زندگی ۲/ ۹ میلیون نفر زیر خط فقر
شدید و مطلق
سرمایه - وزیر
رفاه در كمیسیون اجتماعی مجلس اعلام كرد: «حدود ۲/۹ میلیون نفر زیر خط فقر شدید و
مطلق هستند كه حدود ۵/۱۰ درصد از شهریها و ۱۱ درصد از روستاییان زیر خط مطلق فقر
هستند.»
با این همه وی
باز هم از اعلام خط فقر خودداری و تنها به ارایهء آمار و ارقام خط فقر شدید و مطلق
بسنده كرد و حتی برنامهای نیز برای كاهش این آمار ارایه نكرد. این در حالی است كه
بند «ج» مادهء ۹۵ قانون برنامهء چهارم توسعه تصریح كرده است كه دولت مكلف به شناسایی
و تحت پوشش قرار دادن تمامی خانوارهای زیر خط فقر مطلق حداكثر تا پایان سال دوم
برنامه به طور كامل از سوی دستگاهها و نهادهای متولی نظام تامین اجتماعی است.
همچنین دولت مكلف به تعیین خط فقر و تبیین برنامههای توانمندسازی متناسب و ساماندهی
نظام و خدمات اجتماعی است. اما آنچه كه تاكنون
دولت ارایه نكرده است تعریف نامشخصی از خط فقر بوده و تاكنون نیز خط فقر را نیز
اعلام نكرده است.
تاكنون حداقل
چهار نوع خط فقر نسبی، مطلق، شدید و خشن در ایران تعریف شده اما اجماع نظر در مورد
یك تعریف كلی و واحد تاكنون صورت نگرفته است.در دنیا فقر تعاریف و نامهای مختلف و
متفاوتی دارد و وزارت رفاه باوجود وظیفهء قانونی خود و وظیفهء تعیین شدهء دولت در
قانون بودجهء سالهای 84 تا 86 كه وزارت رفاه موظف به تعیین خط فقر شده این
وزارتخانه تاكنون تنها خط فقر نیمهء نخست سال 84 را اعلام كرده است و پس از آن نیز
وزیر رفاه اعلام كرد كه مایل به تعیین خط فقر نیست بلكه قصد دارد «خط بقا» را تعیین
كند، یعنی خطی كه از خط فقر خشن (كه مولفهء آن استفاده
از هزار كالری انرژی توسط هر فرد است) پایینتر است. هفتهء گذشته وزیر رفاه طی
گزارشی كه به كمیسیون اجتماعی مجلس ارایه كرد خط فقر شدید را بدون اعلام خط فقر
اعلام كرد.
خط فقر شدید،۶۵
هزار تومان
موسیالرضا
ثروتی نمایندهء بجنورد و عضو كمیسیون اجتماعی مجلس گفت:«وزیر رفاه و تامین اجتماعی
آمار دقیق و كارشناسی جمعیت زیر خط فقر كشور و اعتبار موردنیاز برای پوشش كامل
اقشار آسیبپذیر را در گزارشی به كمیسیون اجتماعی مجلس ارایه كرده است.»
وی افزود: «خط فقر شدید شهری 65 هزار تومان با نرخ 2/8 درصد
اعلام شد كه به این ترتیب جمعیت زیر خط فقر شدید شهری یك میلیون و 278 هزار نفر
است، اما تعداد روستاییان زیر خط فقر شدید حدود 661 هزار و 700 نفر با نرخ 9/2
درصدی اعلام شد كه این افراد درآمدی بالغ بر 51
هزار و 400
تومان داشتهاند.»
ثروتی تعداد كل
جمعیت زیر فقر شدید روستایی و شهری در كشور را حدود یك میلیون و 939 هزار و 700
نفر طبق گزارشهای ارایه شده اعلام و خاطرنشان كرد: «خط فقر مطلق شهری طبق این
گزارش حدود 162 هزار و 500 تومان و نرخ آن 5/10 درصد در شهر و 11 درصد در روستا
عنوان شده است كه جمعیت زیر خط فقر مطلق شهری چهار میلیون و 739 هزار نفر و جمعیت
زیر خط فقر مطلق روستایی دو میلیون و 610 هزار نفر است.»
وی افزود:«در
مجموع حدود هفت میلیون و 303 هزار نفر زیر خط فقر مطلق در كشور وجود دارد كه با در
نظر گرفتن جمعیت خط فقر شدید شهری و روستایی 9 میلیون و 242 هزار و 700 نفر در
كشور زیر خط فقر شدید و مطلق هستند.»
ایـن عضو كمیسیون
اجتماعی مجلس یادآور شد: «میزان مواد غذایی تامینكننده در روز برای هر فرد طبق
الگوی غذایی حدود دو هزار و صد كیلو كالری است. براساس آمارهای ارایه شده از سوی
جامعهشناسان و با توجه به گزارشها و تغییر تعداد جمعیت، وضعیت اقتصادی و تورم
موجود در كشور به نظر میرسد حدود 12 میلیون نفر در كشور زیر خط فقر شدید و مطلق
باشند چرا كه آمارهای استناد شده مربوط به سالهای پیش است.»
ثروتی در مورد
چتر حمایتی و اسـتقـرار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی گفت: «در راستای استقرار
نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی، چتر حمایتی و شناسایی و تحت پوشش قراردادن این
اقشار در پنج سال گذشته اقداماتی صورت گرفته است كه در راستای آن در سال 81 به
خانوادههای یك
نفره هشت هزار تومان بهعنوان مستمری ماهانه و خانوادههای پنج نفره 18 هزار تومان
پرداخت میشد كه نرخ تورم در سال 81، حدود 8/15 درصد و افزایش هزینهء پرسنلی دولت
نیز 5/23 درصد بود.»
وی افزود: «در
سال 84 در لایحهء بودجهء دولت مستمری مددجویان تحت پوشش تامین اجتماعی (بدون تغییر)
حدود هشت تا 18 هزار تومان تعیین شده بود كه مجلس زمان بررسی لایحهء بودجهء سال 84
مستمری و ماهانهء این افراد را با صددرصد افزایش ببه16 تا 26 هزار تومان رساند كه
نرخ تورم در این سال حدود 1/12 درصد اعلام شده بود.»
عضو كمیسیون
اجتماعی با بیان اینكه «در سال 85 به حدود 9 میلیون نفر از نیازمندان زیر پوشش و
غیرتحت پوشش به طور سرانه 40 هزار تومان كالای اساسی و بن كالا داده شد»، گفت:
«در چنین شرایطی یك خانوادهء پنج نفره حدود 200 هزار تومان بن یا كالای اساسی دریافت
كردهاند در سالجاری نیز دولت یك میلیون نفر از افرادی كه موفق به دریافت این حمایتها
نشده بودند با اعتباری معادل 18 میلیارد تومان تحت پوشش كمیتهء امداد قرار داد.»
برخی از
كارشناسان معتقدند، با توجه به رشد روزافزون جمعیت، تورم و بیكاری فزاینده در
جامعه این تعداد بسیار بیشتر از رقم اعلام شده است اما با این حال دولت و وزارت
رفاه همچنان اعلام خط فقر را بیجواب گذاشتهاند و در ضمن از مولفههای موثر در
اعلام خط فقر و برنامههای فقرزدایی دولت هیچ صحبتی نكردهاند.
نقشهء فقر
چندی پیش دولت
با وجود اعلام نكردن خط فقر، اعلام كرد كه قصد تهیهء نقشهء فقر با همكاری وزارت
كشور را دارد و در صورت اتمام این نقشه میتوان به میزان افراد نیازمند و تعداد آنها
در استانهای مختلف شهرها و روستاها دسترسی پیدا كرد.
گزارشی كه در
سال 85 در مورد این نقشه مـنتشـر شـد، نشان میدهد شاخص فقر(شاخصی كه بین صفر و یك
حركت میكند و هرچه به سمت یك نزدیكتر باشد فاصله جمعیت تا خط فقر كمتر است) در
مناطق روستایی و شهری تفاوت بسیار دارد و روستاییان به خصوص در مناطقی مانند
گرگان، زاهدان، كرمانشاه و ... از درصد بیشتر جمعیت نزدیك به خطر فقر برخوردارند.
