دونيا آنا
ديلي گونو موناسيبتينه تبريزده بير قورولتاي كئچيريلدي
با حضور گسترده جمع كثيري از فرهنگ دوستان آذربايجاني و همزمان با
تهران:
مراسم روز جهاني زبان مادري در تبريز برگزارشد
علي عباسي روزنامه نگار در تبريز
Ali abbasi qəzetəçi
Təbrizdə
Aliersoy2003@yahoo.com
تبريز- علي عباسي: روز
شنبه 21 فوريه برابر با 2 اسفند به مناسبت روز جهاني زبان مادري مراسمي در تالار
دكتر مبين تبريز برگزار شد. در اين مراسم بيش از پانصدنفر شركت كننده حضور داشت.
مراسم قرار بود ساعت چهار عصر برگزار شود ولي به علل نامعلوم با نيم ساعت تاخير
برگزار شد. لازم به ذكر است مجوز اين مراسم در آخرين لحظات داده شد .
استقبال
از مراسم به حدي بود كه تمامي صندلي هاي سالن مملو از جمعيت بود. علاوه بر آن
تعداد زيادي صندلي نيز در راهروهاي تالار قرار داده شده بود ولي به دليل حضور
گسترده مردم بسياري از شركت كنندگان سرپا به سخنراني ها گوش دادند.
سالونون
صندللرينده يئر يوخودو . ائله اونا گؤره ائشيكدن باشقا صندللرگتيريلدي. آنجاق يئنه
قورولتايا قاتيلانلارين چوخوسو آياق اوسته قالديلار.
عباس
بارز گونئي آذربايجان شاعري بو تؤرنده ايشتراك ائتدي . جناب عباس بارز ارشاد اداره
سي طرفيندن اونون اوچون آغييرلاما مراسيمينده ايشتراك ائتمه ميشدي.
مهندس
عليرضا صرافي: 1325ده باشيميزا گلن ديل
بلاسي
مهندس عليرضا صرافي به عنوان يكي از بانيان اين
جلسه در ابتداي كنگره ضمن خوشامدگويي به حاضرين گفت: در راه زبان مادري بسياري از
فرزندان آذربايجان از وطن خود رانده و آواره ساير شهرها شدند . آذربايجاني در قبال
زبان مادري خود هزينه زيادي پرداخت كرده است٬ هزينه هاي مادي و معنوي
.
مهندس صرافي با
اشاره به فجايعي كه در سال 1325 در آذربايجان اتفاق افتاد ادامه داد: در اين سال
25الي 35 هزار نفر در آذربايجان به دست جلادان پهلوي شهيد شدند . يعني در طول 57
سال از آن روز به ازاي هر روز يك شهيد در راه زبان مادري خود داريم .وي گفت : زبان
مادري مانند مادر براي ما مقدس است و بايد براي حفظ آن تلاش نماييم .
مهندس صرافي ادامه داد: هيچ ملتي در دنيا وجود نداردكه زبان
مادري خود را دوست نداشته باشد و اگر چنين ملتي وجود داشته باشد آن ملت فردا ديگر
وجود نخواهد داشت و در بين ساير ملتها ذوب شده و از ميان خواهد رفت. وي با اشاره به علت نامگذاري اين روز به نام زبان
مادري ادامه داد: زماني كه بنگلاش هنوز جزئي از پاكستان بود مردم آنجا مجبور بودند
به جاي زبان خودشان از زبان اردو استفاده كنند. مردم بنگلادش به اين خاطر كشته هاي
فراواني دادند . در سالهاي 1951 و 1952 خيليها در اين راه شهيد شدند. يكي از آنها
شهيد "ديبوش" بود. بعد از استقلال بنگلادش نماينده آن كشور در يونسكو
پيشنهاد كرد روز 21 فئوريه يعني روز ترور ديبوش توسط پليس پاكستان به عنوان روز
جهاني زبان مادري نامگذاري شود و به دنبال آن اين روز به عنوان روز جهاني زبان
مادري نامگذاري شده است.
مهندس
صرافي گفت : امسال پنجمين سالگرد نامگزاري اين روز به نام زبان مادري است و
آذربايجانيها به عنوان اولين كساني هستند كه اين روز را
در ايران گرامى داشته اند.
بهزاد
بهزادي: بيز اوشاقلاريميزين طبيعي حاقلارينى آلماليييق و آلاجاييق
استاد
بهزاد بهزادي لغت شناس و مدير مجله آذري سخنران بعدي مراسم بود . وي با تبريك اين
روز به تمامي مردم و با اشاره به اينكه مجله آذري در تبريز با استقبال بسيار خوبي
مواجه شده است افزود: امروز چشم همه فعالين آذربايجاني به تبريز دوخته شده است .
وي
ادامه داد: در زبان مادري ما چه قدرتي وجود دار دكه كودك چهار پنج ساله همه كلمات
و قواعد آن را ياد ميگيرد و با اين حال بسياري از زبانشناسان از تحليل اين زبان
عاجزند؟ كودكان به قوانين زبان آشنا نيستند ولي زبان مادري را طوري درست تكلم
ميكنند كه زبانشناسان قوانين و قواعد يك زبان را از ميان سخنان آنان استخراج مي
كنند. اين معجزه زبان مادري است.
استاد
بهزادي در بخش ديگري از سخنانش گفت: رژيم پهلوي مي خواست يك زبان واحد را به
كودكان بياموزد و از آموزش زبان مادري آنها جلوگيري ميكرد كه ضررهاي آن معلوم است.
وي ادامه داد: در قانون اساسى ما يعني قانون اساسي جمهوري اسلامي حق طبيعي و بشري
آموزش به زبان مادري به رسميت شناخته شده است ولي تاكنون به صورت كامل اجرا نشده
است.
وي
در پايان گفت: ما مجبور هستيم حق طبيعي كودكانمان را كه آموزش زبان مادري است به
دست آوريم و اين كار را خواهيم كرد.
دكتر
حسينقلي سليمي
دكتر
حسينقلي سليمي با ارسال شعري با اين مراسم روز جهاني زبان مادر را گرامي داشت. شعر
ارسالي دكتر سليمي توسط مهندس كيوانچهر از فعالين سياسي شهر تبريز قرائت شد.
دكتر
جمال آيريملو: يازيق آنا ديلي
سخنران
بعدي اين مراسم دكتر جمال آيريملو عضو هيئت نويسندگان نويد آذربايجان بود. وي با
قرائت مقاله اي با عنوان زبان مادري مظلوم از ظلم هاي رفته به زبان مادري سخن گفت.
دكتر آيريملو گفت: تحصيل به زبان ديگر سهمگينترين سلاح در مقابله با زبان مادري
است . وي ادامه داد: ما با علم به اينكه از ريشه دارترين ملتها هستيم بايد در معالجه
زبان مادريمان بيش از پيش سعي و تلاش نماييم.
عضو
شوراي نويسندگان نويد آذربايجان افزود: با اينكه بعد از جمهوري اسلامي آزادي هاي
نسبي نسبت به آموزش زبان مادري وجود دارد، ولي روش و شيوه زمان شاه در آموزش و
پرورش هنوز هم ادامه دارد و ما هنوز هم نميتوانيم زبان مادريمان را در مدارس
بياموزيم .
مهمان
اورميه اي همايش گفت: بر اساس يافته هاي علمي تاثير زبان مادري و آموزش صحيح آن در
تكامل شخصيت انكار ناپذير است. وي در پايان گفت : كودكان بيگناه و معصوم ما
ندانسته در مقابل جنايتي كه نسبت به آنها انجام ميگيرد قرار دارند. آموزش يك زبان
ديگر به جاي زبان مادري كودك را از هويت واقعي خود دور ميكند .
لاچين اوشاقلاري
پارلادي
در
ادامه مراسم گروه لاچين به اجراي برنامه پرداختند. كودكان اين گروه با خواندن
اشعاري راجع به زبان مادري و آذربايجان حاضران را به وجد آوردند. شعر خواني اعضاي
گروه لاچين مورد تشويق حاضرين قرار گرفت.
لاچين
قوروپو بو قورولتايدا آنا ديلينه عاييد شعييرلر اوخودولار
دكتر
رحيم رئيس نيا : هانسي زامان آزادليق سسي گليب ، بيزيم ديليميز ديرچليبدير
دكتر
رحيم رئيس نيا در اين مراسم گفت: همانند انسانها زبانها نيز زير فشار و ستم قرار
دارند. هر زماني كه صداي آزادي به گوش رسيده است زبان مادري ما شروع به شكفتن كرده
است . در زمان مشروطه زبان ما در مدارس و روزنامه ها تظاهر داشت ولي در زمان
رضاخان زبانها را از حلقوم آزادي خواهان بيرون
مي آوردند . بعد از فرار ديكتاتور و در فضاي آزادي آن سالها زبان ما فرصت
پيدا كرد تا خودي نشان دهد . روزنامه هاي دو زبانه و يا به زبان آذربايجاني منتشر
شدند و زبان تركي آذربايجاني به عنوان زبان رسمي در مدارس آموزش داده شد كه اين
امر باعث رشد و شكوفايي اين زبان شد و ما شاهد اثرات آن در سالهاي بعد بوديم .
نويسنده
كتاب آذربايجان در سير تاريخ ايران ادامه داد: زبانها نه در برابر هم بلكه برادر و
خواهر هم هستند. سياسي اقتدارلار بعضا باشقا ديللري سيخيشديريرلار و حتي او ديل
محو اولونجا بو ايشه داوام ائديرلر. محقق و نويسنده آذربايجاني در پايان گفت : حيدر
بابا شهريار را از روستاي خشكناب بيرون آاورد و به جهانيان معرفي كرد.
كوثري
: هر ائلين بير ديلي وار
در
ادامه آقاي كوثري يكي از شاعران حاضر در اين
مراسم شعري با عنوان هر ائلين بير ديلي وار را قرائت كرد.
فريده
اصغرنيا : اوز آنا ديليميزده دانيشيب يازماغيميز گركلي دير
خاتم
فريده اصغرنيا سخنران بعدي اين جلسه بود. وي با اعلام اينكه خواندن ، نوشتن و حرف
زدن به زبان مادري براي ما ضروري است ادامه داد: با توجه به اينكه در گذشته نه
چندان دور شاعران و نويسندگان زن در آذربايجان زياد بودند ولي متاسفانه امروز اين
افراد به تعداد انگشتان دست هم نمي رسند .
شاعره
آذربايجاني ادامه داد: آموختن زبان مادري براي ما واجب است و آموزش آن به ديگران
نيز وظيفه ما نسبت به زبانمان است.
يحيي
شيدا: خادم ادبيات آذربايجان
استاد
يحيي شيدا از خادمان ادبيات اذربايجان نيز در اين مراسم حضور داشت. وي با قرائت
شعري در مورد مادر و زبان مادري اين روز را به همه مردم تبريك گفت. استاد يحيي
شيدا نزديك به 60 سال است كه مي نويسد.
عيسي
نظري: بيز آنا ديليميزه عايد عمل ده هئچ بير ايش گؤرمه ميشيك
عيسي
نظري عضو شوراي نويسندگان نويد آذربايجان و حقوقدان در اين كنگره گفت: تاكنون در
رابطه با زبان مادريمان در عمل هيچ كاري
نكرده ايم . 
مسئله امروز ما
فقط آگاه كردن ملت نيست . مدارس ، تلويزيون و روزنامه ها به نوعي مانع از آن شدند
كه ما زبان مادريمان را فراگيريم .
ما
بايد مسئله آموزش زبان مادري را به مسئله اصلي ميان خود و حاكميت تبديل كنيم. اين
كار ما مخالف قانون اساسي و قوانين بين المللي نيست و قانون اساسي كشورمان هم اين
مسئله را تائيد كرده است. خواستن اين حق شرط اصلي يك گفتگو است. ما بايد قبل از
پرداختن به مسائل سياسي مسئله آموزش زبان مادريمان را حل كنيم كه با انجام اين كار
دينمان را نسبت به زبان مادري ، ملت و آينده ادا كرده ايم .
عيسي
نظري با اشاره به روز جهاني زبان مادري گفت: روز 21 فوريه ميتواند شروعي بر حل
مسئله زبان مادري در ايران باشد . وي ادامه داد: اگر اين مسئله در سطح بين المللي
مطرح شود و دنيا بداند كه زبان يك ملت از بين برده مي شود در مقابل اين ساكت
نخواهد ماند.
وي
با انتقاد از نامه چند نفر شونيست به هئيت دولت مبني بر عدم تطبيق محتواي كتابهاي
درسي با فرهنگ منطقه اي گفت: اگر چهار نفر شوونيست مي توانند اين مسئله را به دولت
بقبولانند كه كاري را بكند يا نكند ميليونها انسان هم مي توانند دولت را وادار به
انجام خواسته هايشان كنند.
وي
در پايان گفت: زبان نشان دهنده هستي و هويت يك ملت است و اگر يك ملت زبان نداشته
باشد نخواهد توانست هويت خود را نشان دهد.
عيسي
نظري پيشنهاد داد در هر يك از شهر هاي آذربايجان جمع هايي تشكيل شده و راجع به
زبان مادري بحث كنند. وي خاطر نشان كرد در مسئله زبان ما با هيچ كس معامله اي
نداريم . ما بايد به دولت بگوييم اين مسئله را هر چه زودتر حل كند . در غير اين
صورت ما از تمام تشكل ها و تشكيلاتهاي جهاني خواهيم خواست كه ما را در گرفتن حقمان
ياري دهند و يقين آنها نيز اجابت مي كنند.
دكتر
حسين فيض الهي وحيد: توركجه ميز 700 ايل اونجه رسمي ديل اولوب
دكتر
حسين فيض الهي وحيد در اين كنگره با ارائه مقاله در رابطه با زبان تركي اين روز را
به مردم آذربايجان تبريك گفت. وي با اشاره به تاريخ رسمي شدن زبان تركي در
آذربايجان گفت: سلسله قارامانلار اولين سلسله اي بودند كه زبان تركي را در
آذربايجان به عنوان زبان رسمي استفاده كردند: "بو گوندن سونرا درگاهدا٬ بارگاهدا توركجه يازيليب
اوخونماليدير." وي تاريخ اين واقعه را 14 ماه مئي سال 1277 ميلادي مطابق با 24
ارديبهشت دانست.
در
ادامه مراسم بيانيه نشريه آراز به مناسبت اين روز قرائت شد. لازم به يادآوري است در اين كنگره هوشنگ جعفري
از زنجان ، خانم ايپك از تبريز و يالقيز با قرائت اشعاري اين روز را گرامي داشتند. همزمان با اين مراسم٬ مراسم مشابهي نيز در
تهران برگزار شد. حضور جوانان در اين مراسم بسيار پررنگ بود . در پايان گنكره
قطعنامه شركت كنندگان در اولين كنگره روز جهاني زبان مادري توسط آقاي حسن اوميد
اوغلو قرائت شد.
لازم
به يا دآاوري است مهندس سيدزاده، مهندس جعفر كيوانچر و مهندس صرافي بانيان برپايي
اين مراسم در تبريز بودند.
خانواده
خبرنگار قهرمان تبريزي انصافعلي هدايت در اين مراسم شركت كرده بودند.
