یافتن بهترین کتابهای قرن بیستویکم کار آسانی نبود؛ مأموریتی که تحریریه نیویورک تایمز برای خود تعیین کرده بود، آن هم در زمانی که در سال ۲۰۲۴ هنوز حتی یکچهارم این قرن نیز سپری نشده بود. بنابراین این فهرست به هیچوجه نهایی نیست، اما مروری بر برجستهترین آثار ادبی منتشرشده تا امروز ارائه میدهد و فهرستی ارزشمند از کتابهایی که باید خواند در اختیار علاقهمندان ادبیات معاصر میگذارد.
اما پیش از آنکه به این فهرست بپردازیم، این پرسش مطرح میشود که چه کسانی بهترین صد کتاب مدرن را انتخاب کردند؟
بر اساس اعلام بخش نقد کتاب نیویورک تایمز، از ۵۰۳ نفر از فعالان و چهرههای دنیای ادبیات نظرسنجی شد؛ از جمله منتقدان، نویسندگان، شاعران و دیگر شخصیتهای شناختهشده. از آنان خواسته شد مهمترین کتابهای منتشرشده از سال ۲۰۰۰ به بعد را معرفی کنند. نیویورک تایمز بر پایه این پاسخها، فهرست خود را از میان صد عنوانی که بیش از همه نام برده شده بودند، تنظیم کرد.
با این حال، پس از انتشار فهرست، انتقادهایی نیز مطرح شد. هرچند میزان فروش کتابها در انتخابها نقشی نداشت، اما خودِ شیوه نظرسنجی موجب شد که عمدتاً آثار شناختهشده و موفق در فهرست جای بگیرند و جایی برای آثار کمتر شناختهشده یا نویسندگان حاشیهای باقی نماند. منتقدان همچنین یادآور شدند که این فهرست تا حد زیادی بر ادبیات و سلیقه آمریکایی متمرکز است.
با وجود این، این فهرست تصویری جالب از وضعیت فرهنگی زمانه ما ارائه میدهد، از نظر اجتماعی اهمیت دارد و میتواند الهامبخش انتخاب کتابهای تازه برای مطالعه باشد. شاید شما نیز در میان این آثار، عنوانی جذاب برای خود بیابید.
رتبه نخست بهترین کتابهای قرن بیستویکم:
«دوست نابغه من» اثر النا فرانته
«دوست نابغه من» نخستین جلد از چهارگانه ناپلی النا فرانته است؛ مجموعهای که داستان دوستی مادامالعمر دو زن را روایت میکند. اما پس از شصت سال، یکی از آن دو ناپدید میشود و دیگری به گذشته مشترکشان بازمیگردد.
در مرکز روایت، دوران کودکی و نوجوانی دو دوست، النا گرکو (لنو) و رافائلا چرولو (لیلا)، قرار دارد. النا دختری کوشا اما ترسو است، در حالی که لیلا بسیار باهوش، سرکش و غیرقابل پیشبینی است. هر دو در سالهای پس از جنگ جهانی دوم در محلهای فقیرنشین در ناپل بزرگ میشوند. النا اجازه مییابد به تحصیل ادامه دهد، اما پدر لیلا تصمیم میگیرد که دخترش در کفاشی خانوادگی کار کند.
جاهطلبی، رقابت، عشق و تحسین، بارها این دو شخصیت را از یکدیگر دور و دوباره به هم نزدیک میکند. منتقدان، این رمان را به دلیل ارزش ادبی بالا و روایت پرقدرتش ستودهاند؛ اثری که در عین ژرفا و پیچیدگی، از روانی و سادگی زبان نیز برخوردار است.
این رمان در سال ۲۰۱۱ منتشر شد و از سال ۲۰۱۳ به موفقیتی جهانی دست یافت. پنج سال بعد، نخستین فصل اقتباس تلویزیونی این مجموعه به نمایش درآمد.
ده کتاب برتر قرن بیستویکم به انتخاب نیویورک تایمز
۱. «دوست نابغه من»
– النا فرانته (۲۰۱۱)
۲. «گرمای خورشیدهای دیگر» (The Warmth of Other Suns) – ایزابل ویلکرسون (۲۰۱۰)
۳. «تالار گرگها» (Wolf Hall) – هیلاری منتل (۲۰۰۹)
۴. «جهان شناختهشده» (The Known World) – ادوارد پی. جونز (۲۰۰۳)
۵. «اصلاحات» (The Corrections) – جاناتان فرانزن (۲۰۰۱)
۶. «۲۶۶۶» – روبرتو بولانیو (۲۰۰۴)
۷. «راهآهن زیرزمینی» (The Underground Railroad) – کولسون وایتهد (۲۰۱۶)
۸. «آوسترلیتس» – و. گ. زبالد (۲۰۰۱)
۹. «هرگز رهایم مکن» (Never Let Me Go) – کازوئو ایشیگورو (۲۰۰۵)
۱۰. «گیلیاد» – مرلین رابینسون (۲۰۰۴)
به نقل از سایت Nord Bayern ۸ ژوئن ۲۰۲۶
