هزاران عنوان کتاب از کتابخانههای مدارس حذف شدهاند. بیشترین تأثیر بر داستانهایی است که دربارهٔ افراد کوییر، مردم رنگینپوست یا خشونت نوشته شدهاند.
کاترین یوکیک (kkl)
در ایالات متحده، مدارس وارد مرحلهٔ جدید و پرخطر سانسور شدهاند. از سال ۲۰۲۱، سازمان PEN America تقریباً ۲۳ هزار کتاب ممنوعه را مستندسازی کرده است—رقمی که در هیچ دورهٔ مشابه دیگری در تاریخ معاصر آمریکا دیده نشده است.
بیشتر این کتابها دربارهٔ نژادپرستی، هویت کوییر، مردم رنگینپوست، خشونت جنسی یا کتابهایی هستند که برای نوجوانان «بیش از حد صریح» تلقی میشوند. در سال تحصیلی ۲۰۲۴/۲۰۲۵، ۶۸۷۰ ممنوعیت جدید اضافه شد. ایالتهای پیشتاز در این فهرست فلوریدا، تگزاس و تنسی هستند.
فهرست زیر ۱۵ کتاب ممنوع را نشان میدهد و توضیح میدهد چرا این آثار بحثبرانگیز شدهاند و محتوای آنها چیست.
۱۵ کتاب ممنوع در آمریکا+
آنتونی برجس – «انار نارنجی مکانیکی» (Clockwork Orange)
این کلاسیک برجس، جامعهای بیرحم و دیستوپیایی را به تصویر میکشد، جایی که نوجوانی به نام الکس همراه با گروهش در خیابانها قتل و تجاوز میکند. پس از دستگیری، او تحت یک «برنامهٔ بازآموزی» شدید دولتی قرار میگیرد که با استفاده از درمان اجتنابی (Aversion Therapy) او را قادر به انجام خشونت نمیکند، اما همزمان از داشتن ارادهٔ آزاد نیز محروم میکند.
این رمان به سؤالات اخلاقی اساسی میپردازد: آیا دولت حق دارد شر را از بین ببرد، اگر در عین حال آزادی را نابود کند؟ چرا انتخاب آزاد حتی زمانی که مردم از آن سوءاستفاده میکنند، ارزشمند است؟
ترکیب خشونت، نقد اجتماعی و معضل اخلاقی دقیقاً همان چیزی است که این کتاب را سالها هدف ممنوعیتها قرار داده است.
جنیفر نیون – «جاودانه برای یک تابستان» (عنوان اصلی: Breathless)
کلودین، که در آستانه فارغالتحصیلی از دبیرستان است، با جدایی والدینش، شاهد فروپاشی زندگیاش میشود. او به جای یک سفر زمینی برنامهریزیشده، به همراه مادرش در یک جزیره دورافتاده قرار میگیرد. در آنجا با جرمیا آشنا میشود - مواجههای که او را مجبور میکند با خشم، آسیبپذیری و تمایلات جنسیاش روبرو شود.
این رمان داستانی پرتنش از عشق اول، خودشناسی، اعتماد و شجاعت برای دوباره باز شدن روایت میکند. کاوش آشکار در تمایلات جنسی و آسیبپذیری عاطفی، به ویژه، در مناطق محافظهکار مقاومت ایجاد میکند.
پاتریشیا مککورمیک – «فروخته شده» (عنوان اصلی: Sold)
لاکشمی سیزده ساله توسط ناپدریاش به دلیل فقر به قاچاقچیان انسان فروخته میشود، با این تصور که او به عنوان خدمتکار خانگی در شهر کار خواهد کرد. در عوض، او در یک فاحشهخانه هندی به سر میبرد، جایی که خشونت، سوءاستفاده و فحشای اجباری زندگی روزمره او را تعریف میکند.
مککورمیک داستان لاکشمی را به شیوهای تکاندهنده و تزلزلناپذیر، از دیدگاه کودکانه شخصیت اصلی داستان، روایت میکند. این رمان مکانیسمهای بردهداری مدرن و پیامدهای روانی خشونت جنسی را افشا میکند. بسیاری از مناطق آموزشی این کتاب را به دلیل وحشیگری و محتوای جنسی آن ممنوع کردهاند - برخی دیگر آن را برای آموزش جنسی ضروری میدانند.
مالیندا لو - «دیشب در تلگراف کلاب» Malinda Lo – „Last Night at the Telegraph Club“
سانفرانسیسکو، ۱۹۵۴: لیلی، دانشآموز دبیرستانی محله چینیها، احساساتش را نسبت به همکلاسیاش کاتلین کشف میکند. برای عملی کردن عشقشان، آنها شبانه دزدکی وارد یک بار مخصوص لزبینها به نام تلگراف کلاب میشوند - در زمانی که همجنسگرایی جرم محسوب میشود و وحشت سرخ همه را به شک میاندازد.
لو، داستان عاشقانهای لطیف را با فشار تاریخی، نژادپرستی و نظارت دولتی در هم میآمیزد. دقیقاً همین ارتباط بین هویت کوئیر و تاریخ آمریکا است که این کتاب را هدف سانسور مکرر قرار میدهد.
سارا جی. ماس – «محفلی از مه و خشم» (عنوان اصلی: محفلی از آتش)
Sarah J. Maas – „Das Reich der Sieben Höfe – Flammen und Finsternis“ (OT: A Court of Mist and Fury)
فایر از عواقب وقایع آسیبزای کتاب اول رنج میبرد، در حالی که شریک زندگیاش، تاملین، کنترل فزایندهای بر او اعمال میکند. پیمان او با ریساند او را به دادگاه شبانه سوق میدهد، جایی که در شبکهای از مبارزات قدرت، دسیسه و شور و اشتیاق گرفتار میشود.
این کتاب از نظر احساسی و شهوانی شدیدتر از جلد اول است و به تروما، خودگردانی و روابط سمی میپردازد - موضوعاتی که مرتباً منجر به شکایات و ممنوعیتها در مدارس میشوند.
Crank نوشته الن هاپکینز
رمان Crank به طور غیرمستقیم بر اساس اعتیاد دختر خود الن هاپکینز شکل گرفته است. داستان که به صورت شعر آزاد روایت میشود، زندگی دانشآموزی به نام کریستینا را دنبال میکند که با مصرف «کرَنک»—شکل خاصی از متآمفتامین—به سوی یک مسیر نزولی میرود. اشعار، ورود هیجانی او به مصرف و سپس از دست دادن کنترلش را نشان میدهند.
رویکرد صریح داستان نسبت به مواد مخدر، سکس، خشونت و فروپاشیهای روانی باعث شده است بسیاری از مدارس آن را «بسیار شدید» بدانند، در حالی که مدارس دیگر نگاه واقعی و صادقانه کتاب به اعتیاد را به عنوان یک هشدار مهم میدانند.
کتاب Forever… نوشته جودی بلوم.
رمانی از سال ۱۹۷۵ که تا امروز همچنان بحثبرانگیز است: کاترین و مایکل اولین رابطه جدی خود را تجربه میکنند—شامل مسائل جنسی، پیشگیری، تردیدها و جدایی.
بلوم قصد داشت بهطور آگاهانه تصویری واقعی از تجربههای جنسی نوجوانان ارائه دهد، بدون تحمیل مجازات اخلاقی یا تراژدی. همین نگاه طبیعی و واقعی طی دههها باعث تلاشهایی برای ممنوعیت کتاب شده است، بهویژه در مناطق محافظهکار که تمایل دارند موضوعات جنسی فقط در چارچوب آموزشی و اخلاقی مطرح شوند.
کتاب «مزایای فردی کنارهگیر بودن» اثر استفن چبوسکی (عنوان اصلی: The Perks of Being a Wallflower)
چارلی، یک فرد حساس و کنارگذر، نامههایی درباره آغاز دوران دبیرستانش، دوستی، عشق، گرایش جنسی، تجربههای آسیبزا و فشارهای روانی مینویسد.
این رمان احساسی و صادقانه است و به موضوعات دشواری مانند سوءاستفاده و افکار خودکشی نیز میپردازد. برخی مدارس این کتاب را به دلیل «موضوعات نامطلوب» ممنوع کردهاند؛ با این حال، برای بسیاری از نوجوانان، این اثر یکی از مهمترین منابع درباره سلامت روان به شمار میآید.
کتاب «شیاطین اُز» Wicked: Die Hexen von Oz اثر گرگوری مگوایر، پیشدرآمدی بر داستان مشهور جادوگر غربی در جادوگر شهر اوز را روایت میکند. الفبا باهوش، سبزرنگ و همیشه جزو افراد کنارگذر است. او در حالی که برای حقوق حیوانات سخنگو تلاش میکند، سیاست خشن جادوگر اوز را آشکار میسازد و خود نیز هدف توجه و خطر قرار میگیرد.
این کتاب از نظر پیچیدگی، دیدگاههای سیاسی و لایههای اخلاقی بسیار فراتر از فانتزیهای دیسنی است. بسیاری از مناطق آموزشی با توجه به تمهای تاریک، خشونت و استعارههای سیاسی کتاب مخالفت دارند.
کتاب «تمام پسرها آبی نیستند» All Boys Aren’t Blue اثر جورج ام. جانسون، مجموعهای از مقالات خودزندگینامهای است که جانسون در آن درباره خشونت، هویت، جنسیت، خانواده و بلوغ به عنوان یک فرد سیاهپوست و کوئیر در ایالات متحده روایت میکند. این متون شخصی، گاه سخت و چالشبرانگیز هستند، اما سرشار از حس خودتعیینیاند.
بسیاری از مدارس به دلیل پرداختن کتاب به موضوع جنسیت کوئیر با آن مخالفت میکنند؛ با این حال، همین ویژگی باعث شده است که فعالان، این اثر را یکی از مهمترین کتابهای نوجوانان در سالهای اخیر بدانند.
کتاب «قلمرو هفت دربار – خاری و گل رز» Das Reich der
sieben Höfe – Dornen und Rosen اثر سارا جی ماس (عنوان اصلی: A Court of Thorns and Roses)، آغازگر مجموعهای پرفروش است که فانتزی، رمانتیک و عناصر تاریک داستانهای افسانهای را با هم ترکیب میکند. فییِره از سر اجبار موجودی فِی را میکشد و به همین دلیل به قلمرو هفت دربار برده میشود. در میان توطئههای سیاسی و آزمونهای مرگبار، جاذبهای خطرناک بین شخصیتها شکل میگیرد. ترکیب خشونت و عناصر جنسی باعث شده است که این کتاب بارها هدف اعتراض قرار گیرد.
کتاب Damsel اثر الانا کی. آرنولد درباره یک شاهزاده خانم است که ظاهراً از چنگ اژدها نجات یافته، اما کمکم درمییابد که این نجات یک دروغ است و پادشاهی نظامی مبتنی بر اجبار، خشونت و کنترل را حفظ میکند.
آرنولد روایت کلاسیک قصههای پریان را کاملاً دگرگون میکند و داستانی بسیار انتقادی درباره ساختارهای قدرت پدرسالار ارائه میدهد که شامل خشونت و مسائل جنسی نیز میشود. برای بسیاری از مناطق آموزشی، این کتاب بیش از حد چالشبرانگیز است.
کتاب «چه عشق؟!» Von wegen Liebe اثر کودی کپلینگر (عنوان اصلی The DUFF) درباره بیانکا است که در گروه خود به عنوان «DUFF»«دوستدختر زشتِ» گروه—شناخته میشود. یک جمله توهینآمیز ترکیبی پیچیده از خشم، لجاجت و نزدیکی ایجاد میکند که در نهایت به یک رابطه مخفی میانجامد.
این رمان به طور صادقانه به موضوعاتی مانند تمسخر ظاهر، ارزشگذاری به خود، مشکلات خانوادگی و گرایش جنسی میپردازد. اغلب به دلیل پرداختن به مسائل جنسی، زبان صریح و «رفتار غیراخلاقی» در برخی مدارس ممنوع میشود.
کتاب «نوزده دقیقه Neunzehn Minuten اثر جودی پیکولت (عنوان اصلی Nineteen Minutes) درباره یک حمله مسلحانه در مدرسه است که یک شهر کوچک را تکان میدهد. پیکولت به بررسی مجرمان، قربانیان، خانوادهها و محیط اجتماعی میپردازد—چرا خشونت شکل میگیرد، نقش زورگویی و آزار و اذیت چگونه است و یک جامعه چگونه با این فاجعه زندگی میکند.
این رمان شدید، احساسی و چالشبرانگیز است. به گفته جودی پیکولت، دلیل رسمی ممنوعیت کتاب نه خود جمله، بلکه استفاده از واژه «نعوظ» («Erektion») بوده است.
کتاب «عناصر تاریک: احساسات شعلهور» Dark Elements: Glühende Gefühle اثر جنیفر ال. آرمنتراوت (عنوان اصلی: Storm and Fury) درباره ترینی است که در دنیایی زندگی میکند که تغییرشکلدهندگان از انسانها در برابر شیاطین محافظت میکنند.
خود او تواناییهای استثنایی دارد و تهدیدی که او را آسیبپذیر میکند وجود دارد. با آغاز جنگی میان نیروهای ماوراءالطبیعه، ترینی وارد داستانی پر از مبارزه، رمز و راز و تنشهای عاشقانه میشود. ممنوعیتها اغلب به دلیل ترکیب خشونت و عناصر جنسی در کتاب است.
حفاظت از نوجوانان یا سانسور؟
ممنوعیتها نشان میدهد که درگیریهای فرهنگی در ایالات متحده تا چه حد به مدارس نفوذ کرده است. چیزی که به عنوان «حفاظت از نوجوانان» معرفی میشود، عمدتاً کتابهایی را هدف قرار میدهد که درباره اقلیتها، هویت، تجربههای آسیبزا و واقعیتهای ناخوشایند اجتماعی هستند. برای دانشآموزان، این موضوع به معنای محدود شدن فرصتشان برای آشنایی با دیدگاههای مختلف است—و بحثی که فراتر از چند عنوان خاص کتاب پیش میرود.
۱۴ نوامبر ۲۰۲۵
به نقل از سایت پن (PEN) آمریکا
