رئیسجمهور آمریکا ارتش خود را ستایش میکند، ایران از یک «شکست» سخن میگوید: روایتها درباره نجات سرباز آمریکایی که پس از سرنگونی هواپیمایش ناپدید شده بود، کاملاً متضاد است. آنچه تاکنون بهعنوان واقعیت شناخته شده است:
۵ آوریل ۲۰۲۶
افسر تسلیحات نجاتیافته نیروی هوایی آمریکا؟ یک سرباز «واقعاً شجاع» و «یک سرهنگ بسیار مورد احترام». عملیات نجات او؟ «نمونهای باورنکردنی از شجاعت و مهارت همه نیروها!»
اینها عباراتی است که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در شبکه اجتماعی متعلق به خود درباره جستجوی موفقیتآمیز افسر تسلیحاتی یک جنگنده F-15E که از روز جمعه پس از سرنگونی توسط ایران ناپدید شده بود، بیان کرده است.
آنچه ترامپ روایت میکند، شبیه یک فیلم هالیوودی است: ارتش ایران با نیروهای زیاد به دنبال این سرباز بوده و لحظهبهلحظه به او نزدیکتر میشده است. سپس عملیات واقعی نجات آغاز شده؛ عملیاتی چنان خطرناک که به گفته او «بهندرت انجام میشود». در نهایت، پس از هفت ساعت حضور در حریم هوایی ایران، عملیات چشمگیر نجات انجام شده است. ترامپ اعلام کرده که قصد دارد شامگاه دوشنبه در کاخ سفید یک کنفرانس خبری درباره این موضوع برگزار کند.
آنچه در حال حاضر مشخص است – و آنچه نیست:
پس از سقوط هواپیما در روز جمعه بر اثر شلیک ایران، هر دو خدمه توانستند با صندلی پران (اجکت) خود را نجات دهند. خلبان اندکی بعد توسط تیم نجات پیدا و منتقل شد، اما از آن زمان هم ارتش آمریکا و هم نیروهای ایرانی با شدت در جستجوی دومین سرباز بودند.
طبق اعلام ایران، جنگنده F-15E توسط یک سامانه پدافندی جدید در آسمان ایران مرکزی هدف قرار گرفته و احتمالاً در استان کهگیلویه و بویراحمد سقوط کرده است. سربازی که اکنون نجات یافته، در این جنگنده بهعنوان افسر سامانههای تسلیحاتی خدمت میکرد. او در کابین، درست پشت خلبان مینشیند و علاوه بر کار با سامانههای ارتباطی و ناوبری، مسئول دقت اصابت بمبها به اهداف نیز هست.
به گفته ترامپ، این فرد یک نظامی باتجربه نیروی هوایی است. نام و یگان او تاکنون منتشر نشده است.
مجروح و تحت درمان پزشکی
بر اساس گزارش روزنامه نیویورک تایمز، این سرباز اکنون تحت درمان پزشکی قرار دارد و به کویت منتقل شده است. ترامپ گفته است که او «به شدت مجروح» شده است، اما نوع دقیق جراحات مشخص نیست. با این حال، ترامپ ابراز خوشبینی کرده که او بهطور کامل بهبود خواهد یافت.
رسانههای مختلف گزارش دادهاند که این سرباز زخمی بیش از ۲۴ ساعت پس از سرنگونی هواپیمایش در منطقهای کوهستانی در جنوبغرب ایران و در میان صخرهها مخفی شده بود. طبق گزارش پایگاه آمریکایی Axios، او در حال فرار از نیروهای ایرانی و حتی غیرنظامیان، از کوهی حدوداً ۲۰۰۰ متری بالا رفته، در منطقهای سنگلاخی پنهان شده و یک سیگنال اضطراری ارسال کرده است.
او برای چنین شرایطی آموزش دیده بود و مانند سایر خدمه پروازی، دوره ویژهای به نام SERE را گذرانده بود. این مخفف چهار واژه است:
Survival (بقا)
Evasion (گریز)
Resistance (مقاومت)
Escape(فرار)
مشارکت گسترده نیروهای آمریکایی در عملیات نجات
در عملیات نجات، واحدهای متعددی از ارتش آمریکا مشارکت داشتند و گفته میشود چندین ده فروند هواپیما در آن شرکت کردهاند. گزارشی از زخمی یا کشته شدن نیروهای آمریکایی منتشر نشده است.
بیبیسی گزارش داده که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) محل سرباز گمشده را شناسایی کرده و با انتشار اطلاعات نادرست درباره موقعیت او در داخل ایران، سعی کرده ارتش ایران را منحرف کند.
هواپیماهای منهدمشده و درگیری مسلحانه
رسانههای متعددی گزارش دادهاند که عملیات نجات بدون مشکل نبوده است. شبکه الجزیره به نقل از یک مقام آمریکایی از وقوع «یک درگیری شدید مسلحانه» در جریان عملیات خبر داده است. گفته میشود حملات هوایی آمریکا مانع نزدیک شدن نیروهای ایرانی به این سرباز شده است.
برای نجات او، یک باند فرود موقت در عمق خاک ایران ساخته شده بود. دو هواپیمای ترابری که در آنجا آسیب دیده بودند – احتمالاً به دلیل شرایط زمین – در محل باقی گذاشته شده و سپس منفجر شدند تا به دست ایران نیفتند؛ موضوعی که نیویورک تایمز نیز گزارش داده است.
روایت متضاد ایران
ایران ادعا میکند که عملیات نجات یک «شکست» بوده است؛ ادعایی که کاملاً با روایت آمریکا در تضاد است. طبق این ادعا، دو بالگرد بلکهاوک، یک هواپیمای ترابری C-130 و چند پهپاد هدف قرار گرفته و نابود شدهاند. این ادعاها بهطور مستقل قابل تأیید نیستند.
بر اساس گزارش Axios، ارتش آمریکا در ابتدا حتی نگران یک تله احتمالی بوده است. ترامپ گفته است:
«آنچه او از طریق بیسیم گفت، شبیه چیزی بود که یک مسلمان میگوید.»
همچنین شبکه Fox News گزارش داده که حتی درباره واقعی بودن آخرین سیگنال نوری اضطراری این سرباز نیز تردید وجود داشته است.
در حال حاضر هنوز مشخص نیست:
بقایای جنگنده سرنگونشده دقیقاً کجا قرار دارد،
این سرباز دقیقاً در چه مکانی مخفی شده بود،
و چه تعداد هواپیما و بالگرد آمریکایی در این عملیات آسیب دیدهاند.
به نقل از اشپیگل آنلاین