"يادداشت هفته"
يکشنبه ٢٤ خرداد ١٤٠٥ / ١٤ ژوئن ٢٠٢٦
رئیس جمهور آمریکا در روز یکشنبه ۱۴ ژوئن، مصادف با روز تولدش، اعلام کرد توافق با تیم مذاکره کننده حکومت ایران نهایی شده است. اعلام این خبر توسط ترامپ قیمت نفت را در بازارهای جهانی کاهش داد. متعاقبا شورای عالی امنیت ملی رژیم تحت نظارت مجتبی خامنهای نیز با تایید پایان یافتن درگیریها از توافقی نام برد که امنیت لبنان و حق غنی سازی اورانیوم نیز در آن گنجانده شده است. ترامپ در مصاحبه با نیویورک تایمز نیز غنی سازی در حد محدود که عدم دسترسی ایران به تسلیحات هستهای را تضمین میکند را تایید کرد و از لغو محاصره دریایی آمریکا در مقابل باز شدن تنگه هرمز بدون پرداخت عوارض سخن گفت.
در حالیکه جی دی ونس، معاون ترامپ این توافق را یک پنانسیل برای تغییر بنیادین خاور میانه برای پنجاه سال آینده اعلام کرد، جبهه پایداری و باند جلیلی، خون خامنهای را بهانهای برای براه انداختن سیرک تظاهرات کردند و با شعار «قالیباف، عراقچی، پس خون رهبرم چی؟» در تهران، قم و مشهد تجمعاتی به راه انداختند.
حملات نظامی، موشکی و پهپاد پرانی رژیم ایران پس از حمله اسرائیل به جنوب بیروت برای دومین بار در شنبه شب و سرنگون کردن یک هلیکوپتر توسط سپاه در خلیج فارس که منجر به حملات مقطعی آمریکا شد، علیرغم میل نتانیاهو، عملا خللی بر روند گفتگوها بوجود نیاورد. دولت راست افراطی نتانیاهو که در داخل اسرائیل با مشکلات عدیده و فشار اپوزیسیون روبروست، از مخالفان رسیدن به هرگونه توافق بوده است. لائیر لاپید رهبر مخالفان دولت حاکم بر اسرائیل در روز شنبه با انتقاد شدیدی رقیب خود نتانیاهو را بازنده اصلی روند گفتگوها و هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن خواند که حتی در آن موضوع موشکهای بالستیک حکومت ایران جزو موارد گفتگوها طرح نشده است. لاپید نتایاهو را متهم کرد که ترامپ را با وعدههای توخالی و بدون استراتژی در جنگ وارد کرد و حتی برای درگیر کردن کُردها در جنگ، تاثیر گذاری اردوغان را در معادلات ندیده بود.
در آن سو، همزمان با برگزاری تظاهراتی هایی در مخالفت با توافق در ایران، با آنکه عراقچی و مسئولان تیم مذاکره کننده صراحتا اعلام کرده بودند که سندی در روز یکشنبه امضاء نخواهد شد، سرانجام به خواست آمریکا تن دادند. علیرغم این واقعیت که هر روز در قدرت ماندن جمهوری اسلامی پس از جنگ برایش پیروزی محسوب میشود، تهران سعی کرد تا آنجا که ممکن بود از میزان شرمساری در گردن گذاردن به شرایط آمریکا بکاهد.
امضای الکترونیکی (از راه دور) توافقنامه این واقعیت را هر چه بیشتر به نمایش گذاشت که آمریکا و حکومت ایران شدیدا به کاهش تخاصمات در سطح فعلی نیازمند بودند. حکومت ایران علیرغم نمایش گستاخی در منطقه و در مقابل آمریکا، در وضعیت بشدت شکنندهای قرار داشت. وضعیت وخیم جمهوری اسلامی اکنون پس از پایان وضعیت جنگ قطعا در مقابل درخواست و نیازهای جامعه با چالشهای بزرگتری روبرو خواهد شد. ترامپ نیز که بدون هیچ استراتژی مشخص و با امید یک پیروزی سریع وارد معرکه جنگ شده بود، دریافت که هیچ راه حلی برای پایان مطلوبی که در نظر داشت، وجود ندارد.
اکنون حکومت جمهوری اسلامی با تهدید اصلی خود که همانا مطالبات و نیازهای مبرم اجتماعی است روبرو میشود. رژیم جمهوری اسلامی نشان داده است که هیچگونه پاسخی به این مطالبات جامعه که نیازهای اقتصادی و معیشتی، کار، و آزادیهای سیاسی اولیه ترین آنهاست، ندارد. تجربه ثابت کرده است که حکومت به سرعت در جهت بازسازی توان نظامی و احیای گروههای نیابتی خود در منطقه اقدام خواهد کرد. همچنین وخیمتر شدن وضعیت حقوق بشر، افزایش اعدامها و سرکوب آزادیهای سیاسی از عواقب کوتاه مدت امضای تفاهم نامه با آمریکاست.
جنگی که بدون خواست مردمان ایران آغاز شد و نیروهای اپوزیسیون عملا توانایی هیچگونه استفادهای از آن به نفع مردم و علیه حکومت نداشتند، قطعا بر علیه جنبش آزادیخواهانه مردمی بود و آن را به عقب راند. با این حال راهی بجز پشت سر گذاشتن مرحله پسا جنگ برای مردم و اپوزیسیون وجود ندارد. باید از تجارب این دوره آموخت و درسهای آن را برای تقویت جنبش بکار گرفت. همانند بیش از چهار دهه گذشته، همچنان جنگ و تقابل اصلی میان مردمان ایران و دیکتاتوری مذهبی حاکم است. زیرساختهای سیاسی جنبش آزادیخواهانه برای سرنگونی جمهوری اسلامی را باید ساخت و برای سرنگونی ارتجاع حاکم آماده شد.
https://hambastegi.net/