گزارشهای رسانهای درباره روند مذاکرات
قرار است چه چیزهایی در توافق میان آمریکا و ایران گنجانده شود؟
Sun 24 05 2026
بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی، تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد و ایران دوباره اجازه فروش نفت خواهد داشت؛ اینها بخشی از توافقی است که آمریکا و ایران ممکن است بهزودی به آن دست یابند. همچنین درباره برنامه هستهای ایران نیز نشانههایی از دستیابی به راهحل دیده میشود.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، در هفتههای گذشته بارها از توافقی قریبالوقوع با ایران سخن گفته بود. آخرین پیشبینی او مبنی بر اینکه «توافق تا حد زیادی نهایی شده است» اکنون با گزارشهای تازهای تقویت شده که جزئیات توافق احتمالی را منتشر میکنند. پایگاه خبری Axios مینویسد که این توافق شامل تمدید ۶۰ روزه آتشبس خواهد بود. منابع دیگری از بازهای میان ۳۰ تا ۶۰ روز سخن گفتهاند.
در این مدت قرار است تنگه هرمز دوباره باز شود و ایران اجازه فروش نفت پیدا کند.
این پایگاه به نقل از یک مقام آمریکایی مینویسد که از آتشبس برای مذاکرات درباره محدودسازی برنامه هستهای ایران استفاده خواهد شد.
ظاهراً این توافق همچنین شامل آزادسازی ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور نیز میشود. یک سخنگوی نظامی ایران در شبکه ایکس تأکید کرد که تهران حتی در صورت توافق با آمریکا نیز کنترل تنگه هرمز ــ که برای تجارت جهانی نفت و گاز اهمیت حیاتی دارد ــ را حفظ خواهد کرد.
در این بیانیه آمده است که این آبراه «تحت مدیریت و حاکمیت کامل ایران باقی خواهد ماند». خبرگزاری فارس نیوز نیز نوشت که ایران با افزایش شمار کشتیهای عبوری تا سطح پیش از جنگ موافقت کرده است، اما این به معنای بازگشت به «عبور آزاد» همانند دوران پیش از جنگ نیست. مدیریت تنگه و صدور مجوزهای عبور همچنان در اختیار جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای بهعنوان گام نخست
ترامپ در ابتدا جزئیات بیشتری درباره محتوای توافق ارائه نکرد. سخنگوی وزارت خارجه ایران، اسماعیل بقایی، شامگاه شنبه در تلویزیون دولتی گفت:
«در حال حاضر در مرحله نهایی تدوین یک یادداشت تفاهم هستیم.»
به گفته او، محور اصلی این یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای عبارت است از:
* پایان جنگ،
* مسئله تنگه هرمز،
* و آزادسازی کلی داراییهای بلوکهشده ایران در خارج از کشور.
بر اساس این گزارش، قرار است طی ۳۰ تا ۶۰ روز آینده جزئیات بیشتری مورد مذاکره قرار گیرد؛ از جمله اختلافات بر سر برنامه هستهای ایران و روند فنی لغو تحریمها علیه ایران.
روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده است که ایران، بنا بر گفته مقامات آمریکایی، در چارچوب این توافق پذیرفته از اورانیوم غنیشده صرفنظر کند. با این حال هنوز روشن نیست که ایران دقیقاً چگونه ذخایر خود را واگذار خواهد کرد. ظاهراً قرار است این جزئیات در دور بعدی مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران روشن شود.
مسئله هستهای همچنان بزرگترین نقطه اختلاف باقی مانده است. واشنگتن خواهان آن است که توافق شامل تعهدات ایران برای تعلیق بلندمدت برنامه هستهای و نیز واگذاری اورانیوم با غنای بالا به آمریکا باشد. ایران تاکنون این شروط را رد کرده است.
انتقاد در آمریکا از ترامپ
سناتور جمهوریخواه ایالت تگزاس، تد کروز ، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«من بهشدت نگران هستم.»
او افزود اگر نتیجه توافق این باشد که «رژیم ایران – که همچنان توسط اسلامگرایان اداره میشود و شعار مرگ بر آمریکا سر میدهد – اکنون میلیاردها دلار دریافت کند، بتواند اورانیوم غنی کند و سلاح هستهای توسعه دهد و عملاً کنترل تنگه هرمز را در دست داشته باشد، این یک اشتباه فاجعهبار خواهد بود.»
کارشناس خاورمیانه، توماس یونا Thomas Juneau از دانشگاه اتاوا، در شبکه ایکس نوشت که هنوز جزئیات توافق مشخص نیست و حتی معلوم نیست چنین توافقی واقعاً نهایی شود یا نه. با این حال او افزود:
«آنچه برای من روشن است این است که هر دو طرف در این جنگ متحمل خسارت شدهاند، اما آمریکا بیشتر از ایران.»
واکنش اسرائیل
کارشناس اسرائیلی امور ایران، دنی کیترویچ Danny Citrinowicz، در پیامی نوشت که به سختی میتوان میزان تأثیر منفی این لحظه بر بینامین نتانیاهو را دستکم گرفت.
او گفت:
«یک توافق میان آمریکا و ایران در دوران ترامپ میتواند ضربه سنگینی به نتانیاهو باشد، بهویژه از نظر دیپلماتیک و سیاسی.»
به گفته او، نتانیاهو همواره بر این باور بوده است که فشار نظامی بیشتر یا ایران را تسلیم میکند یا حکومت آن را بیثبات میسازد. اما نتیجه برعکس شده است:
* ایران نهتنها تسلیم نشده،
* دبلکه «رادیکالتر، مقاومتر و خطرناکتر» شده است،
* و حتی آمریکا اکنون در استفاده مجدد از گزینه نظامی علیه ایران تردید دارد.
او افزود نتانیاهو که احتمالاً در چند ماه آینده با انتخابات روبهرو میشود، تاکنون واکنش علنی به این تحولات نشان نداده است.
به نقل از اشپیگل آنلاین ۲۴ مه ۲۰۲۶
|
|