logo





شورایاری‌ها شهروندان محله را نمایندگی نمی‌کنند

چهار شنبه ۱۳ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۴ سپتامبر ۲۰۱۹

س. حمیدی

از سویی شورایاری‌ها فقط هزینه روی دست شهرداری تهران می‌گذارند، بدون آنکه بتوان کارکرد مثبتی از آن‌ها انتظار داشت. همچنان که شهرداری یا شورای شهر تهران تا کنون از عملکرد سالانه یا دوره‌ای آنان گزارش روشنی ارایه نداده است. همه چیز خیلی راحت چهارچوب‌های قانونی و اداری را دور می‌زند تا در سامانه‌ای از بده بستان‌های مالی یا سیاسی، فعالیت آن‌ها ادامه یابد. به همین دلیل شورایاری در ساختار مالی یا اداری شهرداری تهران چندان وجاهتی ندارد و هزینه‌های آن به تمامی از ردیف‌های مالی دیگر تأمین می‌شود. به طبع با همین رویکرد سندسازی نیز آگاهانه و دانسته در نظام مالی شهرداری توجیه می‌پذیرد.
در مرداد ماه سال جاری پنجمین دوره‌ی شورایاری‌ها در 348 محله از 354 محله‌ی شهر تهران برگزار گردید. در همین انتخابات خودمانی 3123 نفر را به عنوان اعضای اصلی شورایاری‌های شهر تهران برگزیدند. با این همه فقط 509 هزار نفر از شهروندان تهرانی در این انتخابات پای صندوق حاضر شدند و رأی خود را در صندوق ریختند. تازه بسیاری از کاندیداهای این انتخابات افرادی را با اتوبوس از شهرهای مجاور به تهران آورده بودند تا طبق توافقی صمیمانه به ایشان رأی بدهند. لازم به یادآوری است که از جمعیت یازده میلیونی تهران بیش هفت میلیون و پانصد هزار نفر می‌بایست در این انتخابات شرکت می‌کردند که تنها کم‌تر از یک چهاردهم آنان رأی خود را به صندوق ریختند. به عبارتی روشن، اغلب شهروندان تهرانی از چند و چون فعالیت شورایاری‌ها بی‌اطلاع باقی مانده‌اند یا خود را از مسایلی از این دست برای همیشه کنار می‌کشند. پدیده‌ای که به طبع در آن بی‌اعتمادی مردم نسبت به عملکرد ناصواب و نامردمی کارگزاران حکومت بر ملا می‌گردد.

لازم به یادآوری است که شورایاری‌ از جایگاه قانونی مناسبی سود نمی‌جوید. وزارت کشور تا کنون نتوانسته برای آن قانون جامع و روشنی به تصویب برساند. مجلس و دولت هم خودشان را از چنین ماجرایی کنار می‌کشند. اما مدیران ارشد شهرداری همواره تلاش کرده‌اند تا برای شورایاری جایگاه قانونی ویژه‌ای تعریف گردد. تلاشی که هرگز راه به جایی نمی‌برد و در چرخه‌ای از مخالف‌های حاکمیت عاطل باقی می‌ماند. ولی علت اصرار مدیران شهرداری در راه‌اندازی شورایاری‌ها به آن‌جا باز می‌گردد که آنان از همین نیروها در محله‌های تهران جهت انتخابات‌های مجلس، شورای شهر یا ریاست جمهوری استفاده به عمل می‌آورند. به طبع مداخله‌ی هدفمند در انتخابات، دوام و بقای مدیران ارشد شهرداری را در کرسی‌های مدیریتی تضمین خواهد کرد.

از سویی شورایاری‌ها فقط هزینه روی دست شهرداری تهران می‌گذارند، بدون آنکه بتوان کارکرد مثبتی از آن‌ها انتظار داشت. همچنان که شهرداری یا شورای شهر تهران تا کنون از عملکرد سالانه یا دوره‌ای آنان گزارش روشنی ارایه نداده است. همه چیز خیلی راحت چهارچوب‌های قانونی و اداری را دور می‌زند تا در سامانه‌ای از بده بستان‌های مالی یا سیاسی، فعالیت آن‌ها ادامه یابد. به همین دلیل شورایاری در ساختار مالی یا اداری شهرداری تهران چندان وجاهتی ندارد و هزینه‌های آن به تمامی از ردیف‌های مالی دیگر تأمین می‌شود. به طبع با همین رویکرد سندسازی نیز آگاهانه و دانسته در نظام مالی شهرداری توجیه می‌پذیرد.

در ضمن شورایاران از شهرداری حقوقی دریافت نمی‌کنند. اما سامانه‌ای از رانت مالی و سیاسی در محله فراهم می‌بینند که چنین رانتی نیاز آنان را برآورده خواهد کرد. بی‌دلیل نیست که اکثر اعضای شورایاری را بنگاهی‌ها، افراد آژانس‌های معاملات اتومبیل، بسیجی‌ها و مسجدی‌های محله تشکیل می‌دهند. آنان بدون استثنا همگی حلقه‌هایی از فساد دور نهادهای حکومت تنیده‌اند تا از مزایای آن به نفع خود بهره‌مند شوند. این گروه از افراد هرگز شهروندان محله را نمایندگی نمی‌کنند و نمی‌توان آنان را نخبگان محلی به حساب آورد. در نتیجه بین آنان و مردم عادی محله همیشه فاصله می‌افتد. چنانکه نمی‌توانند به خواست و نیاز شهروندان پای‌بند باقی بمانند. جمهوری اسلامی در محله‌های تهران شرایطی را فراهم دیده است که نخبگان و مردمان عادی جامعه به تمامی نسبت به حکومت سیاست مبارزه‌ی منفی را تعقیب می‌کنند و در انتخابات شورایاری هم همانند هر انتخابات دیگری از مشارکت در نمایش‌های سیاسی حکومت سر باز می‌زنند. گفتنی است که در چنین فضایی عرصه برای افراد وابسته به حکومت خالی می‌ماند تا هرچه بیش‌تر دامنه‌ی رانت خود را گسترش بدهند.

شهرداری تهران نه قصد آن دارد که در محله‌های شهر، نمونه‌ای محله‌ای از شهرداری پا بگیرد و نه آنکه شورای اسلامی شهر تهران برآوردن چنین نیازی را بر خود واجب می‌بیند. واقعیت آن است که شهرداری نمی‌خواهد قدرت و توان اجرایی خود را به محله‌ها منتقل کند و شهروندان تهرانی را در جایی از ساختار اداری خود به حساب بیاورد. بدون شک هیچ یک از مدیران ارشد حکومت، انتقال قدرت به صاحبان اصلی آن را تأیید نمی‌کنند. اما مدیران شهرداری چندان بدشان نمی‌آید که چهره‌ای بزک کرده از دموکراسی را در افکار عمومی به نمایش بگذارند. پیداست که در خفا به تمامی ماجراهایی از این دست می‌خندند و آن را جایی به حساب نمی‌آورند. همچنان که انتخابات شورایاری را نیز مدیران بالادستی حکومت چندان جدی نمی‌گیرند و حتا از کاندیدا شدن در آن سر باز می‌زنند. جدای از این لازم نمی‌بینند که به کسی از کاندیداها رأی بدهند. فقط به دنبال شعبان بی‌مخ‌هایی در سطح محله‌های تهران می‌گردند تا از آنان در راستای خواست سیاسی گروه خودی استفاده به عمل آورند. اما نقش‌آفرینی شخصی خود را در این ماجرا به دور از شأن اداری یا سیاسی‌شان می‌بینند. به همین دلیل تا کنون دیده یا شنیده نشده که از مدیران رده‌ی اول حکومت کسی برای رأی دادن پای صندوق شورایاری بیاید. حتا احزاب ساختگی و فرمایشی حکومت نیز پایشان را از ماجراهایی از این نوع کنار می‌کشند.

از سویی به شورایاران نه نقشی نظارتی واگذار می‌شود و نه نقشی اجرایی. با این همه شورایاران نیازهای محله‌ای خود را با شهرداری منطقه یا ناحیه در میان می‌گذارند. ولی به دلیل اینکه از جایگاه اداری لازم برخوردار نیستند، همواره از برآوردن خواست خود جا می‌مانند و همه چیز در چرخه‌ای از "پیش‌نهاد" دنبال می‌شود.

شورای شهر تهران هم حاضر نیست تا جایگاهی نظارتی برای شورایاری در نظر بگیرد. چون شهرداری تهران حتا نقش نظارتی شورای شهر را نیز چندان جدی نمی‌گیرد. تا آنجا که شورای شهر را به کنایه شورای شهرداری تهران نام نهاده‌اند. با چنین دیدگاهی پیداست که شورایاری‌ها نیز نخواهند توانست نقش نظارتی خود را برای شهرداری به اجرا بگذارند.

شورایاران 354 محله‌ی تهران هر یک به تفکیک ساختمانی را به عنوان سرای محله در اختیار گرفته‌اند. حتا مدیر سرای هر محله را شورایاران همان محله برمی‌گزینند. قرار گذاشته‌اند که در این سراها کلاس‌هایی برای آموزش‌ زیست شهری و حقوق شهروندی برگزار شود. همچنین به نحوی برای اوقات فراغت و تفریح شهروندان محله برنامه‌ریزی به عمل آید. ولی مدیران سراها عافیت‌طلبی را در آن می‌بینند که فضای عمومی و اتاق‌های سرای محله را به افرادی از نوع خودشان اجاره بدهند. مستأجران سرا هم تور مشهد و کربلا یا جمکران و قم می‌گذارند و برای مخاطبانی از این دست کلاس قرآن و اخلاق اسلامی دایر می‌کنند. تازه از درآمد سراها هرگز حسابرسی صورت نمی‌پذیرد و همه چیز خیلی دوستانه و صمیمانه سر هم می‌آید.

مسؤولیت شورایاری را در شورای شهر تهران به احمد مسجد جامعی سپرده‌اند که او هم در نمایشی از افاضه‌های روشنفکرانه گردش کار شورایاری‌ها را به پیش می‌برد. او هر پنج‌شنبه راهی یکی از مناطق تهران می‌شود. آنوقت در همراهی با خبرنگاران به بازدید امام‌زاده‌ها یا به قول خودش آثار تاریخی محله روی می‌آورد تا شهرداران منطقه را به بازسازی همین امامزاده‌های از رونق افتاده تشویق نماید. در این بازدیدها هرگز نیازهای محله در خصوص بهداشت، مدرسه، محیط زیست یا رفاه اجتماعی شهروندان محله جایگاهی نمی‌یابد. انگار همه چیز بر وفق مراد است فقط می‌ماند روزگار نمور و فرسوده‌ی همین امامزاده‌ها که شهرداران باید ترمیم آن‌ها را در اولویت برنامه‌های شهری خود بگذارند. پیداست که چنین راهکاری به حتم ماندگاری مدیران بالادستی شهرداری را بر کرسی قدرت تضمین خواهد کرد. در عین حال پوششی نیز برای ریخت و پاش‌های مدیران بالادستی حکومت در شهرداری تهران فراهم می‌بیند تا هریک بتوانند به سهم خود از این خوان یغما دست یابند.


نظر شما؟

نام:

پست الکترونیک(اختياری):

عنوان:

نظر:
codeimgکد روی تصویررا اينجا وارد کنيد:

نظر شما پس از بازبینی توسط مدير سايت منتشر خواهد شد