من، به عنوان یک تماشاگر حرفه ای سینما، مدافع سینماگرانی هستم که در میهنمان زیر تیغ سانسور به ناچار به سینمای زیرزمینی روی آورده اند و به سهم خود در حیطه سینمای مستند کار کرده اند. از همین رو بارها باز داشت شدهاند و حبس کشیده اند، احترام ویژه ای قائل هستم. ضمن ادای احترام به بزرگان سینمای میهنمان، بر آن هستم از دو مستندساز سینما نام ببرم . جعفر پناهی و محمد رسول آف از آن جمله اند. این دو مستند ساز در دادگاههای فرمایشی به زندان محکوم شدهاند و تا پایان محکومیت شأن در زندان مقاومت کرده اند. همانگونه که مخاطب اطلاع دارد، بار دیگر برای محمد رسول اف، مقامات قضایی و همچنین مقامات امنیتی پرونده سازی کرده اند، این بار محمد رسول اف به پنج سال حبس محکوم میشود، رسول اف دو راه بیشتر ندارد یا میبایستی خودش را طبق دستور دادستانی همراه برگه احضاریه به مقامات قضایی معرفی کند و برگردد به یکی از سلولهای انفرادی و پنج سال آب خنک بخورد یا دست به خطر زده و از مرز خارج شود. رسولاف راه دوم را برگزید و از کوه و کمر گذشت و دست آخر خودش را با یک کوله پشتی به یکی از کشورهای اروپا «آلمان» رسانید. در کوله پشتی فیلمساز چه بود که با خودش همراه آورده بود. حلقه فیلم های مفقود شده؟ این حلقه فیلم ها همه زندگی محمد رسول اف بود با دهها ایده که در سر داشت. او بر آن بود در تبعید بهعنوان یک فیلمساز خلاق بکارش ادامه دهد. همانگونه که همه آگاه هستند فیلم بلند «دانه انجیر معابد» بعنوان یک فیلم ممتاز جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره «کن»را از آن خود کرد. سخنرانی کوتاه محمد رسول اف به هنگام دریافت جایزه ویژه هیئت داوران بسی تأثیر گذار بود و همدلی مدعوین را به خود جلب کرد.
اگر مخاطب بیاد داشته باشد ،راقم این سطور طی یادداشتی در سایت عصرنو خطاب به کارگردان تبعیدی دوستانه و دلسوزانه از او خواسته بود که مراقب باشد و در سودای بدست آوردن جوایز متعدد نباشد، بعنوان یک فیلمساز معترض سعی کند ایدههای پاکی را که بخاطر آن مجبور شده بود علیرغم میل باطنی خود ترک وطن کند، پیگیرانه دنبال نماید. با اطمینان میتوان گفت که وی،کارگردان تبعیدی سفت و سخت ایستاده است و در همه محافل سینمایی بخوان فستیوال ها، با عوامل سرکوب ج.ا مرزبندی قاطع داشته است. نهایت در این برهه از زمان، بعد از حملات وحشیانه سازمان حماس آنسوی مرز اسرائیل و متعاقب کشتار و گروگانگیری، دولت اپارتاید اسرائیل به جای دفاع از مردم اسرائیل دست به قتل عام بی سابقه مردمان فلسطینی نوار غزه زده است ، قتل عامی که طبق قوانین بینالمللی دیوان عالی دادگستری سازمان ملل مترادف است با نسل کشی. قتل عام خشن و بیرحمانه و ممتد اسرائیل با اعتراض جهانی مردمان آزاده مواجه شده است .در چنین شرایطی حاکمان اسرائیلی درست در زمانی که آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حال مذاکره با مقامات انعطاف ناپذیر ایران جهت محدودیت اورانیوم اتمی بودند، بطور غافلگیرانه و یکجانبه با مدرنترین تجهیزات نظامی بر گرفته از آمریکا به نقاط مختلف میهنمان دست به تهاجم هوایی و موشکی زدند. بویژه با حملات موشکی زندان «اوین» موجب تخریب بخشهایی از زندان و مرگ زندانیان سیاسی -عقیدتی و همچنین پرسنل زندان گردیدند. آنگاه مقامات قضایی زندان با بیرحمانه ترین شکلی دست به جا به جایی اجباری زدند و زندانیان را با دو دست و دو پا به زنجیر کشیدند و همانگونه که برخی از زندانیان منجمله محمد نوریزاد، بروشنی در رابطه با جابه جایی اجباری و خشونتی که نسبت به زنان زندانی سیاسی عقیدتی و زنان زندانی عادی اعمال کردهاند و بیش از همه با گزارش درخشان «رضا خندان» که خود شاهد تخریب زندان اوین در اثر بمباران موشکی اسرائیل بود، محمد رسول اف بهدرستی و با حس مسئولیت در ارتباط با نمایش فیلم «دانه انجیر معابد» به موقع واکنش نشان داد . به این ترتیب هم اعتراض و عدم رضایت خودش را در رابطه با ارائه فیلمش در فستیوال دولتی اسرائیل بیان کرد. ضمنأ آشکارا مثل هربار ناخشنودی خود را در رابطه با رویدادها و ستم مضاعف به زنان شجاع میهنمان و بویژه بازداشت ها و سرکوب های اخیر ج.ا بیان کرده است. محمد رسول اف با چنین موضع گیری روشن و شفاف همبستگی خودش را با مردمان آزاده میهنمان بیان کرده است. از این رو اهل قلم آزاد هستند به محتوای فیلم «دانه انجیر معابد»نقد سینمایی بنویسند، همانگونه که نویسنده معاصر حسین دولت آبادی انجام داده است و از جهت تکنیکی به رغم خود و طبق زیبایی شناسی هنر هفتم ارزش هنری فیلم «دانه انجیر معابد» را مورد نقد خلاقانه قرار دهند. اما منصفانه نیست با محمد رسول اف کارگردان متعهد با چنین ادبیات دور از شخصیت سیاسی و هنری او برخورد کنند .در هر حال آینده روشن خواهد کرد که محمد رسول اف تا چه حد به عنوان یک سینماگر متعهد به اهداف انسانی اش وفادار بوده است.
پاریس ،۲۶ ماه دسامبر سال ۲۰۲۵.
محسن حسام
