گرچه هدف نخست خامنه‌ای در سخن‌رانی اخیر او را باید تشبثات در جهت بازگرداندن انسجام به «جبهه‌ی ایستادگی» در حکومت دانست، موضوع اما ابعاد بس کلانی دارد. جمهوری اسلامی درمانده است و مواجه با واماندگی. صورت به سیلی سرخ می‌کند و کابوس رخت بربستن از بساط قدرت دست از سرش برنمی‌دارد. شکست سنگین در منطقه با پیامدهای سهمگین آن، لاینحل ماندن موضوع تنش و تشنج و جنگ با خارج، افلاس اقتصادی، به اصطلاح خودشان ناترازی‌های رو به تزاید در هر زمینه‌ای و انباشت نارضایتی‌های رو به انفجار در توده، آینده‌ای برای آن باقی نگذاشته است. جمهوری اسلامی در حالی درگیر مسئله بقاء شده که هیچ نقشه راهی هم پیش روی خود نمی‌بیند. بی نقشه بودنش هم به اینکه در آن اراده‌ی نافذی برای بیرون کشیدن خویش از زیر آوار وجود ندارد.

مخالفت با تمرکز‌زدائی که گاه در پشت مخالفت با فدرالیسم پنهان می شود اغلب با مخالفت با تدریس زبان های قومی دیگر پیوند دارد. مخالفان با گفتن این که فارسی تنها زبان ملی و مشترک ایرانیان است اولن در باره مشترک بودن آن غلو می‌کنند و ثانین منکر ملی بودن دیگر زبان‌های ایرانی می‌شوند. این در حالی است که آنها نیز به این سبب ملی هستند که هر یک زبان بخش کم و بیش بزرگ ایرانیان هستند. نقش واسطه‌گی تاریخی زبان فارسی نمی تواند موجب انحصار ملی‌بودگی آن باشد.همان طور که پیشتر اشاره شد مخالفت با تدریس زبان های ایرانی دیگر با امید به از بین رفتن تدریجی آنها پیوند دارد. آنها با اشاره به واقعیت تاریخی فراموش‌شدگی تدریجی برخی از زبان‌ها و یا تغییر زبان گروه های مختلف مردم این امید را برای خود توجیه می‌کنند.

خاورمیانه همواره منطقه‌ای پیچیده و پرتنش بوده است و در این میان، وضعیت کردها به‌عنوان بزرگ‌ترین ملت بدون دولت، یکی از کلیدی‌ترین متغیرها در تحلیل سیاسی و ژئوپلیتیک منطقه است. تحولات اخیر در سه بخش اصلی کردستان ، ترکیه، سوریه و عراق ، می‌تواند نقشه قدرت، روابط منطقه‌ای و مسیر آینده کردها را دستخوش تغییرات بنیادین کند.

در هر گوشه‌ای از این سرزمین، زنی زندگی می‌کند که نه دیده می‌شود و نه صدایش در هیاهوی جامعه شنیده می‌شود. او با هر نفس، با هر قدم، با هر لبخند و هر اشک، جهان را لمس می‌کند؛ اما زندگی‌اش آکنده از صداهای خاموش است. صدای کودکانی که گرسنه‌اند، صدای خانه‌ای که امنیت ندارد، صدای امیدی که گاهی در تاریکی فرو می‌رود. با این‌همه، او هر روز می‌ایستد، حتی هنگامی ‌که همه‌چیز بر ضد اوست. می‌گوید که هرگز قصد نداشت پا به خیابان بگذارد، تنها آرزویش سقفی بر سر داشته باشد. سقفی ساده، کوچک، اما برای او بزرگ‌ ترین معنای زندگی! امید، امنیت، و امکان ادامه دادن است.

صدور دست‌خط از خامنه‌ای، منتفی است و لذا همچنان می‌‌بایست بر جنبش‌های اجتماعی - سیاسی ایستاد، با تمام قوا برای هماهنگی‌های وسیع در اپوزیسیون کوشید و با افق‌نمایی رفراندوم برای تغییر قانون اساسی ولایی، محاصره‌ی مدنی برج و باروی ولایت فقیه را پی گرفت تا به خلع آن از قدرت رسید. از همینجا هم است که می‌گویم وقتی پای ترجمه‌ی تحلیل اوضاع به روی‌کرد میدانی در میام می‌آید دو سیاست سربرمی‌آورد: یکی نشستن در انتظار به راه آوردن ولی فقیه و «تغییر رفتار» او با رشته «تغییرات ساختاری» و دیگری در دستور دانستن لغو ولایت فقیه بمثابه‌ی سنگ پایه‌ی جمهوری اسلامی و استقرار حکومتی سکولار دمکرات به جای آن.

فروپاشی یعنی فرو ریختن، یعنی از هم گسیختگی یا سقوط کردن و یعنی اضمحلال. فروپاشی یک ساختمان موقعی روی می دهد که ستون پایه های آن کج شده و از هم بگسلد و توان نگهداری و حفظ انسجام بنا و تحمل بار روی سرش را نداشته باشد. در این حالت بنا روی هم می خوابد و چیزی جز تلی از خاک و آوار بر جای نمی ماند.

قطعنامه تازه کمیته سوم سازمان ملل در خصوص وضعیت حقوق بشر در ایران بار دیگر توجه جهانیان را به بحران جدی حقوق بشر در این کشور جلب کرده است. اعدام‌ها به مرز ۱۳۰۰ نفر در سال جاری رسیده و به طور متوسط بیش از ۳۰ تا ۳۵ نفر در هفته اعدام می‌شوند. این آمار نشان می‌دهد که نقض حقوق بشر در ایران به یک روند سیستماتیک تبدیل شده است و نه تنها شامل اعدام بزرگسالان بلکه نوجوانانی است که هنگام ارتکاب جرم، کمتر از ۱۸ سال داشته‌اند. اعدام‌ها اغلب بر اساس اعترافات اجباری و بدون رعایت دادرسی منصفانه صورت می‌گیرد و با پنهان‌کاری زمان و مکان اجرای حکم، تحویل ندادن پیکرها به خانواده‌ها و اعمال تهدید و فشار بر آنان همراه است.

آنچه که تصویر جهان واقعی به ما نشان می دهد، در بیشتر کشورها یک نطام یک دست سرمایه داری و سوسیالیستی خالص وجود ندارد. بطور مثال آمریکا سرمایه‌داری‌تر است، اما بیمه بیکاری و تامین اجتماعی وجود دارد. در سوید بازار آزاد دارد، اما آموزش و درمان کاملا عمومی است .

دادخواهی آغاز آزادی است، و ما باید آن را با قدرت، شجاعت و همبستگی دنبال کنیم تا ایران فردا، جامعه‌ای آزاد، برابر و انسانی باشد. کسانی که در خیزش‌های اخیر آسیب دیده‌اند و زندانیان سیاسی و عقیدتی، نمونه زنده این مسیر هستند و با ایستادگی، شهادت و خواست خود، نشان می‌دهند که دادخواهی می‌تواند هم عدالت فردی و هم عدالت اجتماعی را شکل دهد. امروز ما کنار قربانیان و حافظه جمعی جامعه ایستاده‌ایم و با جنبش «نه به اعدام»، نه فقط برای عدالت فردی، بلکه برای ساختن ایران آزاد و انسانی .

جوامع باز بر اساس منافع ملی عمل می‌کنند، وجوامع بسته بر پایه منافع حکمرانان اداره می‌شوند. هردو در پی امنیت هستند اما یکی در مدار امنیت ملی و کل کشور مدیریت می‌شود و دیگری بر بنیان امنیت رژیم. اولین تفاوت این دو سیستم در اصل تفکیک قوا است. تفکیک قوا یعنی هر قوه، تابع قوانین خود عمل می‌کند، مستقل است و در عین حال، ناظر بر قوای دیگر است. وقتی تفکیک قوا نباشد، منافع و مصلحت عامه مردم بی‌معناست.

احساس بی‌قدرتی، ناامیدی و بحران هویت نقش مهمی دارند. فردی که احساس می‌کند دیده نمی‌شود و راهی برای اعتراض ندارد، ممکن است از خودسوزی به‌عنوان آخرین ابزار نمادین استفاده کند. پدیده خودسوزی اعتراضی نتیجه تعامل محرومیت اقتصادی، تبعیض قومی و ناامیدی روانی است. برای پیشگیری از این پدیده، لازم است ساختارهای پاسخگو، فرصت‌های برابر، آموزش‌های روانی و و اجتماعی و احترام به هویت قومی تقویت شوند. در غیر اینصورت، رفتارهای نمادین و شدید آتی می‌توانند شعله‌ ورکنندهٔ اعتراضات مردمی باشند که دودش به چشم همه مسئولین می‌رود و پیامدهای گسترده و فاجعه باری بهمراه خواهد داشت.

بله، هوشنگ اعظمی یک چهره مردمی بود و تمام همّ ‌و غمش این بود که مردم وضعیت خوبی داشته باشند. خودش از خانواده‌ای از ایل بیرانوند بود که بزرگ‌ترین ایل در لرستان است. رابطه‌ ایلیات با هم فامیل‌یار است که همه همدیگر را حمایت می‌کنند. به همین دلیل دکتر اعظمی امتیاز مثبتی داشت. علاوه بر آن پدرش مرتضی اعظمی، فرد خوشنامی بود و همین هم امتیاز مثبتی برای دکتر اعظمی بود. اضافه بر آن، دکتر اعظمی وقتی بیماران را معاینه می‌کرد، بسیار مراقب بود که برای آنها مشکلی پیش نیاید و داروهایشان را به‌خوبی استفاده کنند و از کسانی که نداشتند ویزیت نمی‌گرفت. من در دوره‌هایی در مطب ایشان کار می‌کردم و شاهد بودم که بیماران را به داروخانه می‌فرستاد، در داروخانه حسابی داشت که به حساب دکتر به بیماران رسیدگی می‌شد.

گرچه رژیم لرزان و منزوی و دستخوش شکاف‌های فزاینده، برای حفظ کیان خود و کنترل جامعه به سرکوب بیشتر روی آورده است، اما این به معنی توانستن او نیست. بر کسی نباید پوشیده باشد که برای رژیم تهدیدهای داخلی مهم‌ترین مساله خطرآفرین است. اگر رژیم بخواهد هرآینه برای خروج از تنگنای حفه کننده کنونی برای نجات خویش مفری بجوید، و ناگزیرگردد، بین تهدیدهای خارج و داخل یکی را انتخاب کند، بی تردید در اولین فرصت ممکنه، سازش (بخوانید تسلیم) به قدرتهای بزرگ را به عقب نشینی در برابرمردم ترجیح خواهد داد، بخصوص که این قدرت ها حاضربه چانه زنی حول نرخ معامله گردند.

معنای عام سیاست هرگونه راهبرد ، روش و مشی در جهت اداره یا بهتر کردن هر امری از امور(چه شخصی و چه اجتماعی ) است. با در نظر گرفتن این اصل انسان یک موجود سیاسی میباشد و از بام تا شام تمام اعمالش سیاسی میباشد. آنهائی که میگویند ما سیاسی نیستیم وبا سیاست کاری نداریم ، معنای سیاست را نمیدانند . سیاست فقط در امور کشورداری منظور نمی باشد بلکه سیاست اخلاقی ، کشاورزی ، آبادانی ، هنری ، ورزشی ، .....هم مفهوم واقعی دارند .

وضعیت خطیر و حساس کنونی، هم اکنون آزمونگهی است برای هر جریان و تشکلی که سخن از آزادی و دمکراسی می‌زند. اگر احساس مسئولیت واقعی در میان باشد، می‌باید همین الان بر همین حداقل وظیفه‌ی مشترک ایستاد و به همکاری‌ برخاست. می‌توان و باید برای اعمال فشار به جمهوری اسلامی در جهت مهار سرکوبگری‌های آن کارهای بسیاری کرد. نه اینکه در این زمینه با برهوت و هیچستان مواجهیم، بلکه دعوت به تشدید مبارزه‌ی مشترک در این باره است. بعلاوه ابتکارات در این زمینه فقط هم موکول به تحرکات تشکل‌های حقوق بشری و سیاسی نیست.

در شرایط امروز ایران که رژیم اسلامی ایران در حال فروپاشی است، الزامی است که در این اندیشه باشیم که نظم مورد پسندی برای ایران آینده که می تواند خواسته های مردم را برآورده کند، کدام است؟. به ویژه با جنبش انقلابی زن،زندگی، آزادی که زنان و جوانان در صف اول آن قرار دارند و همچنان تداوم دارد، دریافته ایم که خواست اکثریت مردمان ایران یک زندگی عادی و معمولی با داشتن رفاه، آزادی، برابری و عدالت اجتماعی است.

بذرهای انقلاب ۵۷ در شناخت و فهم من از تاریخ فرهنگی سرزمین ام و اجزاء آن، از فردای به قدرت رسیدن رضاشاه در ایران پاشیده شد. در پراکندن این بذرها هیچ فرد یا افرادی و هیچ جریان سیاسی یا فکری نقشی اولیّه و بنیان گذار نداشتند. نه بازمانده های سیاسی انقلاب مشروطه و نه مبارزات بی نهایت محدود مثلا آزادیخواهان یا چپ های آن دهه ها و بعدها " حزب توده" و نه حتی مهم ترین حادثه ی سیاسی این دهه ها یعنی کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ تاثیر یا مبدئیت یا انگیزه ای به شورش کاملا کور یعنی انقلاب ۵۷ آنهم با یک هدف یعنی: بازگشت به تمام سنت " اسلام ایرانی" یعنی تحقق سنت شیعی دوازده امامی صد در صد ایرانی، باری سبب ساز انقلاب ۵۷ نبودند.

فرصتی استثنایی و باور‌نکردنی برایم پیش آمده است تا ماشینِ زمان را برای مدتی کوتاه قرض بگیرم و در شبِ آخرِ زندگیِ دکتر حسین فاطمی، در ۱۸ آبان ۱۳۳۳، به دیدارش در زندان بروم. به آنجا که می رسم، خودم را معرفی می کنم و مراتب احترام را به جای می آورم. اجازه می گیرم تا پیشانیِ مرد جوان خوش ‌سیمایی را که در سنِ امروزیِ من، سی سال از من جوان‌تر است را با مهر ببوسم. سپس به او می گویم که ما چقدر دوستشان داریم و نمی‌خواهیم که اعدام بشوند تا برای چندین نسل سوگوارش باشیم.

رابطه روشنفکر با قدرت، سیاست و فرهنگ، از زوایای گوناگون مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. مکتب ها ومحافل و جریان های انتقادی (مکتب فرانکفورت) و روشنفکرانی مانند امانوئل کانت، تئودور آدورنو، هورکهایمر، اریک فروم، ‌هابرماس، والتر بنیامین، فردریش نیچه، مارتین هایدگر، میشل فوکو و ...نقدهایی به روشنفکران و روشنفکری در قالب انديشه های فلسفی، سیاسی و فرهنگی داشته اند، دیدگاه هایی که بازتاب نظر و خرد انتقادی به عنوانِ شالوده‌های فکری و رفتاری ِ روشنفکری و روشنگری است.

فلج اجتماعی زمانی رخ می‌دهد که حافظه‌ی تاریخی از انباشت رنج و سرکوب آکنده شود. ترسِ تکرارشونده، به تدریج درون جان آدمی رسوخ می‌کند و از یک واکنش، به یک ساختار درونی بدل می‌شود. در چنین وضعیتی، نه فقط گفتار، بلکه میل به گفتن نیز فرومی‌میرد. جامعه‌ای که به ظاهر آرام است، در حقیقت در وضعیت بی‌حسی اخلاقی و روانی به سر می‌برد؛ در وضعیتی که انفعال، به فضیلت تبدیل می‌شود.

شیوه تولید آسیایی، اصطلاح مارکسیستی است که به ساختار اقتصادی جوامع عمدتاً کشاورزی با دولتی استبدادی اشاره دارد که هم مالک زمین و هم حاکم سیاسی است. در این سیستم، دولت به عنوان مالک کلی زمین، مازاد اقتصادی تولیدکنندگان را به شکل مالیات برداشت می‌کند، بنابراین استثمار از طریق فشار سیاسی محض صورت می‌گیرد، نه روابط طبقاتی سنتی. این شیوه تولید از ویژگی‌هایی چون فقدان مالکیت خصوصی بر زمین و وجود یک طبقه مالک مستقل از دولت برخوردار است.”

حاکمیت در چنبره انواع ابرچالش‌های فزاینده و درهم تنیده و گوناگون، محاصره شده است. بطوری که «نجات» خویش را در بازگشت مجدد به سیاست‌های خالص سازی و سرکوب بیشتر جستجو می‌کند. بیم از هم پاشیدن شیرازه حکومت در مواجهه با امواج طوفان‌های در حال وزش، رژیم را وادارساخته است قبل از آن که خیلی زود دیر شود، شمشیرخود را از نیام خود برکشد. آیا چنین رویکردی به حاکمان جبار، امکان خروج از مسیر بن بستی را که دیری است سرگردان در کوچه پس‌کوچه های آن پرسه می زند، می دهد؟‌

نتیجه‌ی انتخابات چهارم نوامبر ۲۰۲۵ در آمریکا را می‌توان غرش هشداردهنده‌ی ناشی از نارضایتی مردم آمریکا از سبک و سیاست‌های ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ تلقی کرد که به گوش همه‌ی آمریکایی‌ها خواهد رسید.
انتخابات کلیدی امشب عبارت بودند از: فرمانداری در ایالت‌های ویرجینیا و نیوجرسی، شهرداری نیویورک، و همه‌پرسی برای مرزبندی جدید بخش‌ها به‌منظور کسب کرسی‌های بیشتر برای دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان آمریکا. مورد آخری در تقابل با مرزبندی دستوری ترامپ در ایالت تگزاس برای تسخیر کرسی‌های نمایندگان به سود جمهوری‌خواهان است.
در همه‌ی این موارد، پیروزی چشمگیر و بزرگی نصیب دموکرات‌ها شد.

مسعود پزشکیان هم همانند دیگر کارگزاران ریز و درشت جمهوری اسلامی هیچ اصلی از قانون اساسی را برنمی‌تابد. او در به تعطیلی کشاندن این قانون هیچ چیزی از دیگران کم نمی‌آورد. چنان‌که با تکرار عبارت عوامانه‌ی "هرچه رهبر بگوید و هرچه رهبر بخواهد" همان راهی را دنبال می‌کند که دیگران نیز فرآیند آن را قریب چهار دهه دنبال نموده‌اند. او چنان می‌پندارد که با تکرار چنین عبارت‌هایی خواهد توانست از دام‌های سیاسی نمایندگان مجلس بگریزد و مردم را هم دور بزند و خواست و اراده‌ی مردم را نادیده بگیرد. پزشکیان جدای از این، هرگز به آسیب‌های حقوقی و سیاسی چنین ماجراهایی نمی‌اندیشد. او خود را پاسخگوی مطالبات مردم نمی‌بیند تا همانند هر رئیس جمهوری از نظام بخواهد دوره‌ی فلاکت‌بار چهار ساله‌اش را با آرامش به سر آورد.

اگرچه تحولات اخیر نشان می‌دهد که خطر وقوع جنگ در مقطع کنونی کاهش یافته است، اما این به معنای ثبات درونی جمهوری اسلامی نیست. اکنون علاوه بر اینکه رژیم در گرداب بحران‌های چندوجهی گرفتار آمده و ناتوان از رفع آنهاست، از یکسو با اختلافات درون‌ حکومتی، صف‌بندی‌ های متضاد پیرامون گرایش به شرق یا غرب، و رقابت بر سر جانشینی رهبری، قرار گرفته و این ساختار تصمیم‌گیری را فلج کرده و جمهوری اسلامی را از امکان اداره‌ کشور باز داشته است و از سوی دیگر با موجی از اعتراضات اجتماعی گستردە روبروست کە بخاطر دلایل مختلف به ویژه فقر و گرانی، بە رغم تشدید سرکوب و اختناق، رو به رشد است. این عوامل زمینه‌ساز موج تازه‌ و نیرومندی از اعتراضات اجتماعی است.

»  شاه رفت
»  گفت‌وگوی کاک عزیز ماملی و چشم‌انداز اتحاد نیروهای کردستان ایران – پاسخ و نقد کوتاه