عصر نو
www.asre-nou.net

نوروز در دود و آتش؛ هویت ایرانی خاموش شدنی نیست


Mon 16 03 2026

فرامرز پارسا



از خاکسترِ دیروز، به شکوفه‌ی فردا

در روزگاری که گویی آسمان با زمین سرِ ناسازگاری دارد و غبارِ حادثه بر چهره‌ی کشور نشسته است، یادآوریِ یک حقیقتِ کهن دلگرم‌کننده است:

«ایران ققنوسی است که راهِ برخاستن از خاکستر را خوب بلد است.»

مقاله «نوروز در دود و آتش» تنها روایت یک سنت نیست؛ حکایتِ لجاجتِ شیرینِ ملتی است که تسلیم شدن را بلد نیست. وقتی از روی آتش می‌پریم، تنها زردیِ تن را به شعله نمی‌سپاریم؛ ناامیدی‌ها و بن‌بست‌ها را نیز به دست باد می‌دهیم تا جایشان را به سرخیِ حیات و ایستادگی بدهند.

حکایتِ ما و نوروز، حکایتِ ریشه‌ای است که حتی زیرِ آسفالتِ سخت نیز راهش را به سوی نور پیدا می‌کند. اگر مغول، اسکندرو اعراب نتوانستند این چراغ را خاموش کنند، تندبادهای امروز نیز نخواهند توانست. سفره‌های هفت‌سینِ ما، حتی اگر در میان آوار گسترده شوند، باز هم بوی امید می‌دهند؛ امیدی که از جنسِ توهم نیست، بلکه از جنسِ هویت است.
نوروز تنها تحویلِ سال نیست؛ تحویلِ حالِ ماست—از انجمادِ زمستانِ اجبار، به بهاری که خود می‌سازیم.

نوروز در دود و آتش؛ هویت ایرانی خاموش شدنی نیست

فرامرز پارسا

نوروز، جشن باستانی ایرانیان، در حالی فرا می‌رسد که سرزمین ما در میان دود جنگ و سایه سرکوب نفس می‌کشد. حکومتی که هرگز تاب دیدن این جشن کهن و باشکوه را نداشت، سال‌ها کوشید آن را کمرنگ کند؛ اما نوروز، همچون ریشه‌های عمیق این سرزمین، همچنان زنده مانده است.

ایرانیان، حتی در میان آتش جنگ و تنگنای سرکوب، چهارشنبه‌سوری را برپا خواهند کرد؛ از روی شعله‌ها خواهند پرید و زمزمه خواهند کرد:

«زردیِ من از تو، سرخیِ تو از من.»

سفره‌های هفت‌سین، اگرچه گاه زیر سقف‌های شکسته و خانه‌های ویران پهن می‌شوند، اما نشانی از هویت و پایداری ایرانیان‌اند؛ نشانی از ملتی که در سخت‌ترین روزها نیز فرهنگ و ریشه‌های خود را فراموش نمی‌کند.

در این نوروز، یاد آنان نیز زنده می‌شود؛ آنان که در راه آزادی، یا در میان آوار جنگ و خشونت، جان خود را از دست داده‌اند. ایرانیان با برگزاری این جشن کهن، روح رفتگان خود را گرامی می‌دارند و امید را زنده نگه می‌دارند.

حاکمان باید بدانند:

ایران از آنِ ایرانیان است، و آیین‌های باستانی بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت این ملت‌اند؛ هویتی که هیچ قدرتی نتوانسته و نخواهد توانست آن را خاموش کند.

در همین روزگار دشوار، ایرانیان چهارشنبه‌سوری را جشن می‌گیرند، سال نو را تحویل می‌کنند و سیزده‌بدر را نیز ـ حتی اگر در سایه نگرانی و محدودیت باشد ـ در دامان طبیعت برگزار خواهند کرد. سبزه‌ها را به آب خواهند سپرد، همراه با آرزوها و امیدهایی برای پیروزی و آینده‌ای روشن.

نزدیک به نیم قرن تلاش یک حکومت با پرچم ظاهری دین نیز نتوانست این آیین‌ها را از خانه‌های ایرانیان بیرون براند. همان‌گونه که نه مغولان در سده‌های فرمانروایی‌شان توانستند هویت ایرانی را از میان ببرند و نه اسکندر در روزگار تسلط خود، و نه اعراب با دینشان.
فرهنگ ایران بارها از دل تاریکی‌ها گذشته و همچنان پابرجا مانده است.

شاید زمان آن رسیده باشد که این ملت بار دیگر از دل همین دودهای خاکستری، به سوی سپیده‌ای تازه گام بردارد.

جشن نوروز بر همه ایرانیان خجسته و پیروز باد.

«تاریخ ثابت کرده است که خورشیدِ نوروز، هیچ‌گاه پشتِ هیچ دودی ماندگار نمی‌شود. ما وارثانِ جشنی هستیم که از دلِ آتش می‌گذرد اما نمی‌سوزد؛ می‌روید و سبز می‌ماند، و نوروز یادآور این حقیقت است که در پایان، همیشه امید پیروز می‌شود.
————-
۲۰۲۶/۳/۱۴
.