ترامپ و پزشکیان تفاهمنامه پایان دادن به جنگ را امضا کردند
Thu 18 06 2026
بیبیسی: روسای جمهور آمریکا و ایران یک تفاهمنامه اولیه صلح را با هدف پایان دادن به جنگ، امضا کردهاند؛ توافقی که بلافاصله اجرایی میشود.
این توافق شامل بازگشایی تنگه هرمز، اجرای طرحی ۳۰۰ میلیارد دلاری (۲۲۴ میلیارد پوندی) برای «بازسازی» ایران و لغو «همه انواع تحریمها» علیه ایران از سوی آمریکا است.
با این حال، موضوع برنامه هستهای ایران، که آمریکا آن را دلیل اصلی این درگیری عنوان کرده است، همچنان باید در یک دوره ۶۰ روزه قابل تمدید مورد مذاکره قرار گیرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، که این توافق را در جریان نشست گروه هفت در فرانسه امضا کرد، از این پیشنهاد دفاع کرد و گفت که این توافق از وقوع یک «فاجعه اقتصادی» جلوگیری خواهد کرد.
با این حال او هشدار داد که اگر توافق نهایی حاصل نشود، آمریکا «به شدت» ایران را بمباران خواهد کرد.
تهران نیز تایید کرد که مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، روز چهارشنبه این سند را امضا کرده است.
در عین حال محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکرهکننده ارشد، به رسانههای دولتی گفت که بیاعتمادی او به آمریکا همچنان پابرجاست و تاکید کرد که «انگشت ایران روی ماشه است.»
آمریکا و اسرائیل روز ۹ اسفند ۱۴۰۴/ ۲۸ فوریه با حمله به ایران جنگ را آغاز کردند و در نخستین روز، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و شماری از مقامهای ارشد نظامی بر اثر این حملات کشته شدند.
اما از آن زمان این جنگ ابعاد گستردهتری پیدا کرده و با اعمال محدودیت عملی بر عبور و مرور از تنگه هرمز از سوی ایران، به افزایش بهای انرژی و تشدید فشارهای تورمی منجر شده است. حدود ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع جهان (الانجی) معمولا از این آبراه راهبردی عبور میکند.
دونالد ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران دراویان له بن، محل برگزاری نشست گروه هفت در فرانسه، گفت این طرح از بروز یک «رکود جهانی» جلوگیری خواهد کرد.
او گفت: «نمیخواستم شاهد یک فاجعه اقتصادی باشم. اگر این وضعیت ادامه پیدا میکرد، چنین اتفاقی ممکن بود بیفتد.»
آقای ترامپ افزود: «تنها چیزی که میدانم این است که هر بار درباره احتمال صلح صحبت میکردیم، بازار سهام مثل موشک اوج میگرفت.»
او ادامه داد: «و هر بار که حرف منفی میزدیم، مثلا اینکه احتمالا به توافق نخواهیم رسید، بازارها به شدت سقوط میکردند.»
پس از اعلام این توافق، قیمت نفت کاهش یافت. در معاملات اولیه روز پنجشنبه در بازارهای آسیایی، بهای نفت خام برنت با حدود سه درصد کاهش یافت.
دونالد ترامپ نسخه چاپی توافق اولیه، که «تفاهمنامه» نامیده شده است، را در جریان ضیافت شام رسمی به میزبانی امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، در کاخ ورسای امضا کرد.
در متن این سند آمده است که آمریکا و ایران «متعهد میشوند ظرف حداکثر ۶۰ روز، با امکان تمدید با توافق طرفین، درباره توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند.»
در این توافق همچنین آمده است که «ایران بار دیگر تایید میکند که به دنبال دستیابی یا توسعه سلاح هستهای نخواهد بود»؛ شرطی که از آغاز جنگ مهمترین خواسته دونالد ترامپ بود.
بر اساس این تفاهمنامه، اورانیوم غنیشده ایران نیز تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد ناظر هستهای سازمان ملل، در داخل آن کشور «رقیقسازی» خواهد شد.
آمریکا پیشتر خواستار آن شده بود که این مواد هستهای به طور کامل از ایران خارج شود.
بر اساس این توافق، کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، به مدت ۶۰ روز از پرداخت هرگونه عوارض معاف خواهند بود.
با این حال، تفاهمنامه احتمال دریافت عوارض در آینده را منتفی نمیداند. پیش از آغاز درگیری، عبور کشتیها از تنگه هرمز مشمول چنین هزینهای نبود.
محمدباقر قالیباف به تلویزیون ایران گفت: «تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ بازنخواهد گشت.»
او همچنین تلویحا اشاره کرد که پس از پایان دوره ۶۰ روزه پیشبینیشده در توافق، ایران ممکن است از کشتیهای عبوری از این گذرگاه راهبردی عوارض دریافت کند.
دونالد ترامپ که پیشتر وعده داده بود برنامه موشکهای بالستیک ایران را نابود خواهد کرد، در نشست گروه هفت گفت داشتن چنین تسلیحاتی برای تهران «قابل قبول» خواهد بود، «اگر کشورهای دیگر نیز آنها را داشته باشند.»
نخستین بند این توافق بر «توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان» تاکید میکند.
با این حال، اسرائیل اعلام کرده است که قصدی برای خروج نیروهای خود از لبنان ندارد و روز چهارشنبه نیز حملاتی را علیه حزبالله انجام داد.
دونالد ترامپ در روزهای اخیر نگران بوده است که عملیات نظامی اسرائیل علیه حزبالله، توافق با ایران را با خطر مواجه کند. او روز چهارشنبه در نشست گروه هفت، از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، انتقاد کرد.
رئیسجمهوری آمریکا گفت که آقای نتانیاهو «مرد خوبی» است، اما میتواند «اندکی ملایمتر» عمل کند.
او افزود: «لازم نیست هر بار که فردی وابسته به حزبالله وارد ساختمانی میشود، آن ساختمان را ویران کنید.»
متن تفاهمنامه
بند اول
ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ جاری، با امضای این تفاهمنامه، پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، را اعلام میکنند و متعهد میشوند از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند.
توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در همه جبههها از جمله لبنان و سایر مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
بند دوم
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از دخالت در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
بند سوم
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند حداکثر ظرف ۶۰ روز درباره توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند. این مهلت با رضایت متقابل قابل تمدید است.
بند چهارم
بلافاصله پس از امضای این تفاهمنامه، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی و هرگونه مزاحمت یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز به طور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد.
در این دوره، تردد کشتیها متناسب با میزان بازگشت ترافیک دریایی به سطح پیش از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار می شود، خواهد بود.
ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد میشود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
بند پنجم
با امضای این تفاهمنامه، جمهوری اسلامی ایران با به کارگیری حداکثر تلاش خود، عبور ایمن کشتیهای تجاری را بدون دریافت هیچ گونه عوارض یا هزینه، به مدت ۶۰ روز در مسیر خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس تضمین خواهد کرد.
تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد، با در نظر گرفتن ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و اجرای عملیات مین روبی توسط جمهوری اسلامی ایران که ظرف ۳۰ روز انجام خواهد شد.
جمهوری اسلامی ایران با پادشاهی عمان گفتوگو خواهد کرد تا درباره نحوه اداره آینده و خدمات دریایی تنگه هرمز، با مشارکت دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس و در چارچوب حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی این تنگه، به توافق برسد.
بند ششم
ایالات متحده آمریکا متعهد میشود با همکاری شرکای منطقهای، یک برنامه نهایی مورد توافق طرفین با حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند.
سازوکار اجرای این برنامه به عنوان بخشی از توافق نهایی، ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد.
تمام مجوزها، معافیتها و اجازههای لازم برای انجام معاملات اولیه مرتبط از سوی ایالات متحده آمریکا صادر خواهد شد.
بند هفتم
ایالات متحده آمریکا متعهد میشود همه انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران را لغو کند؛ از جمله تحریمهای مرتبط با قطعنامه های شورای امنیت و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و همچنین تمامی تحریمهای یک جانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه.
زمان بندی اجرای این اقدام در چارچوب توافق نهایی تعیین خواهد شد.
دو طرف همچنین اعلام میکنند که قصد دارند این موضوع را فورا در مذاکرات بررسی کنند تا به توافق متقابل برسند.
بند هشتم
جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تاکید میکند که سلاح هستهای تولید یا خریداری نخواهد کرد.
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کردهاند درباره نحوه تعیین تکلیف ذخایر مواد غنی شده ایران، مطابق سازوکاری که در آینده مورد توافق قرار خواهد گرفت، تصمیمگیری کنند.
حداقل اقدام پیشبینی شده، رقیق سازی این مواد در داخل ایران تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی است.
دو طرف همچنین توافق کردهاند درباره موضوع غنیسازی و سایر مسائل مرتبط با نیازهای هستهای ایران در چارچوبی که در توافق نهایی تعیین خواهد شد، مذاکره کنند.
توافق نهایی، مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
دو کشور تاکید میکنند که موضوعات هستهای از اهمیت حیاتی برخوردار است و قصد دارند فورا برای دستیابی به توافق در این زمینه وارد مذاکره شوند.
بندهای نهم و دهم
تا زمان دستیابی به توافق نهایی، دو طرف توافق میکنند وضعیت موجود حفظ شود.
جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد.
همچنین آمریکا متعهد می شود بلافاصله پس از امضای این تفاهمنامه و تا زمان لغو کامل تحریمها، وزارت دارایی مجوزهای لازم برای صادرات نفت، فرآورده های نفتی و مشتقات آن و همچنین تمامی خدمات مرتبط از جمله مبادلات بانکی، بیمه و حمل و نقل را صادر کند.
بند یازدهم
ایالات متحده آمریکا متعهد میشود پس از اجرای این تفاهمنامه، دسترسی کامل جمهوری اسلامی ایران به داراییها و منابع مالی مسدود شده یا محدود شده را فراهم کند.
جزئیات مربوط به آزادسازی این داراییها در جریان مذاکرات تعیین خواهد شد.
آمریکا همچنین متعهد میشود تمامی مجوزها و تاییدیههای لازم را برای انتقال این داراییها به حسابهای مورد تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران صادر کند.
بند دوازدهم
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این تفاهمنامه و پایبندی به توافق نهایی ایجاد شود.
بند سیزدهم
پس از امضای این تفاهمنامه و آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ و ادامه اجرای آنها، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات درباره توافق نهایی را آغاز خواهند کرد.
بند چهاردهم
توافق نهایی با یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تایید و پشتیبانی خواهد شد.
پس از این بند، صفحه امضاهای طرفین قرار دارد.