پیام دیروز شاهزاده رضا پهلوی که در آن از «گارد جاویدان» برای حضور در خیابانها و آغاز مبارزه با نیروهای نظامی حکومت دعوت شده است، بار دیگر بحثی جدی درباره مسئولیت سیاسی و پیآمدهای هولناک چنین فراخوانهایی ایجاد کرده است. او در این پیام ابراز امیدواری کرده که «بیصبرانه در انتظار روزی هستم که در نخستین شهر آزاد شده ایران در کنار شما بایستم و با هم پیروزی نهایی را رقم بزنیم». این اظهارات نوع نگاه او به روند تحولات سیاسی آینده در ایران را نشان میدهد.
به نظر میرسد در این سخن، نوعی تغییر در تصور از مسیر تحولات دیده میشود. شاهزاده ظاهراً به این نتیجه رسیده است که پیروزی سریع و یکباره در سطح ملی با حضور مردم در خیابانها در شرایط کنونی کشور ممکن نیست و به همین دلیل باید از مسیر مبارزات شهری و آزادسازی مرحلهای مناطق حرکت کرد؛ چیزی شبیه آنچه در ادبیات نظامی از آن با عنوان «آزادسازی شهر به شهر» یا «منطقه به منطقه» یاد میشود. چنین راهبردی، در واقع به معنای نوعی درگیری مستمر شهری و گسترش میدانهای تقابل در خیابانها یا جنگ داخلی است.
اما همین نکته مهمترین پرسش را ایجاد میکند: در شرایطی که فضای سیاسی ایران به شدت امنیتی است و هر تجمع یا اعتراض خیابانی با خطر سرکوب و بازداشت گسترده روبهرو میشود، دعوت از «گارد جاویدان» به مبارزه خیابانی چه پیامدهایی برای شهروندان خواهد داشت؟ حتی اگر فرض کنیم گروهی از جوانان رادیکالِ هوادار شاهزاده و گارد جاویدان بتوانند در چنین شرایطی در خیابانها حضور پیدا کنند، با نیروهای امنیتی درگیر شوند و به مراکز آنها حمله کنند، این درگیریها به سرعت میتواند به خشونت متقابل، جنگ خیابانی و کشتار متقابل بینجامد و چرخه خشونت و سرکوب را تقویت کند.
در شرایطی که سردار رادان، فرمانده نیروی انتظامی، برخی از دیگر مسئولان و حتی از طریق صدا و سیمای کشور تهدید کردهاند که هر اعتراض خیابانی در شرایط موجود بهمثابه همکاری با دشمن تلقی خواهد شد، با آن برخورد و به شدت سرکوب خواهد شد، این دعوت شاهزاده عملاً چیزی جز دعوت به جنگ خیابانی نیست.
از سوی دیگر، در پیام شاهزاده اشارهای به حضور نیروهای مسلح «گارد جاویدان» در اعتراضات روزهای ۱۸ و ۱۹ دی نیز دیده میشود. این گفته یعنی تایید این گفته مقامات حکومتی که گروهی مسلح و سازمان یافته در آن اعتراضات حضور داشتند. چنین سخنانی در فضایی که بسیاری از معترضان در بازداشت به سر میبرند، میتواند خطرناک باشد؛ زیرا دستگاه قضایی ممکن است از همین گفتههای شاهزاده برای سنگینتر کردن اتهامات علیه بازداشتشدگان استفاده کند.
نکته مهم دیگر، همزمانی این سخنان با برخی تحولات سیاسی و نظامی در منطقه است. تنها دو روز پیش از دعوت شاهزاده از گارد جاویدان برای حضور در خیابان، بنیامین نتانیاهو بار دیگر از مردم ایران خواست برای سرنگونی نظام به خیابانها بیایند. در همان زمان نیز گزارشهایی از حملات پهپادی به برخی مراکز امنیتی و پستهای کنترل بسیج منتشر شد؛ اقداماتی که هدف آنها تضعیف نیروهای امنیتی حکومت و شبکههای کنترل خیابانی هست. دونالد ترامپ نیز شب گذشته در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد که از نیروهای سرکوبگر فیلمبرداری شده و آنها دستگیر، محاکمه و اعدام خواهند شد. مجموعه این اظهارات و اقدامات — از دعوت نتانیاهو به حضور در خیابان گرفته تا حمله به کلانتریها و پستهای کنترل بسیج — و دعوت دیروز شاهزاده برای حضور «گارد جاویدان» در خیابانها، این گمان را تقویت میکند که نوعی هماهنگی میان این روندها، اقدامات و گفتههای نتانیاهو، ترامپ و شاهزاده رضا پهلوی وجود دارد.
در نهایت، حتی اگر اگر گارد جاویدان شاهزاده بتواند در شرایط جنگی و سرکوب در خیابانهای تهران و برخی دیگر از شهرهای کشور اقداماتی انجام دهد، این اقدامات چیزی نخواهد بود جز شروع جنگ خیابانی، تبدیل خیابان به میدان جنگ، خونریزیهای بیشتر و بردن کشور به سمت جنگ داخلی خواهد بود. حرکتی که به شکلی یاد آور رویدادهای ۳۰ خرداد و تابستان و پاییز سال۶۰ در درگیری حکومت با مجاهدین خلق خواهد بود.
دعوت شاهزاده رضا پهلوی از گارد جاویدان برای درگیری با نیروهای امنیتی در خیابانها و آزادسازی شهرها، او را از مدعی رهبری «انقلاب ملی» به رهبر یک جنبش مسلحانه شهری تقلیل میدهد. حرکتی که حتی اگر در شرایط جنگی کنونی و پس از سرکوب خونین دیماه فرصت ابراز وجود بیابد، به خشونت و خونریزی بیشتر در خیابانها خواهد انجامید و حتی رادیکالترین جوانان حامی شاهزاده را نیز زیر ضرب خواهد برد.
نظر شما پس از بازبینی توسط مدير سايت منتشر خواهد شد
