رنج می‌برند، در سی سال گذشته تقریباً دو برابر شده است. زنان و نوجوانان بیش از دیگران تحت تأثیر قرار گرفته‌اند و دو نوع اختلال به‌طور ویژه برجسته هستند.
در سراسر جهان نزدیک به ۱٫۲ میلیارد نفر با یک بیماری روانی زندگی می‌کنند؛ رقمی که تقریباً دو برابر سال ۱۹۹۰ است. این موضوع را مطالعه‌ای جدید در نشریه تخصصی «لنست» نشان می‌دهد. در این پژوهش آمده است که به دلیل این افزایش شدید، بیماری‌های روانی اکنون مهم‌ترین عامل ناتوانی‌ها و اختلالات سلامت در جهان به‌شمار می‌روند و از بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی، سرطان و بیماری‌های دستگاه حرکتی پیشی گرفته‌اند.

" یک کارشناس طب اسلامی در صداوسیمای جمهوری اسلامی در رابطه با راهکارهای امام رضا برای افزایش اسپرم، نوشیدنِ " شراب امام رضا" را که ترکیبی از آب باران در روزهای ۲۳ فروردین تا ۲۳ اردیبهشت، کشمش و دیگر ترکیبات مقوی درست می‌شود را توصیه کرده است (مویز، آب باران یا چشمه مشرقی، عسل مصفّی، زنجفیل، میخک، دارچین، زعفران، سنبل‌الطیب، عود و مصطکی و..) که نه فقط کیفیت و کمیت اسپرم را بهبود می‌بخشد، که نازایی را هم درمان می‌کند."

ارتباطات اسلام‌گرایانه دیگر تنها در جاهایی که انتظار می‌رود دیده نمی‌شوند. نمونه‌ای از آن را می‌توان در زندگی روزمره بسیاری از مردم یافت: در سوپرمارکت. در میان فرآورده‌های گوشتی، غذاهای آماده و شیرینی‌ها، محصولاتی با گواهی حلال قرار دارند – محصولاتی که به‌عنوان مطابق با قوانین غذایی اسلامی برچسب‌گذاری شده‌اند. اما آنچه بسیاری از مصرف‌کنندگان نمی‌دانند این است که دست‌کم دو نهاد صدور گواهی، بنا بر ارزیابی نهادهای امنیتی، با سازمان‌هایی در ارتباط هستند که به‌عنوان اسلام‌گرا طبقه‌بندی می‌شوند.

آَرشیو اجتماعی >>

در بیش از دو دهه رشد جنبش کارگری ایران٬ قلیچ خانی در کنار کشاندن مباحث کارگری در بطن نشریه آرش، نقش او و کمک های انسانی و مالی بی دریغ اش به جنبش کارگری ایران چقدر ارزشمند بود. امکاناتی ساخت که از شمال تا جنوب ، از شرق تا غرب را در حد خودش در بر می گرفت. فعالینی که به مشکل بر می خوردند چه در داخل و چه در خارج به او رجوع می کردند و او بدون لحظه ای درنگ کمک می کرد. این حمایت ها وقتی با نام قلیچ خانی گره می خورد در میان کارگران اعتبار جنبش کارگری را در خود دو چندان می کرد. باشد در انتشار یادنامه او به نقش موثر او بیشتر اشاره شود.

اسطوره تحمل رنج بشر را معمولا «پرومته» می دانند، موجود شریف و آزاده ای که آتش را از خدایان ربود و به دست انسان رساند. زئوس، خدای خدایان، او را به همین سبب در کوه قاف به زنجیر کشید و عقابی را مامور کرد که هر روز جگر پرومته در بند را از هم بدرد و پاره پاره کند. در پایان هر روز، زئوس جگر پاره پاره پرومته را بازمی ساخت تا روز بعد دوباره مورد حمله عقاب قرارگیرد و باز هم پاره پاره شود. این داستان در روزگار ما نیز همچنان ادامه دارد، با این تفاوت که اسطوره جای خود را به واقعیت، زئوس جای خود را به سرمایه دار و دولت او و پرومته جای خویش به کارگر داده است. سلمان یگانه یکی از این پرومته های بی شمار بود.

در ایالات متحده، کارگران جوان در برابر کارهای ناپایدار و نابرابری اجتماعی سازمان‌دهی می‌شوند—و اتحادیه‌های کارگری را دوباره به‌عنوان یک نیروی سیاسی کشف می‌کنند.
یک اتاق زیرزمینی ساده در کتابخانهٔ «کنسینگتون»، محله‌ای متنوع از نظر قومی در بروکلین که حتی با وجود فاصلهٔ جغرافیایی ۲۰ کیلومتری با منهتن، از نظر احساسی بسیار دورتر به نظر می‌رسد. کف پوش از جنس لینولئوم، رنگ دیوارها ضدحریق، بدون پنجره. در یک روز بارانی شنبه، ۱۶ جوان—همگی زیر ۳۰ سال—دور سه میز بزرگ نشسته‌اند، دفترچه یادداشت در دست دارند و با دقت به یک موضوع که با استفاده از نرم‌افزار PowerPoint ارائهٔ می‌شود، گوش می‌دهند.

آَرشیو کارگری >>

اکنون این پرسش مطرح می‌شود: کدام نظریه‌های انتقادی قدرت می‌توانند در برابر بخشی از چپ که بدون تمایز، در کنار مخالفان آمریکا و اسرائیل قرار می‌گیرد به کار گرفته شوند و چگونه باید این کار انجام شود؟ گریگات به برخی گفته‌های «کلاسیک‌های» نقد اجتماعی استناد می‌کند، اما به‌ویژه در این مورد خاص، بررسی انتقادی آن‌ها نیز کاملاً ضروری به نظر می‌رسد

تناقض‌های اخلاقی دارای یک پایه زیستی هستند که می‌توان آنها را در مغز مشاهده کرد. این نتیجه پژوهش گروهی از محققان دانشگاه علم و فناوری چین در شهر هفئی است. این دوگانگی اخلاقی که پژوهشگران آن را «ناسازگاری اخلاقی» می‌نامند، در افراد مختلف شدت متفاوتی دارد. با استفاده از فناوری‌های مدرن می‌توان آن را به صورت الگوهای فعالیت در بخش مشخصی از مغز مشاهده کرد.

انسان ها به عنوان موتورهای محرک تحول و تکامل، در برآمدهای تنوع و تکثر زیستی، نقش اصلی را بازی می کنند. رشد بنیان های مادی و به تبع آن تکنیک های بهره گیری از منابع و مواهب، روابط و مناسبات اجتماعی را در مجاری خاصی سوق داده است.تکنیک و فناوری در ساختار طبقاتی به ابزاری برای استثمار و انباشت بی رویه مبدل شد، و بحران زیستی و تقابل طبقاتی را نهادینه ساخت. آنچه اکنون بر بستر رشد دامنۀ دانش و فناوری رخ داده؛ گسترش مفهوم کارگر از حوزۀ صنعتی به کل عرصه های زیست اجتماعی می باشد.

آَرشیو انديشه >>

اولین چیزی که در هر سرزمین بیگانه به چشم می‌آید این است که رنگ‌ها با خانه فرق دارند؛ غلیظ‌تر، جسورانه‌تر، و به‌طرزی عجیب کنار هم نشسته‌اند. آنه‌ماری شوارتسنباخ می‌نویسد: «مهی شفاف بر فراز دشت گسترده بود. صخره‌ها هنوز از شب خاکستری بودند، اما کوه‌های لبه جهان همچون کشتی‌های عظیم در دریای صبح در حال طلوع، رها و شناور به نظر می‌رسیدند. وقتی خورشید بالا آمد، رودخانه پایین دست همچون آینه‌ای سیاه می‌درخشید.»

در واقع، برتری مغولان در میدان جنگ دلایل کاملاً زمینی و عملی داشت. آنان به شیوه‌ای می‌جنگیدند که برای اروپاییان ناشناخته بود. گفته می‌شود جنگجویان مغول با کمان‌های کوتاه خود، از روی اسب، در هر دقیقه تا دوازده تیر شلیک می‌کردند و اغلب از فاصله سیصد متری به هدف می‌زدند. آنان از نبرد تن‌به‌تن پرهیز می‌کردند؛ گاه وانمود به عقب‌نشینی می‌کردند، سپس ناگهان بازمی‌گشتند و دشمنان را همچون گاوچران‌هایی که گله گاومیش را محاصره می‌کنند، دور می‌زدند. آنان عروسک‌هایی را بر پشت اسب‌ها می‌بستند تا شمار مهاجمان بیشتر به نظر برسد، و در هر فصلی ــ حتی در سخت‌ترین زمستان‌ها ــ حمله می‌کردند.

بسیاری از ما نسبت به وقایع گذشته و آنچه در میهن ستمدیده ایران روی داده، اطلاع دقیقی نداریم بخصوص که شرح رویدادهای تاریخی، بویژه تاریخ سیاسی در کشور ما بیشتر اوقات در جهت کسب مشروعیت صورت می‌گیرد و وقایع‌نگاران، آشکارا یا پنهان به تحریف تاریخ دست می‌زنند.  [نظرات 1]

آَرشیو تاريخ >>

مراسم سیصد و دومین سالگرد تولد او امسال تحت تأثیر شدید بحران‌های اقتصادی، گرانی، ناامیدی و فضای امنیتی حاکم بر منطقه قرار گرفت. به باور فعالان محلی، پیامدهای حوادث و بازداشت‌های دی‌ماه گذشته در ترکمن‌صحرا همچنان بر زندگی روزمره مردم سایه افکنده و انگیزه برپایی تجمع‌های مردمی را سلب کرده است.در این میان، برنامه‌های رسمی و حکومتی نیز رونق سال‌های گذشته را نداشت و بزرگداشت این ادیب بزرگ تنها به چند محفل مختصر و محدود توسط برخی انجمن‌های فرهنگی خلاصه شد.

آَرشیو ملی/قومی >>

چخوف فرآیند رهایی درونی انسان از قید و بندهای برده‌وار نظام بورژوازی را به تصویر کشید و همزمان گرایش انسان به یک زندگی جدید را نشان داد. این امر او را با مردم شوروی و مردم مترقی سراسر جهان مرتبط می‌کند. «چخوف و گورکی» موضوع گزارش ب. بیالیک بود. او بر ارزیابی‌ها و توصیفات گورکی از چخوف تمرکز کرد و نشان داد که گورکی یکی از نخستین کسانی بود که او را در زمره نویسندگان بزرگ قرار داد. گ. بردیکوف با استفاده از شماری نمونه ها، قرابت ذاتی بین برخی از ویژگی‌های کلیدی آثار این دو نویسنده را نشان می‌دهد.

هوشنگ(امید) یکی از أعضاء پرکار سازمان انقلابی و حزب رنجبران ایران بود. و همواره از سیاست‌های حزب در پشتیبانی از جمهوری اسلامی انتقاد می‌کرد. او در مردادماه ۱۳۶۳ برای شرکت در کنگره دوم حزب به جمع رفقای مستقر در کردستان پیوست . هوشنگ در کنگره نقش فعالی در به نقد کشیدن انحراف رویزیونیستی حزب و دنباله روی از بورژوازی داشت.
در کنگره دوم به عضویت کمیته مرکزی انتخاب شد و یکی از پرکارترین اعضای رهبری در هیئت تحریریه رنجبر بود. هوشنگ پس از مهاجرت به سوئد از حزب کناره ‌گیری کرد. ولی همچنان مبارزی خستگی ناپذیر ومعتقد به عدالت اجتماعی و سوسیالیسم بود.

اگر ژانر و گونه «چگونه فولاد آبدیده شد» را در نظر بگیریم، ژانر آن حماسی است و ژانر اثر، رمانی آموزشی است. با این حال، داستانی نه درباره تربیت فرزندان، بلکه درباره خودآموزی یک مبارز روایت می‌کند. نیکولای آستروفسکی با تکیه بر زندگی خود، مسئله‌ی بازآموزی سوسیالیستی مردم، یعنی تولد انسانی نو را بررسی کرد که تا آخرین لحظه‌ی زندگی خود، برای سودمند بودن به کشورش تلاش می‌کند. موضوع کار یکی از مضامین اصلی در اثر است. نیکولای آلکسیویچ نشان می‌دهد که چگونه یک انسان شخصیت خود را از طریق نبرد، کار و نبردی دشوار با بیماری شکل می‌دهد. به نظر ما، درونمایه رمان را می‌توان همان نام کنونی موزه آستروفسکی در مسکو نامید - «چیره شدن».

آَرشیو گوناگون >>