ایالات متحده همواره با توسل به خشونت در امور کشورهای آمریکای لاتین دخالت کرده است؛ با انگیزههای سیاسی و اقتصادی.
ارتش آمریکا بامداد شنبه اهدافی را در پایتخت ونزوئلا، کاراکاس، بمباران کرد. نخستین تصاویر منتشرشده، انفجارها و آتشسوزیها در شهر را نشان میدهند. این حمله به دستور رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، انجام شد. ترامپ صبح همان روز در پلتفرم خود «تروث سوشال» نوشت که رئیسجمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، و همسرش توسط نیروهای ویژهٔ آمریکایی از یگان دلتا فورس بازداشت شده و با هواپیما از کشور خارج شدهاند.
وزیر خارجهٔ آمریکا، مارکو روبیو، اعلام کرد که مادورو در دادگاه محاکمه خواهد شد و او رئیسجمهور مشروع کشورش نیست. مادورو از سال ۲۰۲۰ به اتهام فساد و قاچاق مواد مخدر در نیویورک تحت پیگرد قضایی قرار دارد.
ترامپ از ماه سپتامبر بهطور پیوسته فشار بر ونزوئلا را افزایش داده بود. او مادورو را متهم کرد که «زندانها و تیمارستانها را خالی میکند» و ساکنان آنها را وادار به مهاجرت به ایالات متحده میسازد. ترامپ همچنین به این بهانه که مادورو اجازه میدهد مواد مخدر در مقیاسی گسترده به آمریکا قاچاق شود، جایزهای ۵۰ میلیون دلاری برای دستگیری او تعیین کرد.
از سپتامبر تاکنون، ترامپ بیش از ۳۰ بار دستور حمله به قایقهای ونزوئلایی در آبهای بینالمللی را صادر کرده است. در نتیجهٔ این حملات تاکنون دستکم ۱۱۰ نفر کشته شدهاند. افزون بر این، چندین نفتکش نیز توقیف و مصادره شدهاند. در کنگرهٔ آمریکا انتقادهایی مطرح شده مبنی بر اینکه این حملات ناقض حقوق بینالملل و قوانین داخلی ایالات متحده هستند.
احیای دکترین مونرو
تشدید نظامیگری آمریکا علیه ونزوئلا با تصویرسازی ترامپ از خود بهعنوان صلحساز در تضاد است. او بارها—بیآنکه پشتوانهٔ واقعی داشته باشد—ادعا کرده است که از آغاز دومین دورهٔ ریاستجمهوریاش، که یک سال از آن میگذرد، هشت جنگ را پایان داده و همزمان تمایل خود را برای دریافت جایزهٔ صلح نوبل ابراز کرده است.
اکنون او بار دیگر ادعای ۲۰۰ سالهٔ آمریکا مبنی بر حق تعیین سرنوشت آمریکای لاتین را زنده میکند. در آن زمان، جیمز مونرو، رئیسجمهور آمریکا، دکترین مشهور به نام خود را صورتبندی کرد که بر اساس آن، کشورهای اروپایی باید از دخالت در امور «دنیای جدید» خودداری کنند. هری ترومن، رئیسجمهور بعدی، در سال ۱۹۴۷ این دکترین را با این اصل تکمیل کرد که آمریکا میخواهد از همهٔ ملتهایی که آزادیشان «بهوسیلهٔ اقلیتهای مسلح یا فشار خارجی» تهدید میشود، حمایت کند.
این سیاست عمدتاً علیه اتحاد جماهیر شوروی و جنبشهای سوسیالیستیِ مورد حمایت آن در آمریکای لاتین جهتگیری داشت. دکترین ترومن به دخالتهای گستردهٔ آمریکا در سیاست کشورهای همسایهٔ جنوبیاش انجامید. از جمله در سال ۱۹۶۱، شورش تبعیدیان کوبایی علیه فیدل کاسترو مورد پشتیبانی قرار گرفت و تهاجم نافرجام به خلیج خوکها در کوبا بهطور فعال حمایت شد.
از سال ۱۹۶۴، ایالات متحده از دیکتاتوری نظامی در برزیل پشتیبانی کرد و در سال ۱۹۷۳، هنری کیسینجر، وزیر خارجهٔ آمریکا، ارتش شیلی را به کودتا علیه رئیسجمهور سوسیالیست، سالوادور آلنده، سوق داد.
محاصره، کودتا و تهاجم
در دوران رونالد ریگان، آمریکا از شورشیان ضدکمونیست در نیکاراگوئه—معروف به «کنتراها»—و نیز از ارتش السالوادور حمایت کرد؛ ارتشی که با روشهایی بسیار خشن علیه خیزش مردمی آن کشور عمل میکرد. ریگان همچنین در سال ۱۹۸۳ دستور مداخلهٔ نظامی در کشور جزیرهای گرنادا در دریای کارائیب را صادر کرد. جانشین او، جرج بوش، در سال ۱۹۸۹ با اعزام ۲۰ هزار سرباز آمریکایی به پاناما، به دیکتاتوری هشتساله و فاسد مانوئل نوریگا پایان داد.
در دهههای بعد، توجه آمریکا بیش از همه معطوف به کوبا و ونزوئلا بود. فیدل کاسترو، دیکتاتور و قهرمان انقلاب کوبا، علیرغم تحریم تجاری آمریکا، دشمنی سرسخت باقی ماند. این جزیرهٔ شکر سالها از سوی اتحاد شوروی حمایت میشد و هنوز هم خود را سوسیالیستی مینامد. میلیونها کوبایی به ایالات متحده گریختهاند و به عاملی مهم در معادلات سیاسی ایالت فلوریدا بدل شدهاند.
در ونزوئلا—کشوری با بزرگترین ذخایر نفتی جهان—در سال ۱۹۹۹ پوپولیست چپگرا، هوگو چاوز، به ریاستجمهوری رسید و با «انقلاب بولیواری» ساختار دولت را دگرگون کرد. او درآمدهای حاصل از فروش نفت را به برنامههای گستردهٔ اجتماعی اختصاص داد، اما از نوسازی و نگهداری تأسیسات تولیدی شرکت دولتی نفت غفلت ورزید. در نتیجه، کشور با مشکلات اقتصادی روزافزون روبهرو شد.
چاوز در سال ۲۰۱۳ درگذشت و معاونش، نیکلاس مادورو، جانشین او شد؛ کسی که از آن زمان اپوزیسیون بورژوایی را سرکوب کرده و تنها از طریق انتخابات تقلبی در قدرت باقی مانده است. اینکه چرا ترامپ ناگهان سیاست خود را علیه ونزوئلا تشدید کرده—با وجود آنکه مادورو بارها نشانههایی از عقبنشینی و مصالحه نشان داده بود—همچنان نامشخص است. رئیسجمهور آمریکا سالهاست نفرت علیه مردم آمریکای لاتین را دامن میزند؛ مردمی که به امید زندگی بهتر میکوشند به ایالات متحده مهاجرت کنند.
او بارها آنان را مجرم و خطری برای جمعیت آمریکا معرفی کرده است. در برابر این تبلیغات، این واقعیت کمرنگ میشود که نفت ونزوئلا بقای کوبا را تضمین میکند؛ زیرا این نفت از آنجا به چین، ایران و روسیه فروخته میشود و برای دولت جزیرهای ارز خارجی فراهم میآورد.
به نقل از سایت نشریه تاتس
۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶
