logo





پیرامون «توسعه کشاورزی»

سند پیشنهادی به کنگره، راستا های عمومی برنامه حزی چپ ایران( فدائیان)

چهار شنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۹ ژوين ۲۰۱۹

احمد هاشمی

Ahmad-Hashemi3.jpg
مقدمه

نویسندگان سند می نویسند که:

" رشد جمعیت، نیاز بخش‏های مختلف اقتصادی به محصولات کشاورزی، ایجاد اشتغال و امکان کسب درآمد ارزی، توجه جدی به بخش کشاورزی را الزامی می‏نماید. ایجاد تسهیلات برای افزایش سرمایه گذاری در بخش کشاورزی، وام بانکی، توسعه مجتمع‏های کشت و صنعت، گسترش صنایع تبدیلی برای محصولات کشاورزی، بهینه سازی و حفاظت از منابع آب های سطحی و زیرزمینی، فراهم آوردن امکانات لازم برای دامپروری و فرآورده های آن و توسعه تعاونی های کشاورزی و کشت و صنعت از الزامات رشد بخش کشاورزی است."

اوج گرفتن فریاد های العطشی که این روز ها از جای جای ایران شنیده می شود ، گوئی به گوش نویسندگان سند نرسیده است. حتی در کشورهای پرآبی چون برزیل، روسیه، کانادا، چین و اتریش نیز نمی توان بدون هیچ دغدغه ای در رابطه با مسئله آب، سیاست های توسعه کشاورزی را توضیح داد.

مسئله آب در ایران چنانکه نویسندگان سند می نویسند فقط " بهینه سازی و حفاظت از منابع آب های سطحی و زیرزمینی" نیست، ایران کشوری است که میانگین بلند مدت سالانه بارش آن فقط ۲۳۴ میلی لیتراست ومیانگین بلند مدت منابع آبی تجدید پذیر ۱۳۰ میلیارد متر مکعب در سال است، درحالی که میانگین سالانه بارش متوسط در دنیا ۸۵۰ میلی لیتر و منابع آبی تجدید پذیر در کشور های پرآب از ۲۸۰۰ تا ۸۲۰۶ میلیاردمترمکعب است.

در ۹۰ سال گذشته با رشد جمعیت از ۱۰ میلیون نفر به بیش از ۷۵ میلیون نف، سرانه آب نیز کاهش یافته است و از ۱۳۰۰۰ مترمکعب در سال های آغازین قرن به کمتر از ۱۷۰۴ مترمکعب رسیده است و پیش بینی می شود که در سال ۱۴۰۰ به کمتر از ۱۴۰۰ مترمکعب برسد.

مسئله مهم دیگر در رابطه با آب، مصرف و برداشت بی رویه آن است. ایران در رابطه با مدیریت اکوسیستم های آبی در میان ۱۳۲ کشورجهان در جایگاه ۱۳۰ قرار دارد و متاسفانه در مصرف آب های زیر زمینی عنوان مخرب ترین را، ایران کسب کرده است.

مصرف تجمل گرایانه آب درمیان قشری از ایرانیان هم یک مشکل است. زاینده رود خشک است اما در دو طرف رود، باغچه های پر هزینه و پارک ها خود نمایی می کنند.

استفاده تزئینی از آب به خصوص در شهرهای جنوبی ایران را می توان با علاقه شدید به باغ های سنتی و باغچه های پر هزینه، مشاهده نمود.

بی بند باری در مصرف آب در ایران موضوعی عادی شده است، به عنوان مثال مصرف آب متوسط شهروندان تهرانی حدود ۳۵۰ لیتر در روز است

مصرف آب شیرین لوله کشی در ایران ۷۰ درصد بالاتر از متوسط جهانی است، ایران تا کنون ۹۰ درصد ظرفیت های موجود طبیعی را برای تامین آب را، مصرف کرده است.

تجربه نشان داده است که نسبت مستقیمی میان آب و توسعه به طور کلی و بخصوص توسعه کشاورزی وجود دارد.

توسعه کشاورزی نا پایدار

رشد جمعیت و نیاز آن به مواد غذایی در درجه اول و سپس اشتغال، سبب شده است که سیاست ها در بخش کشاورزی بر پایه توسعه کشاورزی آبی در ایران قرارگیرد و یکی از راه های اجرای این نوع توسعه در اقلیم خشک ایران، سد سازی است. در همین رابطه احداث ۹۵ سد بر روی آبریز دریاچه ارومیه منجر به کاهش ۸۵ درصدی حجم و سطح آب در دریاچه ارومیه شده است. سد های که گرچه در مقطع کوتاه، پاسخ گوی نیازهای معیشتی افراد محلی بودند، اما امروز گرد نمک را به ریه اهالی و باغات آنها می پاشند. به طور کلی توسعه کشاورزی آبی در اقلیم خشک ایران مشکلات زیست محیطی در ایران را بحرانی کرده است.

الگوی غالب آبیاری در ایران، باعث شده است که بیش از ۹۰ درصد از منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مصرف شود، در حالی که در استاندارد های جهانی رعایت نسبت ۷۰- ۸- ۲۲ درصدی در میان بخش های کشاورزی- شرب – صنعت ضامن توسعه پایدار است.





نتیجه گیری

نتایج کمبود آب در ایران:

عدم دسترسی مردم به آب آشامیدنی، تخریب محیط زیست ، کاهش آب‌های سطحی، مرگ گونه‌های جانوری و گیاهی، بیابان‌زایی و گردوغبار، کاهش محصولات، بیکاری و معضلات اجتماع

در چنین شرایطی نمی توان توصیه های نویسندگان سند را در رابطه با توسعه کشاورزی جدی گرفت.

احمد هاشمی
ahmad.haschemi@gmx.at



نظر شما؟

نام:

پست الکترونیک(اختياری):

عنوان:

نظر:
codeimgکد روی تصویررا اينجا وارد کنيد:

نظر شما پس از بازبینی توسط مدير سايت منتشر خواهد شد