اسماعیل رضایی

نژاد و نژادپرستی

نژاد بیان بی هویت و بی بنیادی است که در درک ناقص و فهم جاهلانه نسبت به خود و دیگران نمود یافته؛ و نژادپرستی فرو خسبیدن در نمودهای نهادین ذات گرایانه ای است که توهمات نژادی در بروز و ظهور آن نقش اصلی را دارند. نژاد پرستی دامنه و داعیه خود برتر بینی و خود پنداری را القاء می کند و خود باوری و دگر انکاری از عارضه های بیمارگون آن می باشد. نژاد با نسل و وابستگی نسبی ارتباط دارد که عموما با القاب و امثال همراه است؛ و نژادپرستی اعلام برتری انسال و انساب را که با مناصب و مظالم طبقاتی در آمیخته اند؛ اعلام و القاء می کند. پس نژادپرستی از قوانین طبقاتی تبعیت نموده و با بن مایه های طبقاتی تداوم و استمرار یافته است.



امید همائی

فلسفۀ حقوق

قانون به عنوان یک زیر سامانه

قانون زیر مجموعه ایست که به قسمتهای مختلف تقسیم شده و در هر فرهنگِ توسعه یافته ای وجود دارد. در بیشتر این فرهنگها میتوانیم مجموعه ای معیّن و متمایز از داده ها را بیابیم که به عنوانِ قانون شناخته میشوند. این داده ها توسطِ سرچشمه هایِ واحدی – مراجعِ قانون گذاری و مشابه – منتشر می گردند که با مجموعۀ اصلی (فرهنگ) یکی نبوده ولی کاملاً نیز بریده از آن نیستند. این منابع نه تنها این داده هارا منتشر میکنند بلکه آنهارا قانون اعلام میدارند.



امید همائی

کانت و اخلاق

کانت بر آن است که تفاوت داوری در دو موردِ فوق منوط به فرضِ وجودِ اختیار است. البته با تقدیر یا جبری دانستن این دو واقعه هنوز هم میتوان انزجار خود را از قطعه قطعه کردن انسانی توسط همنوعش ابراز کرد ولی مسئول دانستن مرتکب از دیدگاهِ اخلاق به قدر سرزنش کردن آدم آهنیِ برنامه ریزی شده بی معناست. با فرض وجود تقدیر هم دیدن صحنۀ قطعه قطعه کردن انسان ما را بیشتر آشفته میکند امّا بنیانی برای متمایز دانستنِ ایندو بدست نمی آید. اگر تقدیر وجود دارد هردو مورد نمونه هائی هستند که در آن ارتکاب تحتِ شرایط و غلبۀ نیروهائی مقدّر انجام میگیرند.



فرهاد قابوسی

معرفت شناسی علم و فلسفه علمی

(بسوی زوال بینش دکارتی)

هرچند که ما قریب چهارقرن از عصر دکارت فاصله داریم و در این میان به بسیاری از نارسایی ها و ناروایی های بینش تجزیه و تجرید گرای دکارتی واقف شده ایم، اما بواسطه دوام استیلای تحجر مابعدالطبیعی بر فرهنگ اروپایی مسلط بر جهان، علم نیز هنوز از زیر بار گران نادرستی های بینش دکارتی در نیامده است: تحجری که علائم آن دوام نژادپرستی، استعمار و استثمار تا نیم قرن پیش در پیشرفته ترین فرهنگ های اروپایی (: آمریکای شمالی) و بروز دگر باره آن در این فرهنگ ها در دوران ما است!



اسماعیل رضایی

قتل و قانون

( نه به اعدام)

عدام یک نمود بارز و شاخصی است که بصورت قتل قانونی بر ناتوانی و ساختار معیوبی که جرم و جنایت را اشاعه می دهد؛ بر جامعه اِعمال می گردد. استتاری است بر تبعیض و تضییع حقوق انسانی در روابط و مناسباتی که توسط رویکردهای مجرمانه حاکمیت طبقاتی بر جامعه و انسان تحمیل شده است.بنابراین هر چه قدر جامعه ناتوان تر و ضعیف تر در پاسخگویی به نیازها و دفع و رفع تبعیض و تضییع حقوق انسانی باشد؛ قوانین ضد انسانی و حد و هدم انسان ها برای کنترل بی نظمی هایی که خود موجد آن ها می باشند؛ گسترده تر و دهشتبارتر می باشد.بنابراین عامیّت قوانین حاکمیت طبقاتی با محدودیت های حقوقی و اجرایی آن ها برای تامین حقوق حقّه و واقعی انسان ها، اصولا از مشروعیت اجتماعی لازم برخوردار نمی باشند. اعدام در حقیقت قتل دوباره ای است که با قوانین تقنینی و عرفی حاکمیت سلطه توجیه و تعریف می شود.



Taghi
تقی روزبه

گفتگو با اشباح یا نقض بدیهی ترین موازین برخورد دموکراتیک!

توضیحی پیرامون ادعاهای یک مصاحبه کننده!

اخیرا در نگاهی که به برخی سایت ها داشتم تیترمقاله ای توجهم را جلب کرد که نویسنده اش می گفت چرا تصمیم گرفته است مصاحبه ای را که انجام داده درج نکند. البته اصل درج کردن یا نکردن یک مطلب فی نفسه امرتازه ای نیست و بودند و هستند کسانی که در همان قلمروهای کوچکی که در اختیاردارند به شکل های گوناگون و بفراخورحوزه اقتدارشان چنین می کنند. اما آن چه که برایم تازگی داشت، اعلام عدم درج یک مصاحبه بود بدون آن که اثری از خودآن مصاحبه وجودداشته باشد و یا کسی جز خوددوطرف یک مصاحبه از انجام آن مطلع باشند!.



فرهاد قابوسی

ملاحظاتی در باره تاریخ قره باغ

بحران طولانی قره باغ متکی بر دعاوی سنتی ارمنیان در باره تاریخ این سرزمین و تصور تعلق آن از قدیم به ارمنیان است. لکن آنچه که در این میان عوض شده است تفاوت نگاه تاریخ نویسی علمی معاصر به تصورات تاریخی سابق است. بنظر می رسد که در دهه اخیر با تضعیف عقاید ناسیونالیستی میان متخصصین که احتمالا در سایه گلوبالیزاسیون صورت گرفته است، پارادایم تاریخنویسی قدیم مولد تواریخ سنتی غیر دقیق از دیدگاه ناسیونالیستی به دیدگاه قاره ای و یا جهانی عوض شده است



امید همائی

روشنی، تمایز، دسته بندی دانش ها

روشنی و تمایز دو وجه مشخصه ای هستند که بنا بر نظر دکارت هر شناختی برای معتبر و بی ابهام بودن باید از آن برخوردار باشد. روشنی صفتی است که گزاره را قابلِ دریافت و تصوّرمیکند. تمایز گزاره از دیگر گزاره ها آن را بگونه ای مستقل قابلِ تحلیل میسازد.



خدامراد فولادی

علی شریعتی:« نواندیش ِ دینی»

مجله ی اندیشه ی پویا در تازه ترین شماره اش مقاله ای دارد با عنوان ِ« حسینیه ی مقفول ِ ارشاد» که درآن یادی کرده است ازعلی شریعتی به قول ِ نویسنده ی مقاله «نواندیش ِ دینی» و درآن شریعتی را« معلم ِ انقلاب» نامیده که اندیشه اش در شکل گیری ِ انقلاب ِ 57 نقش ِ تاثیرگذار داشته است. پیش تر من در چند مقاله نظرات و عقاید ِاین « نواندیش ِ دینی» و« معلم ِ انقلاب» را بررسی و در معرض ِخوانش قرار داده ام. این جا می خواهم نمونه های بیشتری از« نوجویی» و« نواندیشی» ِاین «معلم ِ انقلاب» ارائه داده و نشان دهم که دینداری و نو اندیشی ترکیبی ناهمگون و ناسازنماست به خصوص که شخص ِ دیندار بخواهد بر تمام ِ دستاوردها و نوآوری ها ی تا کنونی ِ بشریت ِ کارورز ِ اندیشه ورز مهر ِ ابطال زده و بشریت را به بازگشت به گذشته ی دور و جامعه ی عقب مانده ای چون عربستان ِ هزار و چهارصد سال قبل با مناسبات ِ نیمه برده داری نیمه فئودالی دعوت نماید.



Deniz
دنیز ایشچی

تکنولوژی هوشمند در گذار زمان

گرچه هر کدام از پدیده های "تکنولوژی هوشمند"، "مدار بسته زنجیره ای"، "تکنولوژی روبوتیک" و "پول دیجیتال"، و غیره، به موازات حیات بشریت، به زیست مستقل خویش ادامه میدهند، تداوم همپیوندی مناسبات این پدیده های علمی فنی تکنولوژی دیجیتال با همدیگر، آنچه را که ما به نام حیات بر روی کره زمین می نامیم، در مسیری کاملا ناشناخته و تا حدودی خارج از افق های محدود تفکر بشری و کنترل و هدایت مینماید.



اسماعیل رضایی

یمان نوین — پیام کهن

پیمان نوین با مضمون و محتوای کهن برای تراضی امیال و توجیه بی عملی سربرمی آورند تا اذهان و اعمال را از درک واقع رهایی و آزادی به بیراهه سوق دهند. این فرایند نمودی است از عدم درک و شناخت روندهای تحولی و تکاملی کنونی و تغییر و دگرگونی حاصل آن که الزاما به پوست اندازی نظام سلطه سرمایه منجر خواهد شد. تغییری که شائبه ها و سائقه های گذشته تاریخی را در نوردیده و در یک دگرگونی ساختاری، تحجر و واپسگرایی را از دایره حرکت خود دور می سازد. بنابراین کسانی که در تلاش برای احیای مناسبات کهن که متعارض با روندهای تکاملی کنونی می باشند؛ قطعا توفیقی نخواهند داشت. در تغییر و دگرگونی ساختاری در حال شکل گیری،عرصه نمود و ظهور سازه های فکری و عملی گذشته ممکن نخواهد بود.



فرهاد قابوسی

محمد رضا شجریان: داوُد هنر ایران

دانشجو که بودم، نخستین بار در تالار کوچک رودکی صدایش را به گوش و جان شنیدم. بعدها در چند کنسرت دیگر او نیز حظور داشتم. چون موسیقی را زنده می کرد و به دل می نشاند. به اروپا که آمدم، نوارهایش را هم، بیش و کم همه را با خود داشتم و گوش می کردم.



Taghi
تقی روزبه

آیا با اهرم دولت می توان به سکولاریزاسیون حداکثری نائل شد؟

مهمترین بستر پیشروی برای سکولاریزه کردن جامعه و پژمرده ساختن نفوذ دین و نهادهای دینی و غیرسیاسی کردن آن ها، پس از خلع ید از قدرت و تثبیت این جدائی با استفاده از شیوه هائی است که ضمن تضعیف نفوذ آن به آزادی های سیاسی و حقوق دموکراتیک و پایه ای احادشهروندان خدشه ای وارد نسازد.



ف. آگاه

حرکت از شرایط ایده آل اجتماعی

(معرفت شناسی مسائل و بحران های سیاسی و اجتماعی)

از آنجائی که تکیه بر شرایط و قواعد ایده آل (شعاری و کاغذی) حتی علوم تجربی "دقیق" را نیز به بیراهه و بحران کشانده است. لذا بدیهی است که در حوزه علوم کمتر دقیق جامعه شناسی و علوم سیاسی و خصوصا در حوزه بحث های سیاسی وضعیت استدلال متکی بر قواعد آیده آل شعاری نا بسامانتر باشد. بعنوان مثال این وضعیت می توان بحث های سیاسی اخیر در مورد بروز کنونی بحران طولانی قره باغ را که انعکاس شرایط و وقایع تاریخ از جنگ جهانی اول به اینسوست، در نظر گرفت.