نادر ابراهیمی درگذشت
الیاس احمدی - بی بی سی - نادر ابراهیمی نویسنده، تصویرگر و سینماگر ایرانی،
بعد از ظهر روز پنج شنبه پس از تحمل ۹ سال بیماری در سن ۷۳ سالگی در بیمارستانی در
تهران در گذشت.
نادر ابراهیمی چنان که خود نوشته است پیش از این که نوشتن را به عنوان کار
اصلی خود برگزیند کارهای زیادی انجام داده است که کمک کارگری تعمیرگاه سیار در
ترکمن صحرا، کارگری چاپخانه، حسابداری و تحویلداری بانک، صفحه بندی روزنامه و مجله
و کارهای چاپ دیگر، میرزایی یک حجره فرش در بازار، مترجمی و ویراستاری، ایران
شناسی عملی و چاپ مقاله های ایران شناختی، فیلمسازی مستند و سینمایی، مصور کردن
کتاب های کودکان، مدیریت یک کتابفروشی، خطاطی، نقاشی و نقاشی روی روسری و لباس و
تدریس در دانشگاه ها بخشی از کارهای اوست.
نادر ابراهیمی یکی از چهره های پرکار هنر و ادبیات ایران بود که از سال ۱۳۴۲
در سن ۲۷ سالگی با انتشار نخستین کتابش با نام "خانه ای برای شب" به
جرگه نویسندگان ایرانی پیوست و خیلی زود با کتاب هایی که پشت سر هم نوشته و به
بازار کتاب ایران عرضه می شدند، برای خود جایی ویژه در میان نویسندگان ایرانی یافت.
او هم چنین در ساخت سریال برای تلویزیون نیز فعال بود و از میان آثار او می
توان به سریال تلویزیونی "آتش بدون دود" به نویسندگی و کارگردانی نادر
ابراهیمی اشاره کرد که به زندگی ترکمن های ایران می پرداخت و در مدتی کوتاه به یکی
از پر بیننده ترین برنامه های تلویزیون ایران دوره پیش از انقلاب تبدیل شد. او
رمانی هفت جلدی هم به همین نام دارد. کیومرث پوراحمد، کارگردان شناخته شده امروز
ایران، در آن زمان از دستیاران نادر ابراهیمی در ساخت آتش بدون دود بود و خود بر
نقش نادر ایراهیمی در فیلمساز شدنش تاکید دارد.
ابراهیمی هم چنین سریالی با نام "سفرهای دور و دراز هامی و کامی در
وطن" ساخت که هدفش معرفی ایران بود. این مجموعه در آخرین سال های پیش از
انقلاب ایران به یکی از پر بیننده ترین مجموعه های تلویزیونی تبدیل شد. البته ساخت
و پخش این مجموعه با انقلاب ایران نیمه کاره ماند.
نادر ابراهیمی در زمینه سینما نیز فعالیت داشت و کارگردانی فیلم "صدای
صحرا" در سال ۱۳۵۴ ومشاور فیلمنامه فیلم معروف "مغول ها" به
کارگردانی پرویز کیمیاوی از جمله فعالیت های او در سال های پیش از انقلاب است.
نادر ایراهیمی تا پیش از انقلاب داستان ها و رمان های زیادی برای بزرگسالان و
کودکان نوشت که از میان آن ها می توان به آتش بدون دود، مصابا و رویای گاجرات، بار
دیگر شهری که دوست میداشتم، تضادهای درونی، رونوشت بدون اصل، غزل داستانهای سال
بد را برای بزرگسالان و
کتاب های کلاغ ها، سنجاب ها و
دور از خانه برای کودکان اشاره کرد که هر سه این کتاب ها از کتاب های تقدیر شده در
زمان خود بوده و موفق به دریافت جوایزی شده اند.
نادر ابراهیمی هم چنین در نوشتن کتاب های نظری و آموزش ادبی نیز فعال بوده و
کتاب های "براعت استهلال" درباره ساختار و مبانی ادبیات داستانی،
"مقدمه ای بر فارسی نویسی برای کودکان"، "مقدمه ای بر مصورسازی
کتاب های کودکان"، "مقدمه ای بر مراحل خلق و تولید ادبیات کودکان"
و "مقدمه ای بر آرایش و پیرایش کتاب های کودکان" از جمله آثار اوست.
نادر ابراهیمی با نوشتن دو کتاب "ابن مشغله" و
"ابوالمشاغل" تجربه ای تازه در زندگینامه نویسی ارائه کرد. از دیگر آثار
او که از آن می توان به تجربه ای جدید در عاشقانه نویسی تعبیر کرد، "چهل نامه
کوتاه به همسرم" است.
نادر ابراهیمی علی رغم استقبالی که از سوی خوانندگان از آثارش به عمل آمده و
اغلب آثارش بارها تجدید چاپ شده، از سوی محافل روشنفکری چندان با استقبال رو به رو
نشده و در مجله های مشهور روشنفکری ایران به آثارش توجهی نشده است. این بی توجهی
بعد از انقلاب سال 1357 ایران تشدید نیز شده است.
نادر ابراهیمی که مثل خیلی از روشنفکران در آغاز با انقلاب همراه شده بود و
مجموعه ای چند جلدی با عنوان "قصه های انقلاب" نوشته بود، همراهی اش را
بیش تر از نویسندگان دیگر با انقلاب ادامه داد و برگزاری کلاس های آموزش داستان
نویسی و فیلمسازی در حوزه علمیه قم و بازدید از مناطق جنگی همراه هنرمند گمنام آن
زمان و کارگردان مشهور این دوره ابراهیم حاتمی کیا که گزارش سفرش را در کتابی به
نام "با سرودخوان جنگ، در خطه نام و ننگ" منتشر کرد و نیز نوشتن زندگی
نامه ای از آیت الله خمینی رهبر فقید انقلاب ایران از فعالیت های این دوره اوست.
با این همه او را نمی توان از نویسندگان وابسته به حکومت یا نزدیک به آن
نامید. او همیشه کوشیده بود تا استقلال خود را حفظ کند و از سوی برخی از نشریات
نزدیک به حکومت نیز همواره مورد انتقاد قرار می گرفت و خودی به حساب نمی آمد.
او پس از انقلاب نیز آثار زیادی از خود بر جای گذاشت که از آن جمله میتوان به
"مردی در تبعید ابدی" درباره زندگی ملاصدرا فیلسوف ایرانی،
"صوفیانه ها و عارفانه" بخشی از تاریخ تحلیلی ادبیات داستانی ایران و
آخرین کتابش "برجاده های آبی سرخ" بر اساس زندگی میر مهنای دوغابی یکی از
مبارزان جنوب ایران در قرن دهم هجری اشاره کرد. گرایش او به عرفان و فلسفه ایرانی
در سال های آخر عمرش از آثارش پیداست.
با این همه او در سال های پس از انقلاب در زمینه نوشتن برای کودکان فعال تر
بود و با تاسیس انشتارات "همگام با کودکان و نوجوانان" با همکاری همسرش
دست به انتشار آثار خودش و برخی از نویسندگان از جمله شاعر مشهور و نویسنده کودکان
احمدرضا احمدی زد. آثار منتشر شده توسط این انتشارات توانست جوایز محتلفی کسب کند
و دو بار از سوی دوسالانه آسیایی و بین المللی تصویرگری تهران به عنوان ناشر
برگزیده انتخاب شد.
نادر ابراهیمی بعد از انقلاب پس از سال ها دوری از فضای سینما، فیلمی با عنوان
"روزی که هوا ایستاد" با موضوع آلودگی هوا ساخت که تقریبا همه کار فیلم
را خودش انجام داده بود، اما این فیلم مورد توجه واقع نشده بود و هرگز موفقیت های
پیش از انقلابش تکرار نشد.
نادر ابراهیمی یکی از برندگان جایزه پر سرو صدای ادبیات داستانی در ۲۰ سال بعد
از انقلاب بود که در دوره وزارت ارشاد عطاء الله مهاجرانی برگزار شد.
او پس از انقلاب در زمینه آموزش نیز فعال تر بود و برخی از چهره های داستان
نویسی و سینما بر نقش نادر ابراهیمی در زندگی هنری خود تاکید کرده اند از آن جمله
می توان به کمال تبریزی، کارگردان سینما و تلویزیون ایران، اشاره کرد.
سال ۱۳۸۴ بزرگداشتی برای نادر ابراهیمی از سوی نهادهای غیر دولتی مربوط به
ادبیات کودک در خانه هنرمندان برگزارشد که با استقبال بسیاری رو به رو شد.
نگاهی به زندگی نادر ابراهیمی
خبرگزاری دانشجویان ایران - نادر
ابراهیمی پس از تحمل بیش از هشت سال بیماری، روز پنجشنبه، 16 خردادماه، از دنیا
رفت.
به گزارش
خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این نویسنده و فیلمساز پیشكسوت
به دلیل عوارض ناشی از تومور مغزی كه از اسفند سال 78، او را رنج میداد و توان
نوشتن را از او گرفته بود، حدود ساعت 15 روز پنجشنبه در سن 72سالگی در منزلش
درگذشت.
پیكر این
هنرمند، به گفتهی خانوادهاش، ساعت 9 صبح روز دوشنبه، 20 خردادماه، از خانهی
هنرمندان ایران تشییع میشود و در قطعهی هنرمندان بهشت زهرا (س) آرام میگیرد.
نادر ابراهیمی
متولد 14 فروردینماه سال 1315 در تهران بود. علاوه بر نگارش كتابهای داستانی زیادی
برای بزرگسالان و كودكان و نوجوانان، چندین كتاب پژوهشی، نمایشنامه و فیلمنامه،
چندین فیلم مستند و سینمایی و همچنین دو مجموعهی تلویزیونی را نوشته و كارگردانی
كرده، و آهنگها و ترانههایی برای آنها ساخته است.
او فعالیت
حرفهیی خود را در زمینهی ادبیات كودكان، با تأسیس مؤسسهی همگام با كودكان و
نوجوانان با همكاری همسرش در آن مؤسسه متمركز كرد.
ابراهیمی در
زمینهی ادبیات كودكان، جایزهی نخست براتیسلاوا، جایزهی نخست تعلیم و تربیت یونسكو،
جایزهی كتاب برگزیدهی سال ایران و چندین جایزهی دیگر را هم دریافت كرده است. او
همچنین عنوان نویسندهی برگزیدهی ادبیات داستانی 20 سال بعد از انقلاب را بهخاطر
داستان بلند و هفتجلدی «آتش بدون دود» بهدست آورده است.
از آثار این
نویسنده به «یك عاشقانهی آرام»، «بار دیگر شهری كه دوست میداشتم»، «چهل نامهی
كوتاه به همسرم»، «آتش بدون دود»، «خانهای برای شب»، «افسانهی باران»، «در سرزمین
كوچك من» (منتخب آثار)، «مكانهای عمومی»، «غزلداستانهای سال بد»، «ابن مشاغل» و
«ابوالمشاغل» (زندگینامه)، «مردی در تبعید ابدی» (بر اساس زندگی ملاصدرا» و «دیدار
با مردی كه از فراسوی باور ما میآمد» (داستان بلند سهجلدی، بر اساس زندگی امام
خمینی (ره)» میتوان اشاره كرد.
انتشار پنج
جلد «بر جادههای آبی سرخ» (بر اساس زندگی میرمهنای دغابی) نیز سال گذشته به
سرانجام رسید.
شناختنامهی
نادر ابراهیمی بهقلم همسرش
فرزانه
منصوری در شناختنامهی این نویسنده كه سال 81 برای بخش ادب ایسنا نوشته، آورده
است: «نادر ابراهیمی در [چهاردهم] فروردینماه سال 1315 در تهران بهدنیا آمد. تحصیلات
مقدماتی را در این شهر گذراند و پس از گرفتن دیپلم ادبی از دبیرستان دارالفنون، به
دانشكدهی حقوق وارد شد. اما این دانشكده را پس از دو سال رها كرد و سپس در رشتهی
زبان و ادبیات انگلیسی به درجهی لیسانس رسید.
او از
13سالگی به یك سازمان سیاسی پیوست كه بارها دستگیری، بازجویی و زندان رفتن را برایش
در پی داشت.
ارایهی
فهرست كاملی از شغلهای ابراهیمی، كار دشواری است. او خود در دو كتاب «ابن مشغله»
و «ابوالمشاغل» ضمن شرح وقایع زندگی، به فعالیتهای گوناگون خود نیز پرداخته است.
از جمله شغلهای او بوده است: كمككارگری تعمیرگاه سیار در تركمنصحرا، كارگری
چاپخانه، حسابداری و تحویلداری بانك، صفحهبندی روزنامه و مجله و كارهای چاپ دیگر،
میرزایی یك حجرهی فرش در بازار، مترجمی و ویراستاری، ایرانشناسی عملی و چاپ
مقالههای ایرانشناختی، فیلمسازی مستند و سینمایی، مصور كردن كتابهای كودكان،
مدیریت یك كتابفروشی، خطاطی، نقاشی و نقاشی روی روسری و لباس، تدریس در دانشگاهها
و... .
در تمام سالهای
پركار و بیكار یا وقتهایی كه در زندان بهسر میبرد، نوشتن را ـ كه از 16 سالگی
آغاز كرده بود ـ كنار نگذاشت. در سال 1342 نخستین كتاب خود را با عنوان «خانهیی
برای شب» بهچاپ رسانید كه داستان «دشنام» در آن با استقبالی چشمگیر مواجه شد. تا
سال 1380 علاوه بر صدها مقالهی تحقیقی و نقد، بیش از صد كتاب از او
چاپ و منتشر شده است، كه دربرگیرندهی داستان بلند (رمان) و كوتاه، كتاب كودك و
نوجوان، نمایشنامه، فیلمنامه و پژوهش در زمینههای گوناگون است. ضمن آنكه چند
اثرش به زبانهای مختلف دنیا برگردانده
شده است.
نادر ابراهیمی
چندین فیلم مستند و سینمایی و همچنین دو مجموعهی تلویزیونی را نوشته و كارگردانی
كرده، و آهنگها و ترانههایی برای آنها ساخته است. او همچنین توانسته است نخستین
مؤسسهی غیرانتفاعی ـ غیردولتی ایرانشناسی را تأسیس كند؛ كه هزینه و زحمتهای
فراوانی برای سفر، تهیهی فیلم و عكس و اسلاید
از سراسر ایران و بایگانی كردن آنها صرف كرد؛ ولی چنانكه باید، شناخته و بهكار
گرفته نشد و با فرارسیدن انقلاب و جنگ، متوقف شد.
او فعالیت
حرفهیی خود را در زمینهی ادبیات كودكان، با تأسیس «مؤسسهی همگام با كودكان و
نوجوانان» ـ با همكاری همسرش ـ در آن مؤسسه متمركز كرد. این مؤسسه بهمنظور مطالعه
در زمینهی مسائل مربوط به كودكان و نوجوانان برپا شد و فعالیتش را در حیطهی
نوشتن، چاپ و پخش كتاب، نقاشی، عكاسی، و پژوهش دربارهی خلق و خو، رفتار و زبان
كودكان و نیز بررسی شیوههای یادگیری آنان دنبال كرد. «همگام» عنوان «ناشر برگزیدهی
آسیا» و «ناشر برگزیدهی نخست جهان» را از جشنوارههای آسیایی و جهانی تصویرگری
كتاب كودك دریافت كرد.
ابراهیمی در
زمینهی ادبیات كودكان، جایزهی نخست براتیسلاوا، جایزهی نخست تعلیم و تربیت یونسكو،
جایزهی كتاب برگزیدهی سال ایران و چندین جایزهی دیگر را هم دریافت كرده است. او
همچنین عنوان «نویسندهی برگزیدهی ادبیات داستانی 20 سال بعد از انقلاب» را بهخاطر داستان بلند و هفتجلدی «آتش بدون دود» بهدست آورده است.
نادر ابراهیمی
در زندگی پرفراز و نشیب خود، جایگاه خاصی برای ورزش نگه داشته است. او رشتههای
مختلف ورزشی را تجربه كرده، یكی از قدیمیترین گروههای كوهنوردی را بهنام
«ابرمرد» بنیان نهاده و در توسعهی كوهنوردی و اخلاق كوهنوردی، تأثیرگذار بوده است.
ــ فهرست
آثار نادر ابراهیمی برای بزرگسالان:
خانهیی برای
شب، آرش در قلمرو تردید (یا: پاسخناپذیر)، مصابا و رؤیاهای گاجرات، بار دیگر شهری
كه دوست میداشتم، هزارپای سیاه و قصههای صحرا، افسانهی باران، در سرزمین كوچك
من (منتخب آثار)، تضادهای درونی، انسان - جنایت - احتمال، مكانهای عمومی، رونوشت
بدون اصل، در حد توانستن (شعرگونه)، غزلداستانهای سال بد، ابن مشغله (زندگینامه،
جلد اول)، ابوالمشاغل (زندگینامه، جلد دوم)، فردا مشكل امروز نیست، لوازم نویسندگی
(از مجموعهی ساختار و مبانی ادبیات داستانی)، مقدمهیی بر فارسینویسی برای
كودكان، مقدمهیی بر مصورسازی كتابهای كودك، مقدمهیی بر مراحل خلق و تولید ادبیات
كودك، مقدمهیی بر آرایش و پیرایش كتابهای كودكان، دور ایران در شش ساعت، چهل نامهی
كوتاه به همسرم، آتش بدون دود (داستان بلند هفتجلدی؛ دریافت جایزه بهعنوان برگزیدهی
20 سال پس از انقلاب)، با سرودخوان جنگ - در خطهی نام و ننگ، یك صعود باورنكردنی،
تكثیر تأسفانگیز پدربزرگ، مردی در تبعید ابدی (بر اساس زندگی ملاصدرا)، حكایت آن
اژدها، بر جادههای آبی سرخ (بر اساس زندگی میرمهنای دوغابی)، صوفیانهها و
عارفانهها (بخشی از تاریخ تحلیلی پنجهزار سال ادبیات داستانی ایران)، یك عاشقانهی
آرام، سه دیدار با مردی كه از فراسوی باور ما میآمد (داستان بلند سهجلدی، بر
اساس زندگی امام خمینی (ره)، عارف، فیلسوف، سیاستمدار و رهبر فقید انقلاب اسلامی ایران)،
براعت استهلال (از مجموعهی ساختار و مبانی ادبیات داستانی)، طراحی حیوانات (طرحهای
كوثر احمدی، با گفتاری تحلیلی در باب مفاهیم و تعاریف طرح در هنرها)، الفبا (تحلیل
فلسفی 50 طرح از علیاكبر صادقی، نقاش)، مویه كن سرزمین محبوب (ترجمه با همكاری
فریدون سالك) و پیشگفتار كوچههای كوتاه (مجموعهی قصههای كوتاه گروهی از
شاگردان نادر ابراهیمی ـ دانشپژوهان نخستین دورهی آموزشی ساختار و مبانی ادبیات
داستانی، با پیشگفتاری از نادر ابراهیمی).
نمایشنامهها:
اجازه هست
آقای برشت؟، وسعت معنای انتظار (سه قصهی نمایشی)، یك قصهی معمولی و قدیمی در باب
جنایت.
فیلمنامهها:
صدای صحرا،
آخرین عادل غرب.
ــ فهرست
آثار نادر ابراهیمی برای كودكان و نوجوانان:
كلاغها (جایزهی
اول فستیوال كتابهای كودكان توكیوی ژاپن، جایزهی اول - سیب طلایی - براتیسلاوا،
جایزهی اول تعلیم و تربیت از یونسكو)، سنجابها، دور از خانه (كتاب برگزیدهی
شورای كتاب كودك)، قصهی گلهای قالی، پهلوان پهلوانان؛ پوریای ولی (جایزهی بزرگ
جشنوارهی كتاب كودك كنكور نوما، ژاپن)، باران - آفتاب و قصهی كاشی، بزی كه گم
شد، من راه خانهام را گم كردهام، سفرهای دور و دراز هامی و كامی در وطن، پدر چرا
توی خانه مانده است (از مجموعهی قصههای انقلاب برای كودكان)، جای او خالی
(همان)، نیروی هوایی (همان)، سحرگاهان همافرها اعدام میشوند (همان)، برادرت را
صدا كن (همان)، برادر من مجاهد (همان)، برادر من فدایی (همان)، جنگ بزرگ از مدرسهی
امیریان (همان)، نامهی فاطمه (همان)، پاسخ نامهی فاطمه (همان)، مامان! من چرا
بزرگ نمیشوم (از مجموعهی قصههای ریحانه خانم)، روزی كه فریادم را همسایهها شنیدند
(همان)، آدم وقتی حرف میزند چه شكلی میشود (همان)، درخت قصه ـ قمریهای قصه (جایزهی
كتاب برگزیده ازسوی هیأت داوران بزرگسال كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان، جایزهی
كتاب برگزیده ازسوی هیأت داوران خردسال، ترجمهشده به زبان روسی در تركمنستان)،
عبدالرزاق پهلوان، آنكه خیال بافت و آنكه عمل كرد، حكایت كاسهی آب خنك (از
مجموعهی نوسازی حكایتهای خوب قدیم برای كودكان) حكایت دو درخت خرما (همان)، آن
شب كه تا سحر (همان)، قلب كوچكم را به چه كسی هدیه بدهم؟ (دیپلم افتخار نخستین نمایشگاه
تصویرگران كتاب كودك)، مثل پولاد باش پسرم؛ مثل پولاد (از مجموعهی ایران را عزیز
بداریم)، داستان سنگ و فلز و آهن (همان)، با من آشنا شد (همان)، با من دوست شو
(همان)، هستم اگر میروم؛ گر نروم نیستم (همان)، راستی اگر نبودم (همان)، كمیاب و
قیمتی اما... (همان)، مدرسهی بزرگتری هم وجود دارد (همان)، گلآباد دیروز؛ گلآباد
امروز (همان)، گلآباد امروز؛ گلآباد فردا (همان)، فرهنگ فرآوردههای فلزی ایران
(همان)، هفت آموزگار مهربان (همان)، ما مسلمانان این آب و خاكیم، قصهی سار و سیب،
قصهی موش خودنما و شتر باصفا، با من بخوان تا یاد بگیری،
حالا دیگر میخواهم فكر كنم، قصهی قالیچههای شیری، همهی گربههای من (1 و2)، دیدار
با آرزو، از پنجره نگاه كن (ترجمه با همكاری احمد منصوری)، دوست؛ كسی است كه آدم
را دوست دارد (همان)، آدم آهنی (همان).
ــ فعالیتهای
سینمایی نادر ابراهیمی:
نویسندگی و
كارگردانی فیلم سنمایی صدای صحرا، تهیهشده در سینماتئاتر ركس، نویسندگی و
كارگردانی فیلم مستند علمكوه و تخت سلیمان، نویسندگی و كارگردانی فیلم مستند گلهای
وحشی ایران؛ قسمت اول: آذربایجان ـ گلهای خردادی ـ تهیهشده در تلویزیون، نویسندگی
و كارگردانی فیلم داستانی پدر در كوهستان (یا: ما از راه دیگری میرویم) ـ تهیهشده
در كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان، نویسندگی و كارگردانی مجموعهی تلویزیونی
36ساعتهی آتش بدون دود، تهیهشده در تلویزیون، نویسندگی و كارگردانی 50 ساعت از
مجموعهی تربیتی آموزشی سفرهای دور و دراز هامی و كامی در وطن ـ تهیهشده در تلویزیون،
تدریس فیلمنامهنویسی و كارگردانی و تحلیل فیلم در دفتر تبلیغات اسلامی حوزهی
علمیهی قم، تدریس فیلمنامهنویسی و اصول كارگردانی و تحلیل فیلم در دفتر فیلمسازی
سپاه پاسداران، تدریس فیلمنامهنویسی و اصول داستاننویسی در دانشكدهی صدا و سیما،
تدریس اصول داستاننویسی و تحلیل فیلم در دانشگاه هنر، نویسندگی و مشاورت كارگردانی
مجموعهی كوتاه تلویزیونی هفتهی دولت، نویسندگی و مشاورهی كارگردانی و تدوین
مجموعهی 13 قسمتی جمعهی خونین مكه، نویسندگی و كارگردانی و
تدوین فیلم
61 دقیقهیی شركت نفت در سختترین سالها، نویسندگی و كارگردانی و تدوین یك مجموعهی
تلویزیونی بهنام اسناد كهنه، تاریخ نو، نویسندگی و كارگردانی فیلم مستند صحرای
دوگانه، گفتار متن فیلمهای مستند ارگ بم، گلاب قمصر، پ مثل پلیكان، بخشی از مغولها،
تپههای قیطریه، آنكه خیال بافت و آنكه عمل كرد و كایت، نویسندگی و كارگردانی فیلم
سینمایی روزی كه هوا ایستاد، نویسندگی فیلمنامهی فیلم سینمایی دست شیطان، و دو فیلمنامهی
چاپشده: صدای صحرا و آخرین عادل غرب.
ــ سرودهای
نادر ابراهیمی:
ای وطن (شعر
و آهنگ) در مجموعهی تلویزیونی سفرهای دور و دراز هامی و كامی، سفر برای وطن (شعر
و آهنگ)، در مجموعهی تلویزیونی سفرهای دور و دراز هامی و كامی، هجرت (شعر) در نمایشنامهی
سنجابها ـ اثر نویسنده، و دنبال دل (شعر و آهنگ) در نمایشنامهی سنجابها ـ اثر
نویسنده.»
