logo





اولیویه پیرونه، فرستاده ویژه لوموند دیپلماتیک

محاصره ی روز مره
در غزه، خلقی در قفس

ترجمه بهروز عارفی

يکشنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۸ - ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹

لوموند دیپلماتیک، سپتامبر 2019

در شرایطی که قرار است انتخابات جدید مجلس اسرائیل در 17سپتامبر برگزارشود، غزه همچنان در حال غرق شدن است. حکومت تل آویو، سیزده سال است باریکه سرزمینی را که حماس اداره می کند، در محاصره نظامی ویرانگر قرار داده است. مردم این سرزمین تا کی می توانند همچنان تاب آورند؟

در سپیده دم روزی در ماه ژوئن، هوا در کرانه غزه بسیارخوش است. قایق های ماهیگیری رنگ وارنگ در کنار هم در کرانه آب صف بسته اند. درخشش خورشید، رنگ آبی آسمان و رقص امواج دریا تصویر زیبای کارت پستال ها را تداعی می کند. اما، با وجود این منظره زیبا، خیلی طول نمی کشد که از توهم در می آئی: در این جا، دریای مدیترانه آلوده است، ناوهای جنگی افق را تیره کرده اند، هواپیماهای شکاری و پهپادها آسمان را شیار می کنند. در نوار غزه هستیم، باریکه زمینی پرجمعیت (به وسعت 365 کیلومتر مربع و با جمعیت دو میلیون نفری) که در محاصره اسرائیل قرار دارد. ماهیگیرانی که در کلبه محقرشان در بیت لاهیا، نزدیک به شهر غزه پذیرای ما می شوند، حال خوشی ندارند. سیزده سال است که اسرائیل محاصره بی رحمانه ای بر قطعه باریکه ای زمینِ فلسطینی (از هوا، دریا و زمین) تحمیل کرده و پس از کاهش دادن پهنه ی دریانوردی آن ها، از دو روز پیش، قایق رانی در دریا را ممنوع کرده است. توجیهی که پیش کشیده اند، فرستادن بالن و بادبادک های آتش زا به محله های اسرائیلی – به طور عمده کیبوتص ها- واقع در حاشیه باریکه ساحلی ست. روز 18 ژوئن، پس از دو شب دشمنی و خصومت (1)، و سپس بازگشت «آرامش»، اسرائیلی ها اجازه ماهیگیری دادند، ولی فقط در محدوده ی ده مایل دریائی (18 کیلومتر و نیم) که با آب های پر ماهی فاصله زیاد دارد.

این اقدامی است استثنائی که حماس که از سال 2006 قدرت را در غزه در دست دارد، در مذاکرات غیر مستقیم با اسرائیل دائماخواستارالغاء آن شده است.

جهادالسلطان، مسئول کمیته سندیکائی ماهیگیران شمالِ نوار غزه با انگشت دریا را نشان می دهد و می گوید: «ناوهای گشتی اسرائیلی در سه چهار کیلومتری هستند، حتی با چشم دیده می شوند. وقتی ماهیگیران ما در دریا هستند، مرتبا به سوی آن ها شلیک می کنند و اغلب بدون هیچ اخطاری. اخیرا، چندین ماهیگیر زخمی شده و قایق های شان آسیب های جدی دیدند.» به گزارش دو سازمان غیر دولتی (اِن جی او) فلسطینی و اسرائیلی، (مرکز حقوق انسانی المزین و سازمان بت سلِم) در جریان شش ماهه اول 2019، نیروی دریائی اسرائیل بیش از دویست بار روی ماهیگیران آتش گشودند، سی نفر از آنان زخمی شده و یک دوجین قایق را توقیف کردند. دو ملوان غزوی در 2019 کشته شدند.

در سال 2000، تعداد کارگران دریا در غزه ده هزار نفر بود. به دلیل ممنوعیت دسترسی به ناحیه های پرماهی دو سوم آن ها بیکار شده اند (اسرائیل از ماهیگیری در 85 درصد ناحیه ای که حقوق بین الملل به آن ها اجازه قایقرانی می دهد، ممانعت می کند): امروز، فقط 3500 ماهیگیر مشغول کارند که 95 درصدشان در زیرخط فقر زندگی می کنند (با درآمد کمتر از 5 یورو در روز)، تعداد آن ها در 2008، 50 درصد بود.

به سوی دهکده خزاعه نزدیک خان یونس ، از شهرهای مهم جنوب باریکه می رویم. در آن جا نیز روحیه ها پائین است. به رغم تهیدستی آشکار، خالد قاده، برزگر34 ساله با چشمان پرنفوذ، که با کلاه حصیری اش آن را خفاظت می کند، از ما دعوت می کند تا در چادر محقری در کنار مزرعه اش، برای استراحت دور سفره ای بنشینیم. زمین های او به وسعت 11 دونام (1/1هکتار)، در چندصد متری دیوار «مرزی» اسرائیل قرار دارد که البته حقوق بین المللی این مرزها را به رسمیت نمی شناسد. مجموعه ای از 65 کیلومتر دیوار، گودال، مانع فلزی، تورهای سیمی وسیم خاردار دور باریکه غزه کشیده شده با منطقه ی حائلی با عرض 300 تا 1500 متر. این ناحیه ممنوعیت نظامی 25 درصد از کل سرزمین و 35 درصد از زمین های قابل کشاورزی را در بر می گیرد. این میزان، با خط آتش بس سال 1949 (موسوم به خط سبز) که غزه را از اسرائیل جدا می کند، فاصله بسیار دارد. آقای قاده به ما توضیح می دهد که «خانواده من همچنین مالک بیست دونام زمین در آن سوی "خط سبز" است، اما در 1948 [سال تاسیس دولت اسرائیل] آن ها را از دست دادیم».

بنا به گفته سازمان ملل تا سال 2020 این جا مکانی «غیرقابل زندگی» خواهد شد .

کشاورز از زمین باریک یک هکتاری زیر کشت خود، نمی تواند بیش از یک سوم آن را مورد بهره برداری قرار دهد. آقای قاده تعریف می کند «بقیه مزرعه من که در حاشیه ناحیه "غیرقابل تردد" [« no-go-zone »] قرار دارد به سختی قابل دسترسی است، زیرا اسرائیلی ها، اغلب مانع از رفتن ما می شوند و به سادگی نیز شلیک می کنند، حالا از خسارت های ناشی از تانک ها و بلدوزرهای آن ها بگذریم». در حالی که یک زره پوش اسرائیلی گشت زنان از دور گرد و خاک می کند ، آقای قاده با لحنی تند ادامه می دهد که « من هم مانند همه کشاورزان منطقه های مرزی، اغلب درمعرض تیر قرار دارم، حتی در جائی که الان هستیم. اسرائیلی ها همچنین کار در شب را برای استفاده از جریان برق، هنگامی که برقرار است، ممنوع کرده اند. اگر به کوچکترین چیزی مظنون شوند، مسلسل باران یا بمباران می کنند. » از زمان، استقرار ناحیه حائل، پس از برانداختن شهرک های یهودی در غزه در سال 2005، و برقراری تحریم از سال بعد، میزان بهره دهی او هشتاد درصد کاهش یافته است. درشرایطی که فعالیت او تنها منبع درآمد خانواده اش می باشد ، او زیر بارقرض له می شود. تکه زمینی که او می تواند کشت کند، به او امکان می دهد که با فروش محصولات خود فقط حدود چهارصد شِکِل (100 یورو) در ماه درآمد برای تامین غذای خانواده اش داشته باشد. بخش کشاورزی که 44 هزار نفر در آن کار می کنند (حدود ده درصد شاغلان) از سال 2014 به میزان سی درصد کاهش پیدا کرده است. (2)
شرایط زندگی ماهیگیران و کشاورزان تصویری از وضعیت همه کرانه ساحلی است: به گفته ایزابل دوران، معاون «کنفرانس سازمان ملل متحد برای بازرگانی و توسعه» (CNUCED)، این وضع «فاجعه بار» و «غیرقابل تحمل» است.(3) از سال 2014، سازمان ملل متحد زنگ خطر را به صدا درآورده است. این سازمان ارزیابی می کرد که از حالا تا 2020، اگر تحریم و محاصره تحمیلی اسرائیل با همدستی مصر لغو نشود، این تکه زمین «غیرقابل زندگی» خواهد بود(4). غزه که 8 سال است ، از جهان بریده شده، در این فاصله دو جنگ نیز بر خود دیده است، یکی. حملهء اسرائیل در سال 2006 و سپس در 2009-2008 (بیش از 1800 کشته بین فلسطینی ها و بیست کشته ی اسرائیلی). در سال 2017، پس از دو جنگ دیگر (در 2012 و 2014 با مجموعا 2500 کشته ی غزوی، در مقابل 72 اسرائیلی)، رابرت پیپِر، هماهنگ کننده سازمان ملل برای سرزمین های اشغالی فلسطین در آن زمان، اعلام کرد : «وخامت اوضاع بیش از حد انتظار شتاب یافته (...). غزه شاید هم اکنون غیر قابل زندگی باشد (5).»

هفتاد درصد جمعیت از سال 1948، وضعیت پناهنده دارند و نیمی از آن ها کمتر از 15 سال دارد. امروز، میزان بیکاری به 53 درصد جمعیت فعال می رسد (70 درصد بین جوانان و 85 درصد بین زنان)، که یک رکورد جهانی است- از هر دو نفر، یک نفر دچار فقر بوده و اقتصاد محلی ورشکسته است ( رشد منفی9/6 درصد در سال 2018). علاوه براین، به گزارش Cnuced زیرساختار و «ظرفیت های تولیدی» از بین رفته است (7). آقای علی الحایک، رئیس انجمن کارفرمایان فلسطین (پی بی اِ) در ملاقاتی در دفتر این انجمن در مرکز شهر، توضیح می دهد که «هزینه ویرانی های مالی و نوسازی های پس از جنگ اخیر [2014] بالغ بر 11 میلیارد دلار است». «بیش از هزار کارخانه، کارگاه و مغازه به کلی نابود شده اند. اسرائیل در زمینه اقتصادی نیز با ما جنگ می کند.» در اثر تحریم و محاصره، بسیاری از شرکت ها مجبور شدند ، درِ موسسه را ببندند، و تعداد کارمندان را کاهش داده، یا بیکار کنند. غازی حمد معاون وزارت توسعه اجتماعی و شخصیت بارز حماس اوضاع را چنین خلاصه می کند: «باریکه غزه به زندانی بزرگی شبیه است که کل مردم را زیر اشغال نظامی محبوس کرده و مُسَکِن تزریق می کنند، مثل کمک های انسانی تا از انفجار درونی جلوگیری کنند». فتحی صباح، تحلیلگر غزوی وهمکار روزنامه پان عرب الحیات معتقد است که «از زمان انتخاب حماس در سال 2006، ما را تنبیه جمعی می کنند و پایانش را نمی بینیم ... این محاصره، پیش از هر چیزی، وسیله فشاری ست که اسرائیل با همدستی جامعه بین المللی به کار می برد تا ما را به زانو در آورد.»

محاصره اسرائیل بر همه زمینه های زندگی تاثیر گذاشته است. حتی باعث ظهور نوع جدیدی از «عادی بودن» شده است. برای مثال، بی ثباتی جریان برق: از هنگامی که اسرائیل تنها نیروگاه برق را در ژوئن 2006 نابود کرد، دسترسی به برق بسیار اتفاقی ست. این نیروگاه که بخشی از آن را دوباره ساختند، نیاز به سوخت مازوت دارد و با 20 درصد ظرفیت اش کار می کند. در نتیجه، این زمین باریکه برای ادامه زندگی مجبور است همه کالاها را از خارج و عمدتا اسرائیل وارد کند، مثلا اسرائیل به میزان محدودی برق صادر می کند و بهای آن را از تشکیلات خودمختار فلسطین (کرانه باختری) دریافت می کند. قطع برق در غزه،آهنگ زندگی مردم را تعیین می کند. خانم غاده الکرد روزنامه نگار و مترجم 34 ساله توضیح می دهد که :«ما در بیست و چهار ساعت بین 8 تا 12 ساعت برق داریم که ساعات آن نیز تغییر می کند. بیشتر خانه ها دارای دستگاه مولد برق برای جبران کمبود برق نیستند ، چرا که قیمت آن گران است. نتیجه عملی این کار این است که ما مثلا نمی توانیم چیزی در یخچال نگهداری کنیم. در نتیجه مجبور هستیم زندگی را به صورت روزمره سامان دهیم، تازه دو سال پیش بدتر نیز بود.» محمد عباس، رئیس تشکیلات خودمختار و رهبر الفتح برای فشار آوردن به رقبای خود در حماس از آوریل 2017 تا ژانویه 2018، از پرداخت صورت حساب برق به اسرائیل خودداری کرد. در نتیجه، مردم غزه فقط سه تا چهار ساعت برق در روز داشتند. از سوی دیگر، اهالی با قحطی آب نیز مواجه هستند. در اثر آلودگی آبخور ساحلی که 85 درصد از منابع آن را اسرائیل کنترل می کند، بیش از 95 درصد سفره های آب زیرزمینی باریکه غزه آلوده است. محاصره، دسترسی به درمان پزشکی را نیز سخت تر کرده است. الشفا، بزرگترین بیمارستان غزه که در گذشته بسیار معتبر بود، اکنون مایه هراس است. غزوی ها که دوست دارندخود را ریشخند کنند ، با شوخی می گویند: «زنده وارد بیمارستان شفا می شوی ودرازکش از آن بیرون می آئی». دلیل آن هم این ست که بیمارستان به خاطر کمبود دارو ، تجهیزات و تختخواب برای معالجه بیماران بی شمار، تبدیل به قتلگاه شده است. ممنوعیت واردات کالاهای اساسی، کمبود متخصص، قطع برق و نیز خسارت هائی که توپخانه اسرائیل عامدانه وارد می کند، بخش بهداشت را مصیبت زده کرده است . آقای اشرف القدره، سخنگوی اداره بهداشت غزه با تاسف می گوید :« ما همه چیز کم داریم» و به سبک شعر معروف پرهِ ور، «فهرست»، کاتالوگی از نکبت ها را ردیف می کند: می گوید «بیش از پنجاه درصد داروهای پایه غیرقابل دسترس اند، 65 درصد مبتلایان به سرطان از درمان محرومند، قادر نیستیم که بخش بزرگی از عمل های جراحی را انجام دهیم...».

گلوله های انفجاری که آسیب های غیرقابل ترمیم وارد می کنند

آن چه در بیمارستان شفا می بینیم، آموزنده است: افراد شَل بسیاری می بینیم که بیشتر آن ها جوانند، دیوارها رنگ و رورفته ، سالن انتظار بیش از ظرفیت گنجایش آن پر و کارکنان بیمارستان کلافه اند. عمده ی وقت محمد شاهین، جراح استخوان صرفِ معالجه تظاهرکنندگان زخمی می شود که در اثر تیراندازی سربازان اسرائیلی در جریان گردهم آئی های هفتگی در برابر «حصار» مرزی در چارچوب «راه پیمائی بزرگِ بازگشت» (مسیرالعوده) مجروح شده اند. هر جمعه، روز تظاهرات، پزشکان مجبورند با انبوه زخمی ها مواجه شوند. آقای شاهین تعریف می کند که «بیماران زیاد هستند و گاهی بسیار جوان. آن ها از زخم های عمیقی رنج می برند که تا کنون شبیه آن را ندیده بودیم. اسرائیلی ها از گلوله های انفجاری استفاده می کنند که بافت ماهیچه ها، غضروف ها و عصب ها را از بین می برد. هنگامی که با اسنایپرها (تفنگ های دقیق زنِ دوربین دار) به قصد کشتن (مثلا به سینه و سر) شلیک نمی کنند، ساق پا و اعضای حساس بدن را هدف می گیرند تا خسارت غیرقابل جبرانی به بار آورند. گوئی که کلاس های درس آناتومی (کالبدشناسی) گذرانده اند. بیشتر تظاهرکنندگان زخمی برای ابد علیل شده یا مجبورند بریدن ساق پا را تحمل کنند، زیرا ما تجهیزات پزشکی کافی نداریم.» از بین 30هزار زخمی ثبت شده از آغاز «راه پیمائی بزرگ»، نزدیک به 140 نفر از جمله سی کودک یکی از اعضای بدن خود را از دست داده و 1700 نفرشان، به گزارش سازمان ملل متحد، و به دلیل جلوگیری اسرائیل از اعزام آن ها به مراکز درمانی، در دوسال آینده، با خطر بریدن پا مواجه هستند.

جوانان در صف اول تظاهرات «راه پیمائی بزرگ» قرار دارند. از زمان شروع این جنبش، در روز 30 مارس 2018، پیش از یادمان سالیانه 15 مه، روزی که فلسطینی ها النکبه می خوانندش، این جنبش اعتراضی توده ای و غیر مسلح هر هفته هزاران خانواده را گرد هم می آورد. این واژه که فاجعه ترجمه می شود، اخراج 800 هزار فلسطینی از خانه و کاشانه شان را به دست اسرائیلی ها در سال 1948 یادآوری می کند. آن ها به غزه، کرانه باختری رود اردن و کشورهای عربی مجاور پناهنده شدند. [واژه النکبه را گاهی به فارسی نکبت ترجمه می کنند که درست نیست.م]

بعدازظهرِ یک روز جمعه، به ملکا در شرق غزه و یکی از 5 مکان تظاهرات هفتگی می رویم. جو، دوستانه و خانوادگی ست. چادر بسیار بزرگی کمی عقب تر از محل تظاهرات برای استقبال از مردم و به ویژه سالمندان و علیل ها برپا شده است. فردی با بلندگو در مورد هدف های این بسیج مردمی صحبت می کند، از جمله حقِ بازگشت، افشای کنفرانس بحرین در مورد بخش اقتصادی «طرح صلح» جدید ترامپ و اتحاد فلسطینی ها. پرچم های فلسطین به تعداد زیاد با باد به هم می خورند. ما به ناحیه بسیار خطرناکی که جوانان آماده رودرروئی با تیراندازان ماهر اسرائیل می شوند، نزدیک نمی شویم.

ایده ی گردهم آئی گسترده در مقابل حصار اسرائیلی از ذهن بیست جوان غزوی تراوش کرد. احمد ابو ارتیمه یکی از مبتکران این جنبش، تعریف می کند که «از طریق این بسیج مردمیِ مدنی، می خواستیم بر حق بازگشت پناهندگان به خاک شان تاکید کنیم، همان طوری که در قطع نامه های سازمان ملل متحد هم آمده است، و با صدای رسا و پرتوان شرافت و منزلت خود را یادآوری کنیم». بسیار زود، جناح های سیاسی به خاطر وحدت و شاید برای دورکردن اختلاف ها میان برادران دشمن (حماس و الفتح) که صحنه سیاسی فلسطین را مسموم کرده، به جنبش پیوستند. به این مناسبت، حزب ها پرچم های سازمانی خود را به کناری نهاده و از شرکت کنندگان خواستند که فقط پرچم فلسطین را همراه داشته باشند. ارتیمه می افزاید «مسئله پناهندگان یک اجماع و هم فکری ملی ست. طبیعی ست که همه جناح ها از آن پشتیبانی کردند». حماس باوجود این که طرفدار مبارزه مسلحانه با اسرائیل است، کاملا به این جنبش صلح آمیز پیوست. این حزب در کنار چند سازمان دیگر نظیر جهاد اسلامی (ناسیونالیست های اسلامی) یا جبهه خلق برای آزادی فلسطین (اف پ اِل پِ، مارکسیست) در کمیته سازماندهی جنبش شرکت دارد. آقای حمد به ما می گفت «" راه پیمائی بزرگ" شکلی غیر از راه مسلحانه است که ما برای کسب حقوق مان در مقابل اشغال در اختیار داریم. این جنبش آرمان ما را نمایان ترمی سازد».

« ما را به مبارزه آرام تشویق کردند...»

جنبشی که قرار بود تا 15 مه 2018 برپا باشد، همچنان ادامه دارد. مطالبات دیگری نیز طرح شد، از جمله لغو تحریم و محاصره یا دفاع از بیت المقدس. به رغم حالت غیر مسلحانه گردهم آئی ها، اسرائیل تصمیم گرفت با آتش گلوله به آن پاسخ دهد. از زمان شروع بسیج غیرنظامی، بیش از دویست غزوی جان خود را از دست داده اند که در میان آنان پنجاه کودک و همچنین امدادگران و روزنامه نگاران نیز دیده می شوند. باید به این فهرست، حدود صد فلسطینی دیگر را که در طول یک سال و نیم در این سرزمین در اثر بمباران ها یا حملات اسرائیل کشته شده اند، افزود. در فوریه 2019، یک کمیسیون بازرسی سازمان ملل متحد ارزیابی کرد که خشونت های اسرائیل در جریان گردهم آئی و در حاشیه تظاهرات را می توان« جنایت جنگی یا جنایت علیه بشریت به حساب آورد» (9). نخست وزیر اسرائیل به اشاره یک دست، همه این اتهام ها را رد کرد. بنیامین نتانیاهو، با نشان دادن بادبادک ها و بالن های آتش افروز بر روی مناطق اسرائیلی همجوار با معترضان، ادعا کرد که اسرائیل «موظف است از حاکمیت خود و شهروندانش حفاظت کرده و از حق دفاع از خود بهره مند باشد.» (10) او می تواند روی حمایت افکار عمومی کشورش حساب کند: در ماه مه 2018، در حالی که تعداد کشته های فلسطینی نزدیک به 100 بود، یک نظرسنجی نشان می داد که 71 درصد اسرائیلی ها تیراندازی به معترضان فلسطینی در راه پیمائی را توجیه می کنند. (11)

به خاطر زیادی قربانیان در بین تظاهرکنندگان و خسارت های مادی که اشیای آتش افروز در خاک اسرائیل به بار می آورند، رهبران فلسطینی هدف انتقادهای زیاد واقع شدند. «جامعه بین المللی» و مطبوعات غربی، جناح های مختلف - و در راس آن ها، حماس – را متهم کردند که از جوانان استفاده ابزاری کرده و آن ها را طعمه تیراندازان ماهر اسرائیلی می کنند که در پشت حصار مرزی پنهان شده اند.
خالد البطش، رهبر جهاد اسلامی در غزه و عضو کمیته ملی «راه پیمائی بازگشت» این اتهامات را رد می کند. «به ما توصیه کردند که از راه های مقاومت آرام استفاده کنیم. کاری که در بستر این بسیج مردمی انجام دادیم. و اکنون، می خواهند تقصیر تعداد بالای قربانیان فلسطینی را متوجه ما کنند! مسئولان واقفعی را محکوم نمی کنند. چه کسی ما و کودکان ما را می کشد ؟ تیراندازن ماهرجنگ آزموده ای که درست می دانند چه می کنند. تا حالا، در جریان این تظاهرات، هیچ کس در اسرائیل کشته نشده است. چرا هیچ کس اسرائیل را مجازات نمی کند ؟ » ماهر میشِر، از رهبران اف پ ال پ و عضو کمیته رهبری راه پیمائی نیز در کنار تظاهرات 14 ژوئن 2019 در دیداری با ما هشدارهای غربی ها را رد می کند(12). از نگاه او، این جنبش دو حُسن دارد:«از سوئی، امکان می دهد تا بر اسرائیل فشار وارد شود، زیرا خسارت ها بر روی زمین های اسرائیلی از طرف بادباک های ساده آتش افروز موجب شده که برخی از اهالی منطقه را ترک کنند، از طرف دیگر، این حرکت، مسئله حق بازگشت را در صحنه بین المللی دوباره مطرح کرد» . محمد شلاح، کارمند 33 ساله ای که با قدم های استوار به سوی محل خطرناک تظاهرات در حاشیه حصار مرزی می رفت، به ما گفت:«به رغم زخمی ها – پدر و برادر من در اثر گلوله زخمی شدند- بسیج باید تا کسب حقوق و زمین های ما ادامه یابد». باوجود این، صداهای ناهنجاری نیز ، از جمله از جانب جوانان، به گوش می رسد. بسیاری از آن ها به راه پیمائی نمی روند و از زمانی که حزب اسلامی تلاش می کند چارچوب آن را تعیین کند، آن را زیادی به حماس نزدیک می دانند. آقای لُوی آ، یک فعال 26 ساله حقوق بشر تائید می کند که «حماس برای کسب اعتبار و مشروعیت، این جنبش را به نام خود چسبانده، در حالی که به شدت در حال سقوط است.» در سال های اخیر، ستاره «حزب مقاومت اسلامی» شدیدا افول کرده است. بخشی از اهالی غزه، سازمان مزبوربه رهبری یحیی سنور را متهم می کنند که تصمیمات مقتضی برای نیازهای اجتماعی مردم اتخاذ نکرده و درچاله اقتدارگرائی و سختگیری اخلاقی فروغلتیده است.

یکی از شواهد این ادعا، سرکوب جنبش اعتراضی مردمی در ماه مارس گذشته بود. هزاران نفر با شعار «ما می خواهیم زندگی کنیم» (بدنا نعیش) برای اعتراض به گرانی و افزایش قیمت ها و وخامت شرایط زندگی تظاهرات کردند. حماس جنبش را متهم کرد که آلت دست الفتح شده و با سرکوب و چماق به آن پاسخ داد: چند صد نفر از تظاهرکنندگان کتک خورده و دستگیر شدند (13). لوی آ با لحنی تلخ از ما می پرسد: «چگونه می خواهید که ما از "راه پیمائی بزرگ" پشتیبانی کنیم، در حالی که حماس برای ما کاری نکرده و ما را سرکوب می کند؟»، «من به حماس می گویم: "من حاضرم ساق پایم را از دست بدهم، ولی دست کم، برای کسب چیزی باشد و در مقابل شما برای من کاری بکنید". بسیاری از جوانان فکرمی کنند که بهتر است به خارج بروند. او با کشیدن آهی اضافه می کند که مشکل این است که اجازه خروج نداریم...»

آیا الفتح می تواند راه حلِ بدیلی ارائه دهد ؟ چنین چیزی احتمال بسیارکمی دارد ، چرا که تشکیلات محمود عباس که زیر نظر فتح است، در چشم خیلی ازغزوی ها مانند بخش بزرگی از فلسطینیان کرانه باختری بی اعتبار شده است. سیاست مصالحه با اسرائیل که در «روند صلح» اتخاذ شد، با شکست روبرو شده است. کولونیزاسیون (ساخت شهرک های استعماری) گسترش یافت و افکار عمومی فلسطین، به صورت گسترده ای همکاری امنیتی بین پلیس تشکیلات خودمختار و ارتش اسرائیل در کرانه باختری را رد کرد (14). تازه باید فسادی که نهادهای زیر کنترل الفتح در غزه را آلوده کرد به آن اضافه کنیم که کینه مردم را به نفع حماس، که در آن موقع درستکار ارزیابی می کردند، حدت بخشید . فتحی صباح توضیح می دهد که زیر کنترل الفتح، اوضاع واقعا بهتر نبود،. و در کرانه باختری، اکنون وضع بدترازاین هم هست: محمود عباس کاری علیه شهرک ها نمی کند، با اشغال مبارزه نمی کند و از بیت المقدس نیز دفاع نمی کند... او به غیر از سخنرانی در سازمان ملل، هیچ کاری نمی کند». بخش روزافزونی از مردم غزه، مثل هم میهنان شان در کرانه باختری، با رد یک پارچه فتح و حماس، خواهان تغییرات سیاسی قاطع وخواستار تجدید نسل رهبران هستند.

سازش حماس و الفتح یک اولویت است

در این اوضاعِ بحرانی گسترده که محاصره و تحریم توسعه آینده را به مخاطره انداخته، بیشتر مردم امیدشان را از دست داده اند. امیره الاشقر، دانشجوی 18 ساله تنها و بیکاری که با هشت برادر و خواهر و مادر تنها و بیکارش در اردوگاه پناهندگان نُصِیرات زندگی می کند، به ما گفت:«من از غزه متنفرم و می خواهم آن را ترک کنم.» اما ماتیاس شمِیل Schmale، رئیس آژانس سازمان ملل برای پناهندگان فلسطینی UNRWA در غزه که نزدیک به 280000 هزار کودک را به مدرسه فرستاده و به بیش از یک میلیون نفر کمک غذائی می دهد، می گوید: «هر روز، من با افراد فوق العاده و دانش آموخته دیدار می کنم که خواهان صلح با اسرائیل هستند؛ اما به ستوه آمده اند... هنگامی که رفتار اسرائیلی ها را با کلِ مردم یک سرزمین می بینیم، خیلی آسان است که درک کنیم چگونه برخی به خشونت دست می زنند.»

در غیاب هیچ پیشرفتی از جانب اسرائیلی ها و فقدان پشتیبانی بین المللی از جمله از سوی بیشتر کشورهای عربی، برای بسیاری، اولویت با حل مناقشه بین الفتح و حماس است. روز 12 اکتبر 2017، دو جنبش، پیمان سازشی امضا کردند که قرار بود به تشکیلات خودگردان فلسطینی امکان دهد تا به غزه برگردد. اما این روند عمدتا به دلیل توقعات محمود عباس، درجا می زند. رئیس تشکیلات فلسطینی از جمله خواهان خلع سلاح حماس است که حزب اسلامی به صورت قاطعی آن را رد کرده است. احمد یوسف از چهره های بانفوذ حماس و طرفدار مصالحه بین دو جریان، معتقد است که در این اوضاع، «اهالی هر روز بیش از پیش در فقر فرو می روند و غزه مانند یک دیگ زودپز در خطر انفجار است». به عقیده وی «باید خانه فلسطین را دوباره ساخت تا بتواند در مقابل تل آویو بهتر عمل کند. و این امر عملی نمی شود مگر از طریق یک نظام مدیریت مشترک در زمینه قدرت سیاسی. هر طرف باید گذشت داشته باشد.» عماد ال-آقا، مسئول مهم فتح در خان یونس گفتمان مشابهی دارد:«ما باید به این اختلاف ها که به سود اسرائیل تمام می شود، خاتمه داده و نیروهای مان را متحد کنیم». برای برخی این آرزوئی صمیمانه است و برای دیگران،؛ یک حالت اضطراری مطلق.

آیا این آشتی نمی تواند به کمک جوانان در جهت تدوین یک استراتژی ملی جدید صورت گیرد ؟ حسن اوستاز، 29 ساله و عضو الفتح در این باره یقین دارد که: «امروز، باید این نکته را پذیرفت که فقط حماس در برابر اسرائیل مقاومت می کند. ما باید چند دستگی را کنار بگذاریم تا بتوانیم در مورد امکانات مبارزه مشترک علیه اشغال فکر کنیم. مثلا، این کاری ست که ما سعی می کنیم از طریق نشست های مشترک با جوانان حماس انجام دهیم. محمدهانیه، 28 ساله ، نماینده جوانان حماس در کمیته برگزاری «راه پیمائی بزرگ»، در دفتری که با جوانان فتح مشترک است با ما دیدار می کند. از نظر او، زمان جهش دسته جمعی فرارسیده است: «ما بدون معطلی باید حکومتی متحد تشکیل دهیم و انتخابات جدید برگزار کنیم و برای ایجاد «دولت» مان، از کرانه باختری تا غزه،دست به کار شویم . دولتی که در «قرارداد قرن» آمریکا که با پشتیبانی برخی دولت های خلیج [فارس] تهیه می شود، حتی حرفش نیز نیست. این چندمین طرح صلح، به ویژه ایده یک فلسطین مستقل را به خاک سپرده، کرانه غزه را به عنوان مجموعه ای جدا از کرانه باختری رود اردن به شمار می آورد. آقای یوسف قاطعانه می گوید: این «یک شوخی شوم»! است.
----

عنوان اصلی مقاله

Le Blocus au jour le jour
A Gaza, un peuple en cage – Olivier Pironet, Le Monde-diplomatique septembre 2019

پاورقی ها:

1 Tzvi Joffre, « IAF attacks targets in Gaza Strip after rocket fire », The Jerusalem Post, & « Israeli air force fires many missiles into Gaza », International Middle East Media Center (IMEMC), 14 juin 2019.
2 گزارش سالیانه دفتر هماهنگی امور امدادگری سازمان ملل متحد
(BCAH), New York, mai 2018, و Ali Adam, « Israel is intensifying its war on Gaza’s farmers », The New Arab, Londres, 19 mars 2018.
3Tom Miles, « UN bemoans unsustainable Palestinian economy », Reuters, 12 septembre 2018.
4 به گزارش زیر نگاه کنید« Gaza in 2020 : A liveable place ? », Nations unies, New York, août 2012.
5 « Gaza ten years later », Nations unies, juillet 2017.
6-همه داده ها در سایت های بانک جهانی، دفتر کنفرانس سازمان ملل متحد برای بازرگانی و توسعه" (CNUCED)، و دفتر آمار فلسطین موجود است. -
7 « Rapport sur l’assistan https://ir.mondediplo.com/article2227.html

ce de la Cnuced au peuple palestinien », Cnuced, Genève, 12 septembre 2018.
8Lire Akram Belkaïd, « Nakba », dans « Palestine. Un peuple, une colonisation », Manière de voir, n° 157, février-mars 2018.
9 « Gaza : des enquêteurs de l’ONU suspectent Israël de crimes contre l’humanité lors des manifestations », ONU Info, 28 février 2019, https://news.un.org
10 Tovah Lazaroff, « Netanyahu : UN set new hypocrisy record with Israeli war crimes allegation », The Jerusalem Post, 28 février 2019.
11 Cf. « The Peace Index », 2 mai 2018, http://peaceindex.org/defaulteng.aspx
12 در این روز، بیش ار 90 فلسطینی از جمله 28 کودک و چهار امدادگر در باریکه غزه زخمی شدند.
13 Entsar Abu Jahal, « Human rights group documents Hamas abuses », Al-Monitor, 26 avril 2019, www.al-monitor.com
14 کرانه باختري، شبح انتفاضه اي ديگر در مورد همکاری امنیتی:
https://ir.mondediplo.com/article2227.html




نظر شما؟

نام:

پست الکترونیک(اختياری):

عنوان:

نظر:
codeimgکد روی تصویررا اينجا وارد کنيد:

نظر شما پس از بازبینی توسط مدير سايت منتشر خواهد شد