آنیکا هیلمن
حقوق زنان در جهان
Fri 6 03 2026

در بسیاری از نقاط جهان، زنان نسبت به مردان در موقعیتی نابرابر قرار دارند. آنها مورد سوءاستفاده قرار میگیرند، محدود میشوند یا قربانی خشونت میشوند. در اینجا میتوانید با شکلهای مختلف این مشکلات و چگونگی پدید آمدن آنها آشنا شوید.
سرکوب از سوی مردان
خشونت خانگی علیه زنان
یکی از مشکلات بزرگ در سراسر جهان، خشونت خانگی است؛ یعنی خشونتی که در محیط خانه و درون خانواده رخ میدهد. در نه مورد از هر ده مورد، قربانیان زنان هستند و اغلب کودکان نیز تحت تأثیر آن قرار میگیرند.
در آلمان نیز خشونت خانگی مسئلهای جدی است. بر اساس گزارش سازمان حقوق زنان «تره د فم» Terre des Femmes، به معنای «زمین زنان»، در این کشور از هر چهار زن یک نفر در طول زندگی خود قربانی خشونت در خانه میشود یا خواهد شد.
سکسيسم در زندگی روزمره
فقط خشونت فیزیکی مسئله نیست. یکی از موضوعات مهم در آلمان بحث سکسيسم است. هنگامی که کسی صرفاً به دلیل جنسیت خود تحقیر یا کمارزش شمرده شود، به آن سکسيسم گفته میشود.
دیدگاههای قدیمی و پیشداوریها باعث میشوند که زنان هنوز هم گاهی «فقط» به عنوان خانهدار و مادر دیده شوند.
قاچاق زنان
مشکل بزرگتر دیگر قاچاق زنان است. در این پدیده، زنان مانند کالا در نظر گرفته میشوند و خرید و فروش میشوند.
اغلب زنان کشورهای اروپای شرقی که در شرایط فقر زندگی میکنند قربانی این مسئله میشوند. آنان با امید به زندگی بهتر وارد معاملات مشکوک میشوند. سپس مثلاً به آلمان قاچاق میشوند و در آنجا مورد سوءاستفاده و استثمار قرار میگیرند.
در چنین شرایطی وضعیت آنان حتی از کشور خودشان نیز بدتر میشود و تقریباً هیچ راهی برای رهایی از این وضعیت ندارند. سازمان «تره د فم» قاچاق زنان را شکلی مدرن از بردهداری میداند.
مشکلات سنتی
ختنه زنان
بسیاری از مشکلات ریشه در سنت دارند. یعنی کاری فقط به این دلیل انجام میشود که از گذشته رسم بوده یا مذهب آن را تجویز کرده است.
یکی از نمونهها ختنه زنان و دختران است که در برخی مناطق آفریقا و آسیا انجام میشود. این عمل بسیار دردناک است و آسیبهای جسمی و اغلب روانی به همراه دارد.
ختنه دختران حتی میتواند به مرگ آنان منجر شود، زیرا معمولاً توسط پزشکان انجام نمیشود. بر اساس آمار سازمان حقوق کودکان یونیسف (UNICEF)، در سراسر جهان حدود ۱۴۰ میلیون زن در نتیجه ختنه دچار نقص عضو شدهاند. هر روز بیش از ۸۰۰۰ دختر ختنه میشوند.
ازدواج اجباری
در برخی گروههای فرهنگی، ازدواج اجباری مشکل بزرگی است. در این حالت والدین برای دختر خود مردی (اغلب بسیار بزرگتر) انتخاب میکنند که او مجبور است با او ازدواج کند.
در بسیاری از موارد، «زنانی» ازدواج میکنند که در واقع هنوز کودک هستند. این پدیده در برخی مناطق جهان اسلام، بخشهایی از آمریکای جنوبی و آفریقا وجود دارد.
این دختران اغلب مجبور میشوند در سنین پایین صاحب فرزند شوند. مادران نوجوان در برخی فرهنگها پدیدهای رایجاند. ازدواج کودکان نقض جدی حقوق بشر محسوب میشود.
قتلهای ناموسی
مشکل سنتی دیگری جنایتهای ناموسی است که در برخی فرهنگها و مذاهب دیده میشود. طبق این دیدگاه، دختر نباید باعث ننگ خانواده شود. او باید با کسی که خانواده انتخاب کرده ازدواج کند و اجازه ندارد آزادانه با مردان دیگر رفتوآمد داشته باشد.
اگر دختری از این قواعد سرپیچی کند، این «بیآبرویی» باید جبران شود. در برخی محافل بنیادگرای اسلامی، زنان به خاطر چنین «رفتارهایی» توسط اعضای خانواده کشته میشوند یا به خودکشی وادار میشوند.
این قتلهای ناموسی حتی در آلمان نیز رخ میدهد. بر اساس تحقیقی از سازمان «تره د فم»، در آلمان سالانه حدود ۱۲ قتل ناموسی ثبت میشود؛ هرچند احتمالاً تعداد واقعی بیشتر از این است.
تبعیض علیه دختران
در بسیاری از نقاط جهان، دختران و زنان نسبت به پسران و مردان کمارزشتر تلقی میشوند و مورد تبعیض قرار میگیرند. برای مثال آنان کمتر از پسران به آموزش دسترسی دارند.
حدود ۶۵ درصد از بیسوادان جهان—یعنی کسانی که نه میتوانند بخوانند و نه بنویسند—زن هستند. در حالی که آموزش بهترین محافظت برای دختران در برابر ازدواج کودکان و استثمار است.
زنان تحصیلکرده معمولاً دیرتر ازدواج میکنند، فرزندان کمتری دارند، فرزندان سالمتری به دنیا میآورند و آگاهی بیشتری دارند.
نمونهای از کمارزش دانستن دختران در هند دیده میشود. در این کشور سیاستی به نام سیاست دو فرزند وجود دارد؛ یعنی زوجها اجازه دارند فقط دو فرزند داشته باشند. از آنجا که پسران ارزش بیشتری دارند، بسیاری از خانوادهها ترجیح میدهند پسر داشته باشند.
نتیجه این است که بسیاری از دختران پیش از تولد سقط میشوند. در نتیجه در هند عدم تعادل شدیدی میان زنان و مردان به وجود آمده است. تعداد مردان تقریباً ۲۰ درصد بیشتر از زنان است. بسیاری از مردان در نتیجه همسری پیدا نمیکنند و نمیتوانند خانواده تشکیل دهند.
دختران اغلب مجبورند در شرایط سخت کار کنند و در مقابل دستمزد بسیار کمی بگیرند یا اصلاً دستمزدی دریافت نکنند. کار دختران معمولاً پنهانی انجام میشود. آنها اغلب به عنوان خدمتکار کار میکنند یا مجبور به تنفروشی میشوند.
اگر خانوادهای فقیر باشد و نتواند همه فرزندان را به مدرسه بفرستد، معمولاً این دختران هستند که از تحصیل محروم میشوند و باید کار کنند.
در بسیاری از نقاط جهان، دختران نسبت به پسران آگاهی بسیار کمتری درباره بیماری HIV دارند. علاوه بر این، اغلب امکان محافظت از خود را نیز ندارند. به همین دلیل در کشورهای در حال توسعه، تعداد زنان مبتلا به ویروس HIV بسیار بیشتر از مردان است.
روز جهانی زن و روز جهانی دختر
هر سال در ۸ مارس سازمانهای حقوق زنان در سراسر جهان روز جهانی زن را گرامی میدارند. این روز در دوران جنگ جهانی اول، یعنی در آغاز قرن بیستم شکل گرفت. هدف آن برابری حقوقی و حق رأی برای زنان بود.
از آن زمان تاکنون در جهان تغییرات زیادی رخ داده است. بسیاری از چیزها بهتر شدهاند، اما در برخی کشورها، فرهنگها و سنتها هنوز کارهای زیادی برای انجام باقی مانده است.
از ۱۱ اکتبر ۲۰۱۲ نیز روز جهانی دختران برگزار میشود. این روز توسط سازمان ملل متحد ایجاد شد تا توجه جهانیان را به مشکلات دختران جلب کند. هر روز در سراسر جهان دختران قربانی خشونت و تبعیض میشوند. در نخستین سال برگزاری این روز، موضوع اصلی ازدواج کودکان بود.
با این حال احتمالاً سالهای زیادی طول خواهد کشید تا برابری کامل میان زنان و مردان برقرار شود و خشونت علیه زنان پایان یابد—اگر اصلاً چنین روزی فرا برسد.
خوشبختانه سازمانها و گروههای بسیاری از فعالان حقوق زنان در سراسر جهان وجود دارند که برای دفاع از حقوق زنان تلاش میکنند.
به نقل از مجله GEO
|
|