ایران و حساب نوین جنگ

نویسنده: فرید ‌کریا
۲۰ مارس ۲۰۲۶،
فارین پالیسی
برگردان: آزاد

جدا از، تیترهای روزانه حملات و ضدحملات در خاورمیانه، عملیات جنگ کاملا در حال تحول است. در هفته اول کمپین تلافی جویانه تهران، حدود ۷۱ درصد از حملات ثبت شده به کشورهای خلیج فارس بوسیله پهپاد صورت گرفته بود . طبق گزارش، امارات متحده عربی تنها درهشت روز اول جنگ مورد اثابت ۱۴۲۲ پهپاد و ۲۴۶ موشک قرار گرفت. ما می توانستیم تعدادی از این روندها را در اوکراین مشاهده کنیم. اما در ایران، آینده جنگ به طور قطعی برای ما آشکارتر شده است.

مایکل هوروویتز از شورای روابط خارجی می گوید: «ما اکنون در عصر جرم دقیق در جنگ هستیم.» این عبارت درست است. برای دهه ها، جنگ با وسایل دقیق، استفاده از چند موشک تاماهاوک، بمب افکن های پنهان کار یا جت های جنگنده بود. در حایکه، اکنون جنگ می تواند به معنای پهپادی یک طرفه باشد که از قطعات تجاری ساخته شده و به صورت دسته جمعی پرتاب می شوند. آنچه قبلا به ظرفیت یک کشور صنعتی بزرگ نیاز داشت، به طور فزاینده ای توسط کشورهای بسیار کوچکتر، قابل مونتاژ، تطبیق و مقیاس پذیری است.

اقتصاد جنگ در حال وارونه شدن است. یک پهپاد نوع شاهد معمولا حدود ۳۵٬۰۰۰ دلار قیمت دارد. یک رهگیر پاتریوت حدود ۴ میلیون دلار هزینه دارد که با آن می توان بیش از ۱۰۰ پهپاد خرید. این یک حساب جدید درچهار چوب درگیری جنگ است: مهاجم هزاران دلار خرج می کند، مدافع میلیون ها دلار، که حتی دفاع موفق می تواند به نوعی دفاع فرسایش تبدیل شود.

اما انقلاب در جنگ خیلی بزرگ تر از استفاده از پهپادها است. در واقع موضوع، بوجود آمدن یک معماری نظامی جدیدی است: سیستم های خودران ارزان، هدف گیری با کمک هوش مصنوعی، تصاویر ماهواره ای تجاری، ارتباطات مقاوم، حسگرهای یکپارچه و ابزارهای سایبری که همه با هم کار می کنند. در حال حاضر، هدف فقط ضربه زدن نیست، بلکه هدف فشرده کردن زمان است—پیدا کردن، تصمیم گیری و ضربه زدن سریع تر از آنچه دشمن بتواند حرکت کند، پنهان شود یا بازیابی کند. در آزمایشی در سال گذشته، نیروی هوایی ایالات متحده اعلام کرد که دستگاه های دارند که توصیه ها را در کمتر از ۱۰ ثانیه تولید می کنند و تولید گزینه هایی آن معادل با ۳۰ برابر بیشتر نسبت به تیم های صرفا انسانی است.

مدل قدیمی برتری نظامی بر سیستم های ظریف تکیه داشت: باشکوه، پرهزینه، کند در تولید، دردناک برای از دست دادن. اما، آنها دیگر به تنهایی کافی نیستند. در سال ۲۰۲۳، معاون وزیر دفاع، کاتلین هیکس، درباره ابتکار تازه رونمایی شده پنتاگون به نام Replicator صحبت میکرد، هدف این دستگاه کمک به آمریکا برای مقابله با دشمنانش است، او خواستار سیستم هایی شد که «کوچک، هوشمند، ارزان و متعدد» باشند. طرفی که جنگ های فردا را می برد ممکن است بهترین پلتفرم را نداشته باشد. اما ممکن است بتواند پلتفرم های خوب کافی، ارزان، سریع و هوشمندانه داشته باشد که دارای شبکه سازی باهوشی باشند. خیلی از چیزهای خوب می توانند از تعداد کم چیزهای عالی بهتر باشند.
ایالات متحده اکنون پهپاد تهاجمی کم هزینه LUCAS را که بر اساس مدل شاهد-۱۳۶ ایران ساخته شده، به میدان آورده است. پیشرفته ترین ارتش جهان، در واقع، از یک رژیم سرکش و تحت تحریم درس می گیرد، زیرا منطق جنگ تغییر کرده است. کمیت ویژگی خاص خود را پیدا کرده است—به ویژه زمانی که با نرم افزار، استقلال و اتصال بلادرنگ ترکیب شود. هوروویتز استدلال می کند که جرم دقیق به یک ویژگی ثابت جنگ تبدیل خواهد شد «درست مانند مسلسل ها یا تانک ها».

اوکراین بصورت یک آزمایشگاه بزرگ این عصر جدید درآمده است. از روی ضرورت، مدلی از سازگاری با سرعت زمان جنگ ساخته است. پهپاد رهگیر STING اوکراین حدود ۲۰۰۰ دلار قیمت دارد، تا ۲۸۰ کیلومتر در ساعت پرواز می کند، از اواسط ۲۰۲۵ بیش از ۳۰۰۰ شاهد را سرنگون کرده است، طبق گزارش سازنده اش، و رویترز، ماهانه بیش از ۱۰۰۰۰ دستگاه تولید می شود. یک خلبان آزمایشی اوکراینی گفت که یادگیری پرواز با آن، برای کسانی که قبلا می تواستند پهپادهای دید- اول- شخص را به کار گیرند، فقط «سه یا چهار روز» احتیاج است.

مسئله دیگر، بعد بخش نرم افزار هست. اوکراین دسترسی به داده های میدان نبرد خود را در دسترس گذاشته است تا متحدان بتوانند هوش مصنوعی پهپادی را آموزش دهند که قابلیت های تشخیص الگو و شناسایی هدف را افزایش دهد. وزیر دفاع، میخایلو فدوروف می گوید کشور اکنون «مجموعه ای منحصر به فرد از داده های میدان نبرد را در اختیار دارد که در جهان بی نظیر است»، از جمله «میلیون ها تصویر حاشیه نویسی شده» که طی «ده ها هزار پرواز رزمی» جمع آوری شده اند. به عبارت دیگر، ارزشمندترین محصول جنگ ممکن است فقط سخت افزار نباشد. ممکن است داده ها باشند.

به همین دلیل پیامدهای آن فراتر از اوکراین و خلیج فارس است. فرمانده عالی اوکراین می گوید مسکو اکنون روزانه ۴۰۴ پهپاد نوع شاهد تولید می کند و هدف نهایی آن رسیدن به ۱۰۰۰ پهپاد در روز است. در مقابل، لاکهید مارتین حدود ۶۰۰ رهگیر پاتریوت در سال ۲۰۲۵ تولید کرد و امیدوار است تا سال ۲۰۲۷ به ۲۰۰۰ دستگاه برسد. این تضاد داستان را روشن تر می کند. مشکل دیگر صرفا پیچیدگی فناوری نیست. این مقیاس صنعتی، یکپارچه سازی نرم افزار و سرعتی است که درس های میدان نبرد به تولید انبوه تبدیل می شوند.

پیامدهای عمیق تری از این انقلاب نیز در امور نظامی وجود دارد. با وجود پهپادها، نبرد در همه جا هست و سربازان فرصتی برای استراحت نخواهند داشت. با دور بودن انسان ها از جبهه اصلی نبرد، ممکن است تصورایجاد جنگ آسان تر شود ،همچنین بن بست های حاصل از جنگ هم آسان تر ایجاد خواهد شد. و با این سلاح های مرگبار که به راحتی تولید می شوند، گروه های تروریستی، کارتل های مواد مخدر و باندها می توانند جنگی را به راه بیندازند که زمانی قلمرو ارتش های سازمان یافته با زرادخانه بزرگ بود.

در سال ۱۹۹۱، جنگ خلیج فارس به جهان آموخت که فناوری پیشرفته می تواند جنگ را دقیق کند. در سال ۲۰۲۶، ایران چیزی مهم تری به جهان آموزش می دهد: دقت اکنون به صورت انبوه تولید خواهد شد. کشورهایی که پیروز می شوند فقط آن هایی نخواهند بود که بهترین پلتفرم ها را دارند. بلکه، کسانی خواهند بود که می توانند تعداد کمی سلاح های عالی و گران قیمت را با تعداد زیادی پهپاد ارزان ترکیب کنند. قضاوت انسانی در جنگ با گذشت زمان جای خود را میتواند به الگوریتم های کامپیوتری بدهد. این آینده جنگ است. و سریع تر از آنچه بیشتر ما تصور می کردیم در حال رسیدن به آن است.

این مقاله در اصل در واشنگتن پست منتشر شده و به عنوان بخشی از پخش منظم آثار فرید زکریا در اینجا بازنشر شده است.

فرید زکریا مجری برنامه GPS فرید زکریا در سی ان ان و نویسنده اخیرا کتاب عصر انقلاب ها است. او ستون هفتگی واشنگتن پست می نویسد که آن هم در نشریه فارن پالیسی منتشر می شود. X: @FareedZakaria