شبکه استقلال و برابری پایدار زنان (وایز) در سال ۲۰۲۰ با هدف آموزش و توانمندسازی زنان و با شعار «برابری جنسیتی پایدار» در لندن شکل گرفت و به ثبت رسمی رسید. امروز این شبکه در ۱۶ کشور جهان، از جمله ایران، دارای اعضا و حامیان قابل توجهی است. وایز در بارسلونا در حال ثبت رسمی و بعد هم در سوید ثبت خواهد شد تا بتواند وجهه بین المللی خود را عرضه کند.
ما رسانه مستقل زنان وایز را در اینستاگرام و تلگرام اداره میکنیم و تمامی مطالب و ویدیوهای منتشرشده توسط اعضای وایز تولید میشود. ما تا امروز از هیچ نهاد یا سازمانی، چه دولتی و چه خصوصی، کمک مالی دریافت نکردهایم و هزینههای خود را از طریق حق عضویت اعضا و کمکهای مالی دوستان تأمین کردهایم.
هر سال یک کنفرانس حضوری برگزار میکنیم که غیر از اعضا و حامیان وایز، سازمانهای بینالمللی معتبری مانند «Soroptimist» و «Glow for Equality» نیزحضور داشتهاند. هدف از برگزاری کنفرانسها، معرفی زنان فعال جنبش زنان، توانمندسازی اعضا وایز و تمرین دموکراسی در عمل است. میتوانم به جرات بگویم وایز در مدت 6 سال گذشته تنها پروه زنانی است که توانسته افراد با نظرات مختلف را برای کارهای مشترک در کنار هم قرار دهد و همین مسیله باعث ماندگاری وایز شده است.
در سال ۲۰۲۵ شبکه وایز از سوی سازمان بینالمللی زنان سوروپتمیست به عنوان نامزد جایزه صلح اروپا معرفی شد ولی در نهایت، این جایزه به یکی از گروههای زنان افغان تعلق گرفت. در سال ۲۰۲۵ ما به عنوان یکی از اعضای اصلی سازمان بین المللی زنان، در برگزاری دوره آموزشی لیدرشیب آکادمی هم در اجرا و هم آموزش و هم فرستادن دو دانشحو از وایز، سهیم بودیم. شبکه وایز همچنین پیشنهاد تشکیل فدراسیون زنان ایران را به گروههای مختلف زنان ایرانی ارائه کرده است اما متاسفانه اختلاف نظرات سیاسی و رقابت های غیر ضروری مانع تشکیل این تجمع میشود.
ما گروهی مستقل با دیدگاههای سیاسی متنوع هستیم. تلاش کردهایم دموکراسی را در عمل تمرین کنیم و حدود ۶ سال است که در کنار یکدیگر کار میکنیم؛ گاه همراه با فراز و نشیبها و لرزشهای سیاسی. جلسات آموزشی ماهیانه در مورد مباحث ضروری روز را برگزار میکنیم. ما تا امروز در کنار هیچ جریان سیاسی خاصی قرار نگرفتهایم و قصد داریم با هر حکومتی که سکولار و دموکرات باشد و برابری جنسیتی را بهطور قانونی در قانون اساسی تضمین و اجرا کند، همکاری داشته باشیم.
ما شبکهای هستیم که بر یک اصل ساده اما غیرقابل مذاکره ایستادهایم: برابری کامل جنسیتی در همه عرصهها؛ از قانون و اقتصاد گرفته تا آموزش، فرهنگ و ساختار قدرت. شیوه کار ما شفاف، تخصصمحور و مبتنی بر همکاری جمعی است. ما شعار نمیسازیم؛ بلکه برنامه مینویسیم، مطالعه داریم، شبکهسازی میکنیم و تخریب همدیگر را امری غیر ضروری میدانیم زیرا برای آیندهای متفاوت آماده میشویم. در ادامه به چند اصل فکری شبکه وایز اشاره میکنم:
۱: ما استقلال فکری و اخلاقی خود را حفظ میکنیم. ما نه بلندگوی جنگطلبی هستیم و نه توجیهگر سرکوب داخلی به بهانه «امنیت ملی». تجربه نشان داده است که حکومتهایی که مشروعیت مردمی ندارند، اغلب از بحرانهای خارجی برای تشدید سرکوب داخلی استفاده میکنند. وظیفه ما این است که اجازه ندهیم صدای مطالبات مدنی، بهویژه مطالبات زنان، زیر آوار جنگ خاموش شود.
۲: دفاع از جان غیرنظامیان، بهویژه کودکان را وظیفه خود میدانیم. ما با هر سیاستی که مردم را به سپر سیاسی یا ابزار چانهزنی قدرتها تبدیل کند، مخالف هستیم. ما معتقدیم که حکومت اسلامی در ۱۸ و ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ با کشتن دهها هزار نفر در خیابانها، مرتکب جنایت علیه بشریت شده است.
۳: ما، سو استفاده از کودکان و زنان را در شرایط جنگی محکوم میکنیم.
۴: ما، قطع اینترنت را خلاف اصول آموزشی یونسکو میدانیم. مردم ایران برای آموزش فرزندان خود به اینترنت جهانی نیازمند هستند.
۵: ما، اعدام جوانان کشورمان را قتل حکومتی میدانیم و در کنار دیگر گروهها و سازمانهای حقوق بشری برای آزادی زندانیان سیاسی مبارزه میکنیم.
و در کنار همه اینها، یکی از مهمترین وظایف ما تلاش برای همگرایی و همراهی میان نیروهای مختلف بوده است؛ برای رسیدن به اتحادی بر پایه خواستهای حداقلی مشترک از هیچ کوششی دریغ نکردهایم. ایران متعلق به همه ایرانیان است و تنها با همکاری و همبستگی میتوانیم کشورمان را دوباره بسازیم. ما خود را در کنار نیروهای دموکراسی خواه در دوران گذار می دانیم و معتقدیم بعد از سرنگونی رژیم، اختلاف نظرها باید با صندوق رای و انتخابات آزاد، حل شود.
و اما برنامه ما برای آینده چیست؟
از آنجا که هدف وایز از ابتدا آموزش و توانمندسازی زنان بوده است، ما خود را برای پذیرش مسئولیت در فردای پس از این رژیم آماده میدانیم. اگر قرار است حکومتی جدید شکل بگیرد، برابری جنسیتی نباید به وعدهای برای آینده موکول شود؛ بلکه باید از همان ابتدا در متن قانون اساسی، در ساختار قوه قضاییه، در نظام آموزشی، در سیاستگذاری اقتصادی و در ترکیب نهادهای تصمیمگیر تضمین شود.
ما بر این باوریم که هر حکومتی در آینده بر سر کار بیاید، اگر نتواند برابری کامل حقوقی و عملی زنان را تضمین کند، از نظر ما مشروعیت اخلاقی نخواهد داشت. توسعه پایدار، ثبات سیاسی و صلح اجتماعی بدون مشارکت برابر زنان ممکن نیست. این فرصت را غنیمت شمرده و از تمامی کسانی که دوست دارند قدمی در این راه بردارند دعوت میکنم که به شبکه وایز بپیوندند.
در پایان، اجازه بدهید جمعبندی کوتاهی داشته باشم.
ما در دورانی حساس از تاریخ کشورمان ایستادهایم؛ دورانی که در آن هم با بحران و ناامنی روبهرو هستیم و هم با فرصتی تاریخی برای ساختن آیندهای متفاوت. مسئولیت ما این است که در عین دفاع از آزادی و کرامت انسانی، از اصول بنیادین خود عقبنشینی نکنیم.
برای ما در وایز، برابری جنسیتی یک شعار نیست؛ یک اصل بنیادین برای ساختن آیندهای دموکراتیک و پایدار است. آینده ایران زمانی روشن خواهد بود که زنان و مردان، دوشادوش یکدیگر، در ساختن آن سهیم باشند.
با امید به روزی که ایران آزاد، سکولار، دموکرات و برابر را در کنار یکدیگر جشن بگیریم.
