عصر نو
www.asre-nou.net

آیان برمر

پیامدهای استراتژیک جنگ ایران

برگردان: آزاد
Sat 9 05 2026



تنگه هرمز

نویسنده: آیان برمر
پراژکت سیندیکت
برگردان: آزاد
۷ مه ۲۰۲۶

جنگ اخیر، متحدان و رقبای آمریکا را در تلاش برای مقابله با یک ابرقدرت غیرقابل پیش بینی و غیرقابل اعتماد قرار داده است. نتیجه این جنگ، یک تغییر تاریخی ژئوپولیتیکی است که تعادل قدرت جهانی را در دهه آینده تغییر خواهد داد و مقیاس این تغییرات با تغییرات پس از پایان جنگ سرد رقابت خواهد کرد.

نیویورک— عملکرد جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بسیار فراتر از بی ثبات کردن خاورمیانه، سبب افزایش قیمت انرژی و سایر مواد و همچنین، اقتصاد جهانی را مختل کرده است. متحدان و رقبای آمریکا را در تلاش برای مقابله با یک ابرقدرت غیرقابل پیش بینی و غیرقابل اعتماد قرار داده است. نتیجه آن، یک تغییر تاریخی ژئوپولیتیکی است که تعادل قدرت جهانی را در دهه آینده تغییر خواهد داد.

تاٍثیرات منطقه ای جنگ

البته جنگ در منطقه ای که در آن جریان دارد، تاثیرات فوری تر و عمیق تری خواهد گذاشت. این جنگ در حال حاضر بسیاری از کشورهای عربی خلیج فارس را متقاعد کرده است که شورای همکاری خلیج فارس — یک ترتیب دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی شکننده ای که مدت ها با درگیری های داخلی دست و پنجه نرم می کند — دیگر برای هد فش کارا نیست.

این جنگ همچنین رقابت میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی را تشدید داده است؛ امارات، کشوری که اخیرا قصد خود را برای پایان دادن به عضویت نزدیک به شش دهه اش در اوپک اعلام کرد. امارات اکنون در زمینه اطلاعات، فناوری و امنیتی نزدیک تر و همسو تر با اسرائیل است تا بتواند رژیم ایران را فلج کند. در مقابل، عربستان سعودی تلاش میکند تا راه هایی برای همزیستی مسالمت آمیز در کنار جمهوری اسلامی بیابد و با دنبال کردن همسویی نظامی نزدیک تر با پاکستان هسته ای، مصر و ترکیه و هماهنگی نزدیک تر با داشته باشد.

هر دو این بلوک ها همچنین تلاش خواهند کرد روابط امنیتی نزدیک خود را با ایالات متحده حفظ نمایند؛ اما این دیگر به آسانی گذشته نخواهد بود. تضعیف پایه های هماهنگ تصمیم گیری در سراسر خاورمیانه یکی از فوری ترین و چشمگیرترین اثرات این جنگ می باشد.

تاثیرات جنگ بر روابط ترانس آتلانتیک و روسیه

همچنین، روابط رو به افول ترانس آتلانتیک ، در زمانی که جنگ روسیه علیه اوکراین نگرانی ها را در سراسر اروپا زیاد کرده است، تصمیم دولت ترامپ برای تمرکز بر جنگ ایران—و انتقاد از رهبران اروپایی به خاطر عدم کمک در این جنگ —حرکت جدیدی به سوی یک توافق دفاع جمعی اروپایی مستقل از ناتو را ایجاد میکند.

درست است که بعید است رئیس جمهور دونالد ترامپ تلاش کند آمریکا را از اتحاد ترانس آتلانتیک خارج نماید و در آن صورت سنای آمریکا می تواند به طور قانونی چنین اقدامی را مسدود کند. اما فراخواندن ، ۵۰۰۰ نفر از ۳۶۰۰۰ سرباز امریکایی مستقر در آلمان، در اول ماه می امسال، تنها چند روز پس از انتقاد صدراعظم آلمان، فریدریش مرتز، از جنگ، باعث نگرانی های بیشتری در سراسر قاره اروپا شده است. بعلاوه، نادیده گرفتن ترامپ به اعتراضات اروپایی ها به تعلیق برخی تحریم ها علیه روسیه هم موجب نگرانی انها است.

نتیجه، تفرقه عمیق تر در اتحاد کشورهای غربی وهمچنین ترس فزاینده اروپایی ها ، که شاید کاخ سفید در نهایت برای ایجاد یک تفاهم امنیتی آمریکا و روسیه فشار بیاورد. این چشم انداز به رئیس جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، دلیل کافی خواهد داد تا به جنگ خود در اوکراین ادامه دهد، به این امید که روسیه در نهایت قادر به فروپاشی ناتو شود.

تاثیرات بر آسیا

بسته شدن مؤثر تنگه هرمز هزینه اقتصادی سنگینی برای تمام کشورهای آسیا به همراه داشت. متحدان آسیایی امریکا ، بمانند شرکای تاریخی آمریکا در اروپا، نسبت به تعهدات امنیتی و اقتصادی بلندمدت دولت ترامپ احساس ناامنی می کنند. اما ، کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی و تایوان گزینه های کمتری نسبت به آلمان، فرانسه و بریتانیا دارند. در آسیا، هیچ ناتو آسیایی وجود ندارد که آن ها را به واشنگتن پیوند داده و همچنین هیچ نهادی شبیه «اتحادیه اروپا» که آن ها را به همدیگر پیوند دهد.

علاوه بر این، همه آن کشور ها تحت فشارهای ناشی از قدرت اقتصادی، فناوری ونظامی (رو به رشد) چین قرار دارند. چین اکنون با قاطعیت بیشتری ( آمرانه تری) نسبت به حزب حاکم تایوان و دولت ژاپن عمل می کند. این عوامل و عوامل دیگر به طور قابل توجهی سبب ایجاد محدودیت بیشتری، برای متحدین آسیایی امریکا خوهند شد که به دنبال استقلال زیادتری از امریکا باشند. ( تایوان ، اخیرا قرار داد بیش از یک بیلیون دلار اسلحه با امریکابست از برگردان).

تأیثرات این جنگ بر چین

در مورد خود چین، رئیس جمهور چین، شی جین پینگ، آگاه است که اقتصاد دنیا در حال رکود است و ماجراجویی های ترامپ و پوتین به نفع او و کشورش نبوده است، او، از استفاده از پراکندگی فکری عملی دولت مریکا، برای پذیرش ریسک های جدید خودداری کرده است. در عوض، احتمالا، او به شکوه و جلال پذیرایی در این سفراین ماه ترامپ به پکن، خواهد افزود، تا به او بقبولاند که ادعاهای استقلال تایوان را به طور صریح رد کند. همچنین، شی ممکن است تعهدات قابل توجهی به چین برای خرید کالاهای آمریکایی بدهد. حتی نزدیک ترین مشاوران ترامپ هم مطمئن نیستند که ترامپ در برابر این وسوسه مقاومت کند. بدیهی است که متحدان آمریکا در آسیا و سایر نقاط با دقت نظاره گر این سفر خواهند بود.

جنگ ایران همچنین تغییر مهم دیگری در سیاست چین را تسریع کرده است. این موضوع به رهبران ایران و جهان نشان داده است، که بستن تنگه هرمز چقدر آسان و کم هزینه بوده است ، تنگه ای که از نظر استراتژیک برای تجارت نفت و گاز جهانی حیاتی است. گلوگاه های دیگری مانند باب المندب که یمن را از آفریقا جدا می کند و حتی تنگه ملاکا در جنوب شرق آسیا، همگی ممکن است دارای چنین نقشی باشند. بعلاوه، این در زمانی رخ می دهد که چین بی رقیب رهبر جهانی در انرژی پایدار، خودروهای برقی و باتری ها ، مواد معدنی حیاتی و بازفرآوری که از آن ها پشتیبانی می کنند، است.

تغییر تاریخی چین به سمت تولید « انرژی پسا کربن»، چین را به شریک تجاری بسیار جذاب تری برای واردکنندگان بزرگ انرژی جهان تبدیل کرده است. تمام دنیا به انرژی بیشتری نیاز دارند ؛ بنا براین ، جنگ برای آمریکا (و دلار امریکا) به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده هیدروکربن جهان منافع کوتاه مدتی به همراه داشت. اما، در حالیکه جنگ آسیب پذیری های آشکاربرای چین ایجاد کرده اما فرصت های بلندمدت عظیمی برای این کشور ایجاد نموده است.

به همین دلایل، مناقشه خاورمیانه که همچنان ادامه دارد، بیش از هر رویدادی از زمان پایان جنگ سرد، مشارکت های بین المللی و توازن قدرت جهانی را تغییر خواهد داد.

ایان برمر
، بنیان گذار و رئیس گروه اوراسیا و GZERO Media، عضو کمیته اجرایی نهاد مشورتی سطح بالای سازمان ملل در زمینه هوش مصنوعی است.