"يادداشت هفته"
يکشنبه ٣١ خرداد ١٤٠٥ / ٢١ ژوئن ٢٠٢٦
حضورِ عراقچی و جیدی ونس در یک اتاق در روز یکشنبه در سوئیس نشان دهنده احتیاج هر دو طرف به خاتمه ماجراجویی است که ترامپ بدون حساب و کتاب وارد آن شد و اکنون باید آن را پایان دهد. انتشار یادداشتِ تفاهم ۱۴ مادهای که به امضای ترامپ و پزشکیان در روز پنجشنبه رسید موجی از انتقادات در آمریکا بر علیه امتیازاتی که به حکومت ایران داده شده را برانگیخت.
این انتقادات علاوه بر آنکه از سوی چهرههای شاخص حزب جمهوریخواه که تاکنون کاملا از ترامپ حمایت میکردند، بیان شد، خشم حامیان اسرائیل را نیز در بر گرفت. اکنون هر دو جناح ماگا، چه مخالفان جنگ و چه موافقان جنگ، از ترامپ و سیاست خارجی او ناراضیاند. اما آنچه که در نهایت ترامپ را به باج دهی اینچنینی واداشت، واقعیت دیگری بود.
تامِس فریدمن در نیویورک تایمز نوشت دلیل اصلی خاتمه جنگ توسط ترامپ و پشت کردن به متحدین منطقهای آمریکا، خطر وجود تورم و گرانی سوخت در ماه نوامبر، در زمان انتخابات میان دورهای در آمریکا است که بدست گرفتن اکثریت مجلس و سنا توسط دموکرات ها آغازِ زنجیرهای از تحقیقات برای خلافکاریهایِ مالی خواهد بود که ترامپ و خانوادهاش را زیر ذره بین قرار میدهد و چه بسا باعث استیضاح او شود. فریدمن همچنین گفت ترامپ رای دهندگان پنسیلوانیا را در مقابل متحدین منطقهای و حتی اسرائیل انتخاب کرد.
گفته فریدمن واقعیتی است که رژیم حاکم بر ایران بر آن واقف بود و به تمامی از آن در مذاکرات بهره برد. حتی با وجود دست بستگی ترامپ برای ادامه جنگ، رژیم ایران انتظار دریافتِ چنین امتیازهای سخاوتمندانهای را نداشت. علاوه بر آزاد شدن تناوبی پولهای بلوکه شده، حق غنی سازی اورانیوم در مقیاس پایین و تشکیل صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای سرمایه گذاری در صنعت سوخت و صنایع زیرساخت و جبران خسارتها، ورای تصور حکومتی که علیرغم توان موشک و پهپاد پرانی تا به آخر، ضربات سهمناکی در جنگ دریافت کرده و اقتصاد ورشکستهاش در آستانه فروپاشی در جامعهای که اکثریت مردم مخالفش هستند، بود.
در میان هیاهوی نمایش قدرت توسط سران رژیم یک واقعیت دیگر موجود است که پزشکیان در روز یکشنبه بدان اعتراف کرد. پزشکیان گفت، "من از این میترسم که نتوانیم مردم را راضی کنیم و دوباره به خیابان بیایند اعتراض کنند".
وحشت پزشکیان کاملا واقعیست. اهرم تنگه هرمز که برای حکومت ایران در برابر غرب و آمریکا کارایی دارد به هیچوجه در برابر مردمی که از اولیهترین و اساسیترین نیازهای خود محرومند کاربرد نداشته و بی استفاده است. با آنکه هنوز جنگ رسما خاتمه نیافته و همچنان احتمالات مختلف در این میان منتفی نیست، اعتراضات اجتماعی از گوشه و کنار سر برآورده است. اعتراضات هموطنان بلوچ به تخریب محیط زیست در اثر معدن کاوی، اعتراضات صنفی دانش آموزان و جمع آوری هزار امضاء توسط دانشجویان دانشگاه شریف، خبر از از سرگیری اعتراضاتی که نتیجه طبیعی وضعیت معیشتی و زیستی مردمان است، دارد.
مردم ایران میدانند که امتیازات بسیاری که نصیب رژیم حاکم شده است صرف معیشت و بهبودی شرایط زیستیشان نخواهد شد و از قدرت نمایی مشمئز کننده حکومت خوشحال نیستند اما در عین حال خاتمه جنگ نقطه عطفی است که علیرغم همه جنبههای سوء استفاده رژیم، جنبش آزادیخواهانه مردم ایران برای اوج گیری خود باید از آن عبور کند.
https://hambastegi.net/
