سه شنبه ۱ مهر ۱۳۸۲ - ۲۳ سپتامبر ۲۰۰۳

 

محسن امين​زاده:

پذيرش پروتکل به نفع مصالح ملی است

اگر مصالح ما در جهان امروز با شرايط امروز جهانی ، با سياست شفاف سازی و نفی شفاف سلاح هسته​ای تامين می​شود طبعا بهترين انتخاب همين است.

فروپاشی شوروی نشان داد که يک ابرقدرت تا دندان مسلح به بهترين سلاحها ، اگر فاقد شاکله برتر اقتصادی و اجتماعی باشد در اثر فروپاشی به سمت نابودی کامل می​رود وتمام آن توان نظامی هيچ کمکی نمی​کند

حتی اگر قصد داشتن توان هسته​ای نظامی داشتيم نمی​توانستيم آن را داشته باشيم ، تمام قدرتمندان دنيا مانع اينکار می​شدند، حتی بهترين دوستانمان

 

ايرنا

معاون آسيا و اقيانوسيه وزير امور خارجه براين اعتقاد است که راه حل برون رفت از بحران ايجاد شده در ارتباط با فعاليت صلح آميز هسته​ای ايران ، سياسی است.

"محسن امين زاده" روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا اظهار داشت بحث بر سر مناسبت ترين انتخاب برمبنای قاعده "عزت ،حکمت و مصلحت" است.

خبرنگار ايرنا در اين گفت و گو از امين​زاده پرسيد که "شرايط ايجاد شده در عرصه جهانی نسبت به فعاليت صلح آميز هسته​ای ايران را چگونه ارزيابی می​کند و راه حل اين مساله را چه می​دانيد؟"

امين​زاده: "بحث هسته​ای بحث پيچيده​ای است که تصميم گيری در مورد آن روالی خاص در مجموعه​ای خارج از وزارت خارجه دارد که وزارت خارجه هم عضو آن مجموعه است. در وزارت خارجه هم تصميم گيری دراين مورد جمعی نيست.

موضوع حوزه کار من هم نيست. لذا با اين تفاسير مطالب من صرفا نظراتی شخصی است و لزوما ارتباطی هم به مواضع وزارت امورخارجه و موضع رسمی نظام ندارد".

وی نظرات شخصی امين​زاده را در اين ارتباط جويا شد.

امين​زاده پاسخ داد: "به عقيده من در شرايط معمولی و بدون تنش و فشار بين المللی بحث امضا پروتکل الحاقی (۲+۹۳) درکشور ما با حساسيت خيلی کمتری مواجه بود و ما باتوجه به مبانی نظری و سياسی که دراين مورد داريم بدون جنجال ، در مسير طبيعی خود و قبل از آنکه قطعنامه​ای عليه ما صادر شود ، می​توانستيم آنرا بپذيريم. امضا پروتکل الحاقی مثل امضا اصل پيمان منع گسترش سلاحهای هسته​ای (NPT) يا پيمان جامع منع آزمايشهای هسته​ای (C.T.B.T) فی نفسه خوب يا بد نيست بلکه به شيوه نگاه ما به مسايل بستگی دارد.

امين​زاده افزود: حدود هفت سال قبل مسوولان وقت ، تصميمات مهمی در مورد همکاری بين المللی هسته​ای گرفتند که بسيار مهمتر از تصميم در مورد پروتکل الحاقی است. امضا سند عضويت قطعی در پيمان منع تکثير سلاحهای هسته​ای و امضای پيش نويس پيمان منع آزمايشهای هسته​ای که هر دو اهميت خيلی بيشتری دارند ، دران مقطع ، ورود به مسيری بود که پذيرش پروتکل الحاقی ادامه آن است.

وی گفت: در آن زمان اين تصميمات بدون جنجالهای سياسی در داخل و خارج اتخاذ شد و اجرا گرديد. البته عده​ای به کل اين روند و عده​ای به نتايج حاصل از اين روند انتقادات بعضا قابل توجهی دارند ولی به هر حال ورود به اين مسير تا حدی حساسيت نسبت به صنايع صلح آميز هسته​ای ما را کاهش داد و فرصت پيشرفت برای اين صنايع ايجاد کرد.

معاون آسيا و اقيانوسيه وزارت خارجه تصريح کرد: بنا به نظر فقهی مقام معظم رهبری استفاده از سلاحهای کشتار جمعی حرام است.

برمبنای همين باور ما کنوانسيون ممنوعيت کاربرد سلاحهای شيميايی (CWC) را امضا کرده ايم ، عضو فعال پيمان هم هستيم و مورد بازرسی دوره​ای و غيردوره​ای هم قرار می​گيريم به امضای پيمان افتخار می​کنيم. نه امضای آن به معنای سلب عزت تلقی می​شود و نه بازرسی های مربوط به آن دخالت در امور کشور ما تلقی می​شود.

وی افزود: البته هر تعهد بين المللی محدوديت هايی هم دارد که ممکن است آن را نپسنديم و ترجيح دهيم در موضعی برابر برای جهان عاری از سلاح های کشتار جمعی تلاش کنيم.

مخالفين امضا پروتکل مدعی هستند که کشورهای هسته​ای توان خود را حفظ کرده اند و حاضر به کنار گذاشتن اين توانايی نيستند که حرف درستی است اما به هر حال تصميمات کشورها در چارچوب امکانات و مصالح ملی صورت می​گيرد اگر مصالح ما در جهان امروز با شرايط امروز جهانی ، با سياست شفاف سازی و نفی شفاف سلاح هسته​ای تامين می​شود طبعا بهترين انتخاب همين است".

خبرنگار ايرنا پرسيد ، عده​ای می​گويند که به هر حال کشورهايی که سلاح هسته​ای دارند خود را قدرتمندتر از فاقدين اين سلاح می​دانند. ما می​توانيم توان هسته​ای نظامی داشته باشيم اما از آن استفاده نکنيم ؟

امين​زاده در پاسخ به اين سووال گفت: "اين پديده​ها مطلق نيست ، اولا داشتن توان صلح آميز هسته​ای هم بخش مهمی از اين قدرت است. اگر ما با نفی توان نظامی هسته​ای روی توسعه توان غير نظامی هسته​ای تکيه کنيم می​توانيم به فرصت های مهمی برسيم ، اصلا يکی از مشکلات مهم آمريکا با اين قضيه اين است که ما با وجود همه تحريمها به پيشرفتهای مهمی در زمينه صنايع صلح آميز هسته​ای رسيده ايم.

وی افزود: تااين جای کار اين يک پيروزی بزرگ برای ما و يک شکست برای تحريم کنندگان آمريکايی است. اما حفظ اين موضع پيروز هم تدبير لازم دارد. بنای آمريکا برهم زدن اين موقعيت ماست ، بايد مواظب باشيم که گرفتار حواشی نشويم.

به گفته امين​زاده ، ثانيا، الزاما دارندگان توان هسته​ای نظامی از فاقدين آن ، قدرتمندتر نيستند. در قرن گذشته هنگامی که مبنای اصلی قدرت توان نظامی تلقی می​شد ، اين حرف درست بود ، اما امروز چنين تصوری به آن شکل معنی دارنيست.

وی افزود: پاکستان آزمايش هسته​ای نظامی انجام داد ، اما اين آزمايش هيچ کمکی به پاکستان در ارتقاء جايگاهش درجهان نکرد ، بلکه برعکس مشکلاتی اساسی نيز برای اين کشور ايجاد شد ، شايد اگر هند آزمايش نمی​کرد پاکستان به خاطر مشکلات عظيم متاثر از آن هرگز آزمايش هسته​ای انجام نمی​داد.

وی تصريح کرد: آزمايش هسته​ای هند نيز باعث ارتقاء موقعيت اين کشور نشده است ، بلکه نوعی رقابت افراطی و بی مبنا را تداعی کرده است ، اگر منزلت هند درحال ارتقاء درجهان است ، اين ارتقاء ناشی از پيشرفت سريع و بنيادين اقتصادی ، علمی وصنعتی و وضعيت سياسی ، اجتماعی هند است.

امين افزود: چيزی که در ژاپن و کره جنوبی و مالزی و استراليا و ديگر کشورهای صنعتی فاقد سلاح هسته​ای نيز مصداق دارد.

ثالثا، همه مسوولان اعلام کرده اند سلاح هسته​ای در استراتژی دفاعی ما جايی ندارد ، اين حرف بسيار مهم و دقيق است.

اصولا سلاح هسته​ای برای ما مصونيت و امنيت ايجاد نمی​کند ، بلکه برعکس می​تواند باعث تهديد جدی شود.

امين تاکيد کرد: دوران جنگ سرد ومسابقه تسليحاتی آن پايان يافته است. موازنه مسلحانه يا موازنه وحشت ، در استراتژيها جايگاه گذشته را ندارد و داشتن سلاح برای کشورها مصونيت ايجاد نمی​کند و فروپاشی شوروی نشان داد که يک ابرقدرت تا دندان مسلح به بهترين سلاحها ، اگر فاقد شاکله برتر اقتصادی و اجتماعی باشد در اثر فروپاشی به سمت نابودی کامل می​رود وتمام آن توان نظامی هيچ کمکی نمی​کند ، اين مساله درمورد کشورهای ديگر هم به شکل ديگر مصداق دارد ، متقابلا ژاپن هم نشان داده که بدون توان نظامی می​توان منزلت بالايی بدست آورد و حتی هنجارهای منزلتی صاحبان سلاح را هم به چالش کشاند. ژاپن با توليد ناخالص داخلی تقريبا برابر مجموع توليد ناخالص فرانسه و انگليس و آلمان دومين قدرت اقتصادی جهان است".

خبرنگار ايرنا نظر امين را درباره اينکه آيا امضا پروتکل الحاقی به نفع کشور است ، پرسيد.

امين​زاده پاسخ داد: "امضا پروتکل الحاقی ما را در دسترسی به مرحله پيشرفته تر تکنولوژی هسته​ای که به توان نظامی هسته​ای نزديک است ، محدود می​کند ، اگر ما قصد داشتن سلاح هسته​ای داشتيم شفافيت به نفع ما نبود اما اگر قصد رفتن به سمت سلاح هسته​ای را نداريم ، که نداريم ، امضا پروتکل و درعين حال حفظ توان هسته​ای صلح آميز به نفع کشور ما است.

وی افزود: اشاره کردم که طبعا ما هر تعهدی که می​پذيريم پذيرای محدوديتهايی در انتخابهايمان می​شويم.

ما دلمان می​خواهد که حق انتخاب داشتن هر توانی را از دست ندهيم و به انتخاب خودمان هرگز به سمت سلاح هسته​ای نرويم اما بايد دو مساله را هم در نظر داشت. اولا ، ما کشوری به لحاظ سياسی کاملا مستقل هستيم. درست يا غلط خودمان تصميم می​گيريم و به همين دليل در مسايل حساس ، واقعا در دنيا تنها می​شويم اين موقعيت خود منزلتی خاص به ما داده است اما محدوديت هم ايجاد کرده است. درچنين شرايطی حتی اگر قصد داشتن توان هسته​ای نظامی داشتيم نمی​توانستيم آن را داشته باشيم ،تمام قدرتمندان دنيا مانع اينکار می​شدند، حتی بهترين دوستانمان. ثانيا، ايران به دلايل متعددی که به تحولات منطقه​ای و اقتصادی ايران مربوط است می​رود که قدرتمندتر از هر زمان بشود. در اين وضع نگرانی نسبت به ايران ،نقش ايران در مديريت و صلح جهانی و عملکرد ما زياد است و رقيبان تلاش زيادی می​کنند که از اين شرايط برای محدودترکردن ايران استفاده کنند. دراين وضع تلاش می​شود که ايران به عنوان يک خطر و تهديد مطرح شده و محدود شود. ما نمی​توانيم اين شرايط را ناديده بگيريم ".

* ايران همواره تصريح کرده که مخالف سلاح هسته​ای است و مسوولان ايرانی اعلام آمادگی کرده اند که درقبال داشتن توان هسته​ای صلح آميز در ساير زمينه​ها کاملا شفاف باشنداما اين آمريکا و اسرائيل هستند که عليه ما تبليغ می​کنند و مدعی هستند که ما می​خواهيم سلاح هسته​ای داشته باشيم ؟ تحليل شما از اين موضوع چيست؟

امين​زاده: "دقيقا همين مسئله کار ما را مشکل می​کند. مامخالفين قدرتمندی مثل آمريکا داريم که می​تواند تلقی افکار عمومی جهان را بطور جدی درمورد ما مخدودش کنند. به همين دليل اولا، ما نمی​توانيم توان ابهام سازی مخالفانمان عليه خودمان را ناديده بگيريم و ما بايد حتی برای توان هسته​ای صلح آميز خودمان هم با دنيا اعتمادسازی کنيم و بايد موفق شويم تبليغات سوء عليه خودمان را خنثی کنيم ، اگر موفق نشويم ، افکار عمومی جهان حتی نسبت به فعاليت صلح آميز ما هم مظنون خواهد ماند ومانع تحقق آن خواهد شد. ثانيا، به همين دليل ما بايد در مقايسه با ديگران شفافيتی بيش از حد معمول داشته باشيم. درست است که بسياری از مشکلات ما ناشی از بی عدالتی در جهان و اعمال استانداردهای دوگانه درجهان است اما به هر حال اين وضع وجود دارد وتدابير درست ما مهمترين سلاح ما در مقابل اين توطئه هاست. ثالثا، آمريکا تبليغ می​کند که ما مقاصد پنهان هسته​ای نظامی داريم و علت عدم شفافيت ما هم همين است. اينکه ما می​گوييم گفته های آمريکا صحت ندارد برای خنثی کردن توطئه عليه ما کافی نيست. ما بايد به شکلی عمل کنيم که فضای ايجاد شده توسط آمريکا عليه خودمان را بشکنيم. حداقل دوستمانمان درجهان نسبت به ما اعتماد کامل پيدا کنند. رابعا در چنين شرايطی شيوه عمل ما بسيار مهم است. اگر ما بسيار دقيق عمل نکنيم ممکن است با اقدام غلط خود فرصت برای دشمن فراهم کنيم که پيشروی کند. درست مثل صحنه نبرد نظامی است. اما در اينجا سلاح طرفين تدابير سياسی است و نتيجه کار هم اعمال سياستهايی است که می​تواند از نبرد نظامی بسيار پرهزينه تر باشد. ما نبايد برای آمريکا فرصت فراهم کنيم که ديگران را عليه ما بسيج کنند.

* آيا منظور شما اين است که با پذيرش پروتکل الحاقی با کشورهای ديگر اعتمادسازی کنيم؟

امين​زاده: منظور من همه تدابير درستی است که امکان ايجاد مصونيت سياسی برای ايران را با کمک کشورهای دوست فراهم می​کند. کشورهای دوست ما می​گويند پروتکل الحاقی را بپذيريد تا ما بهانه را از دست آمريکا بگيريم و از شما دفاع کنيم. اگر چاره​ای جز پذيرش پروتکل الحاقی برای شکستن فضای ايجاد شده توسط آمريکا عليه ما نباشد پذيرش اين پروتکل به مصالح ما نزديکتر است.

* ارزيابی شما از نتيجه اجلاس اخير آژانس بين المللی انرژی اتمی چيست ؟ آيا تدابير سياسی ما موفق بود؟

امين​زاده: در اجلاس اخير آژانس ،آمريکا موفقتر از ما بود مهمترين موفقيت آمريکا همراه کردن دوستان خوب و شرکای بزرگ اقتصادی ما در اروپا و آسيا با خودش بود. آنچه تصويب شد با اندکی تغييرات مثبت ، همان قطعنامه اتحاديه اروپا عليه ما بود که به پيشنهاد ژاپن ،استراليا و کانادا به شکل آخر درآمد. کشورهايی مثل روسيه و بعضی کشورهای عضو جنبش عدم تعهد نيز تلاشهای خوبی ، البته باقدرت مانور بسيار محدود ، به نفع ما انجام دادند. هرچند بدون رای گيری قطعنامه تصويب شد اما تصور درستی نيست که بگوييم همه اينها عليه ما بوده اند. بسياری از آنها با تمام توان تلاش می​کنند مانع برخورد آمريکا عليه ما شوند بسياری ازآنها به صورت خصوصی می​گويند که آگاهند که اين آمريکاست که عليه ما فعال است و انان نمی​خواهند به ايران فشار وارد شود اما آنها هم می​گويند ايران بايد با تدابير خود اجماع ايجاد شده توسط ديگران عليه خودش را بشکند. آنان به صراحت می​گويند که قادر به مقاومت در برابر فشارهای آمريکا نيستند مگر اينکه سياستهای ايران راهکاری برای آنان فراهم کند. در مجموع آنچه از اجلاس آژانس حاصل شد تندتر از پيش بينی برخی صاحبنظران در سياست خارجی بود".

* ولی به هرحال ما توانستيم باکمک دوستانمان مانع از رفتن پرونده به شورای امنيت شويم.

امين​زاده: درست است اما بسياری پيش بينی می​کردند که اگر ما همه تلاشهای خودمان را انجام دهيم ، می​توانيم در اين مرحله مانع رفتن پرونده به شورای امنيت شويم و فرصت محدودی برای تصميم گيری بدست خواهيم آورد. همان پيش بينی اتفاق افتاد. البته عده​ای هم پيش بينی می​کردند که دوستان ما در اين جلسه می​توانند مانع تعيين التيماتوم زمان دار عليه ما شوند که اتفاق نيفتاد. می​خواهم تاکيد کنم که يک جريان بين المللی در مرحله اول تحت تاثير آمريکا به راه افتاده که سير قابل پيش بينی خود را طی می​کند و متاسفانه حالا ديگر مسئله محدود به ما و آمريکا نيست. با اجماع نسبی ايجاد شده ما با يک مشکل بزرگ مواجهيم. مانمی توانيم موضع مشترک همه کشورهای خوب و بد عليه خودمان را ناديده بگيريم.

اين اجماع نسبی نشان می​دهد که مسير کار ما باچالش جدی مواجه است. اتفاقا دوره طبيعی عضويت ما در شورای حکام آژانس نيز پايان يافته و قدرت تحرک ما در اجلاس بعدی شورای حکام محدودتر هم خواهد بود.

* چرا چنين اجماعی ايجاد شده است؟

امين​زاده: آمريکا بعد از يازده سپتامبر روی يک موج وحشت فراگير سوار شده است. وحشت از تروريسم مدرنی که به زعم غربيان ، بر خلاف گذشته ازکشتار انبوه و بدنامی ناشی از آن هراسی ندارد و هدفش از ترور، تعريف شده و قابل مذاکره و معامله نيست ، لذا اگر به سلاح هسته​ای دست يابد از بکارگيری آن هم پروايی نخواهدداشت. درچنين فضايی آمريکاتلاش می​کند که رابطه​ای بين اين احتمال و توانايی هسته​ای صلح آميز ما تعريف کندو ديگران را نسبت به مقاصد ما مردد و عليه ما بسيج نمايد.

* هرچند چنين تصوری احمقانه به نظر می​رسد اما آمريکا در القاء مسائل احمقانه هم بعضا موفق می​شود. چه بايد بکنيم؟

امين​زاده: راه خنثی سازی اين جو مسموم ايجادشده عليه ايران ، اعتمادسازی با جهانيان نسبت به مقاصد صلح آميزمان در صنايع هسته​ای است. به طور اصولی ، ما نبايد فرصت دهيم که يک اجماع عليه ما ايجاد شود و حتی دوستان ما هم خواسته و ناخواسته به يک روند بين المللی عليه ما بپيوندند. چنين اجماعی پيروزی آمريکاست و مشکلات جدی در صحنه بين المللی برای ما بدنبال خواهد داشت. مسلما آنان که در وين قطعنامه مشترکی عليه ما داده اند، ديدگاه واحدی نسبت به ما ندارند. منافع بسياری از آنان ايجاب می​کند که ما در معرض تهديد قرار نگيريم. بايد ديد که چگونه می​توان با کمک آنان اين تفاوت​ها را شفاف کرد و اجماع را به هم زد. بسياری از آنان معتقدند که با امضای پروتکل الحاقی "ان.پی.تی" مشهور به ۲+۹۳ ، غالب اين کشورها از اتفاق با آمريکا فاصله گرفته و در کنار ما قرار خواهند گرفت. چند ماه پيش مطمئن بودم که چنين تاثيری دارد ولی بعد از صدور قطعنامه عليه ما، شرايط قدری متفاوت شده است. بايد تلاش بيشتری کرد.

* آيا فکر می​کنيد که اگر حتی اين پروتکل الحاقی را امضا کنيم آمريکا از طرحهای سرنگونی و خصومت عليه ايران دست برخواهد داشت؟

امين​زاده: ممکن است آرزو و خواست آمريکا همين باشد اما آرزوها و خواسته​ها با واقعيات صحنه جهانی تفاوت های عمده​ای دارند. آمريکا نمی​تواند به هرچه می​خواهد دست يابد. مهم اين است که او تلاش می​کند با حاکم کردن جو بی اعتمادی نسبت به ما، ديگران را با خود همراه کند و ما هم عکس آن را بايد انجام دهيم. اگر آمريکا موفق شود همه را در برخورد با ما با خودش همراه کند حتما ما وضع بسيار خطرناکی پيدا می​کنيم. فراموش نکنيم که چنين اجماعی در مورد عراق هم نبود اما اگرما مدبرانه عمل کنيم و از اجماع عليه خودمان جلوگيری کنيم ، مسلما دست آمريکا برای برخورد با ما بسيار بسته خواهد شد. اگر شما به تلاش آمريکا در مورد تحريم اقتصادی عليه ما توجه کنيد، اين محدوديتها را به خوبی درک می​کنيد. تحريم آمريکا به دليل عدم همراهی ديگران تا حد زيادی عليه ما ناکارآمد شد".

* چه تضمينی وجود دارد که آمريکا دست بردارد؟

امين​زاده: طبعا کار ما مثل هميشه دربرابر ترفندهای مخالفان قدرتمندمان بسيار مشکل است. اسرائيلو جناح حاکم در آمريکا تلاشهای خود را عليه ما دنبال خواهند کرد اما به هر حال اگر تدابير درست ما باعث فاصله گرفتن ديگران از آمريکا شود، برای آمريکا برخورد با ما بسيار مشکل خواهد بود. توجه داشته باشيم که امروز ايران کشور خوشنام و معتبری در سطح جهان است و درسالهای اخير وجاهت ايران در صحنه بين المللی بسيار افزايش يافته است. اگر آمريکا بدون حمايت جامعه بين المللی به عراق حمله کرد در مورد ايران بدون حمايت جامعه بين المللی هيچ اقدام مهمی نمی​تواند انجام دهد. با توجه به اين شرايط بايد نسبت به شرايط بين المللی حساس باشيم. راه حلبرون رفت ما از اين بحران ،سياسی است و هدف ما هم بايد جلوگيری از موفقيت آمريکادرايجاد اجماع عليه ما باشد. يعنی ما برای خنثی سازی سياست های آمريکا ،چاره​ای جز اعتمادسازی در زمينه هسته​ای با جامعه جهانی نداريم. اما در حالت عکس ، با طرح​ها و توطئه هايی که عليه ما هست ، اگر آمريکا موفق شود اجماع عليه ما را تثبيت و حفظ کند، مشکلات و بحرانهای سنگين پس از آن برای ايران ، حتمی است.

* بعضی می​گويند که شفافترشدن سياستهای ما تهديد عليه ما را افزايش می​دهد و مبهم بودن سياست های ما امنيت بيشتری ايجاد می​کند؟

امين​زاده: اين طرز تفکر نوعی موازنه تهديد را برای ايجاد يا تامين امنيت ملی پيشنهاد می​کنداما توجه نمی​کند که آمريکاکاملا از شعار تهديدکننده بودن ايران ، برای ايجاد اجماع عليه ما بهره می​گيرد. آمريکا سعی دارد توان تهديدکنندگی ما را حتی بزرگتر از آنچه هست ، جلوه دهد. يعنی روش شفاف نبودن ما به نفع سياست آمريکا در ايجاد اجماع عليه ماست. به عبارتی شفاف نبودن بر خلاف تجربيات ديگران درگذشته ،دست آمريکا را بازتر می​کند، تهديد عليه ما را افزايش می​دهد و می​تواند وضع بسيار خطرناکی ايجاد کند.

* عده​ای می​گويند که پذيرش پروتکل الحاقی دست ديگران را در کشف اسرار ما باز می​کند.

امين​زاده: اشاره کردم که طبعا اگر بتوانيم زير بار هيچ معاهده و بازرسی نرويم و توان هسته​ای هم داشته باشيم و بی جهت ديگران هم در کار ما دخالت نکنند وضع مطلوبی است، اما بحث بر سر مناسبترين انتخاب بر مبنای قاعده "عزت ، حکمت و مصلحت" است. بايد توجه کنيم که اولا بازرسی در مورد برنامه های هسته​ای ما به طور مداوم درسالهای گذشته و در حال حاضر هم انجام می​شود يعنی بازرسی چيز غريبی نيست اگربحثی هم هست ، درمورد ابعاد بازرسی است. ثانيا کشورهای زيادی در دنيا مورد بازرسی قرار می​گيرند. ژاپن پنجاه و چند نيروگاه هسته​ای دارد و هر سال همه آنها بازرسی می​شوند.

ثالثا گاهی مطرح می​شود که با پذيرش اين پروتکل همه جا را آزادانه خواهند گشت و ممکن است وارد حوزه های غيرمرتبط با هسته​ای شوند. بر اساس آنچه مسئولين آژانس تاکيد کرده اند چنين نيست. تکنولوژی های نو چنين نيازهايی را ايجاب نمی​کند و کشف صحت و عدم صحت فعاليت هسته​ای کاری شفاف و بدون اين مشکلات است. کارشناسان آژانس در مذاکرات خود با توجيهات فنی سعی کرده اند نسبت به اين نگرانی​ها به ما اطمينان بدهند، حتی بر فرض که بعدا معلوم شد چنين مقاصد سويی هست ، متوقف کردن همکاری مشکلی بيشتر ازچشم انداز کنونی ايجاد نمی​کند".

* به هر حال همانطور که گفتيد دردنيا استانداردهای دوگانه اعمال می​شود.

کشورهايی چون اسرائيل ، پاکستان هند درسايه همين دوگانگی توانسته اند به توان هسته​ای نظامی برسند. شايد به همين دليل است که عده​ای معتقدند نبايد مرعوب فشارهای آمريکا شد. امين​زاده: "وظيفه کارگزاران سياست خارجی آن است که واقع بين باشند و تحت تاثير احساسات دچار افراط و تفريط نشوند. مرعوب بودن و عدم واقع بينی هر دو می​توانند فرصتهارا از بين ببرند و کشور رابه بحران بکشانندبه اعتقاد ما خنثی کردن ترفندهای آمريکا عملی است. متاسفانه يک تفکرمرعوب قائل به ناتوانی ما و بن بست در برابر آمريکا است. درحالی که ما برای خنثی کردن ترفندهای آمريکا و برخورد از موضع با عزت و برابر با آمريکا قدرتمنديم اما ابزار ما برای اين مواجهه از جنس تهديد و نظامی و عملياتی نيست ، بلکه ابزار ما از جنس تدبير سياسی است.

* آيا معتقديد که اگرپرونده به شورای امنيت برود، ما در معرض تهديد نظامی قرار خواهيم گرفت؟

امين​زاده: ممکن است. اما شيوه نظامی مشکلترين راه برای برخورد با ايران است. در صورت تداوم اجماع درميان کشورهای موثرجهان عليه ما، حتی راه های ساده تری مثل تحريم های فراگير ايران ،آثار مخربی در پی خواهد داشت. البته من اميدوارم با اتخاذ سياست های درست ، اصلا به اين مراحل نرسيم.