سودی
که چین از مناقشه اتمی ایران می برد
جواد طالعی
(شهروند)
سال گذشته
معاملات چین با ایران با مجموع معاملات تمام کشورهای اتحادیه اروپا برابر شد. حجم
معاملات چین برای سال جاری حدود 14 میلیارد یورو پیش بینی شده است.
در اوج تحریم
ها، مقدمات تاسیس یک بانک چینی ـ ایرانی در دست تهیه است!
تحریم ایران،
میان دولت ها و محافل اقتصادی اروپا شکاف انداخته است. محافل اقتصادی، به خاطر
منافع بزرگی که در ایران دارند نمی خواهند تسلیم نظرات سیاستمدارانی شوند که ایران
را در راه ساختن بمب اتمی می یابند
آیا آمریکا و
فرانسه در زمینه تحریم ایران ریاکاری می کنند؟ دست کم آلمانی ها سخت به این موضوع
اعتقاد دارند
روز دوشنبه 24
سپتامبر گمرک ایران اعلام کرد که حجم مبادلات بازرگانی این کشور با چین، در سال
گذشته به حدود 10 میلیارد و 300 میلیون یورو رسید. این تقریبا برابر بود با مجموعه
صادرات اتحادیه اروپا به ایران ( 11 میلیارد و 300 میلیون یورو). خبرگزاری ها به
نقل از جواد منصوری سفیر ایران در پکن نوشتند که مبادلات بازرگانی ایران و چین، در
سال جاری میلادی، به حدود 14 میلیارد یورو افزایش خواهد یافت. به این ترتیب، چین
به بزرگترین شریک بازرگانی ایران تبدیل خواهد شد.
جمهوری خلق
چین، تا همین حالا، آلمان را به عنوان مهمترین طرف معاملات خارجی ایران پشت سر
نهاده است. همزمان با انتشار آمار گمرک، اتاق بازرگانی ایران و آلمان در تهران اعلام
کرد: در هفت ماه نخست سال جاری میلادی، صادرات آلمان به ایران با 18 درصد کاهش
نسبت به هفت ماهه مشابه سال پیش، به یک میلیارد و
900 میلیون یورو کاهش یافته است.
دلیل این
نوسانات، فشار شدیدی است که آمریکا برای قطع دادوستدها به دولت و شرکت های آلمانی
وارد می کند. در چند ماه اخیر، بانک های آلمانی به معاملات خود با ایران پایان
دادند. به گزارش روزنامه هندلزبلات، پیش از آن "استوارت لوی" مشاور
وزارت دارائی ایالات متحده آمریکا، با مدیران این بانک ها دیدار و مذاکره کرده
بود. در کنار بانک ها، بسیاری از شرکت های آلمانی نیز، در سال جاری از ترس تحریم
آمریکا معاملات خود را با جمهوری اسلامی ایران قطع کردند. همچنین آنگلا مرکل، صدر
اعظم آلمان، روز بیست و چهارم سپتامبر در نشست سازمان ملل متحد تهدید کرد که کشورش
در گسترش تحریم ها شرکت خواهد کرد. این امر، از دید مرکل در صورتی تحقق خواهد یافت
که ایران سیاست اتمی خود را تغییر ندهد و نتواند اعتماد جامعه جهانی را جلب کند.
صدراعظم آلمان گفت: "ایران باید ثابت کند که در پی تولید بمب اتمی نیست".
یک روز پیش از آن،
احمدی نژاد رئیس جمهوری اسلامی در جریان نطقی که به موعظه آموزگاران روحانی بیشتر
شبیه بود تا سخنرانی یک سیاستمدار، به صراحت اعلام کرد که ایران قصد تولید سلاح
اتمی را ندارد. وی در جریان مصاحبه جنجالی دانشگاه کلمبیا نیز گفت: "سیاستمدارانی
که در پی تولید و آزمایش بمب اتمی هستند، به لحاظ ذهنی عقب مانده اند". اما
جامعه جهانی نسبت به نیات رهبری جمهوری اسلامی چنان بدبین است که این توضیحات را
باور نمی کند.
همزمان با
اظهارات احمدی نژاد، ایران به بازرسان آژانس انرژی اتمی اجازه داد که سانتریفوژهای
نصب شده در مرکز نطنز را مورد بازرسی و آزمایش قرار دهند. از طریق کنترل
سانتریفوژها، می توان دریافت که آیا ایران قصد ساختن بمب اتمی را دارد یا نه. برای
استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای، کافی است
اورانیوم 5 درصد غنی شود. برای ساختن بمب اتمی، ایران نیاز به اورانیوم 95 درصد
غنی شده دارد. بازرسان آژانس از طریق کنترل سانتریفوژها، که عملکردی شبیه دستگاه های
دیالیز خون دارند، می توانند تشخیص دهند که اورانیوم چند درصد غنی شده است.
مجموعه
عملکردهای اخیر رهبران جمهوری اسلامی نشان می دهد که آن ها، به رغم شعارهای تند و
تیز خود، از گسترش تحریم ها و حمله احتمالی نظامی آمریکا به هراس افتاده اند و می
خواهند با اعتماد سازی مانع اتفاقاتی شوند که می تواند به سلطه آن ها پایان دهد،
اما مثل ماجرای گروگان گیری دیپلمات های آمریکائی در سال 1979، این بار نیز، چنان
در پذیرش واقعیات تاخیر کرده اند که دیگر هیچکس به آن ها اعتماد ندارد.
نقش آلمان
در عقب نشینی ایران
سیاستمداران آلمانی،
که تاکنون در برابر ایران نرمش بیشتری نسبت به همتایان انگلیسی و فرانسوی خود نشان
داده اند، براین عقیده اند که آنان نیز در نرمش ایران بی اثر نیستند. آن ها به
محدودیت صادرات خود و کاهش 40 درصد از اعتبار بیمه هرمس برای ایران اشاره می کنند.
هدف تامین اعتبار در چارچوب بیمه هرمس، آن است که صادرکنندگان آلمانی، بدون هراس
از عدم توانائی پرداخت طرف معامله خود، بتوانند کالاهای خود را به ایران صادر
کنند. در صورتی که پرداخت ها با خطر روبرو شود، مطالبات صادرکننده از طریق این
صندوق که دولتی است پرداخت می شود. ایران در دوران محمدرضا شاه پهلوی عضو این
صندوق شد. پس از افشای فعالیت های تروریستی جمهوری اسلامی در آلمان و تیره شدن
مناسبات دو کشور، از اعتبار ایران در این صندوق به شدت کاسته شد. پس از سفر آشتی
جویانه محمد خاتمی به آلمان، این اعتبار به حدود دو میلیارد یورو افزایش یافت، اما
در دوران احمدی نژاد، بیمه هرمس با 40 درصد کاهش به یک میلیارد و دویست میلیون
یورو تنزل کرد. منابع آلمانی می گویند که اگر وضعیت تغییر نکند، این اعتبار در سال
جاری باز هم کاهش خواهد یافت و به حداکثر 900 میلیون یورو خواهد رسید، اما
آمریکائی ها اخیرا بر فشار خود به دولت آلمان افزوده اند تا این اعتبار را به کلی
قطع کند.
دولت آلمان، در
کنار فشاری که از سوی واشنگتن تحمل می کند، از جانب محافل اقتصادی داخلی نیز به
شدت زیر فشار است. آن ها،تشدید تحریم ها علیه ایران را به زیان منافع اقتصادی خود
می دانند. اخیرا کارشناسان وزارت اقتصاد آلمان اعلام کردند: "اگر ایران به
خاطر تحریم های مالی توانائی پرداخت خود را از دست بدهد، ده هزار فرصت شغلی در
آلمان به کلی از بین می رود و صدها هزار فرصت شغلی دیگر با خطر جدی روبرو می
شوند". این، البته برای دولتی که کاهش آمار بیکاران را سرلوحه برنامه های خود
معرفی کرده است، ضربه ای بزرگ خواهد بود.
محافل اقتصادی
آلمان بیش از هرچیز از موضع گیری های نیکولا سرکوزی رئیس جمهور فرانسه عصبی هستند.
وی اخیرا خواستار آن شد که اگر چین و روسیه در شورای امنیت طرح گسترش تحریم ها را
وتو کردند، اتحادیه اروپا فعال تر از همیشه در این برنامه شرکت کند.
آیا فرانسه
و آمریکا ریاکاری می کنند؟
آلمانی ها،
پیشنهاد رئیس جمهور فرانسه را نوعی ریاکاری تلقی می کنند. آن ها می گویند: کنسرن
های اتومبیل سازی رنو و پژوی فرانسه بیش از هر شرکت اروپائی دیگر در ایران سرمایه
گذاری کرده و فعالند، در حالی که کنسرن های آلمانی فولکس واگن و مرسدس بنز، ایجاد
خط تولید خود در ایران را به تعویق انداخته اند.
کاخ الیزه،
اخیرا از شرکت های فرانسوی خواست که در ایران سرمایه گذاری نکنند. سرکوزی حتی در
نیویورک اعلام کرد از شرکت های فرانسوی حاضر در بازار ایران خواسته است که عقب
نشینی کنند، اما آلمانی ها می گویند: "تاکنون هیچ نشانه ای به دست نیامده است
که حاکی از این عقب نشینی باشد". علاوه بر این کنسرن های توتال و گاز فرانسه،
بی توجه به تحریم ها، همچنان بر سر معاملات خود با ایران پای می فشرند. شرکت گاز
فرانسه قصد دارد در طرح خط لوله "نابوکو" مشارکت کند. این خط لوله قرار
است گاز آسیای مرکزی را به اروپا انتقال دهد. "کلمنت
ترمه" کارشناس
انستیتو بین المللی رلیشن فرانس می گوید: "همه می دانند که این پروژه بدون گاز
ایران بی معنا خواهد بود". توتال نیز، همچنان روی طرح چند میلیارد دلاری تبدیل
گاز ایران به گاز مایع کار می کند. همچنین بزرگترین بانک فرانسه، در نوامبر سال
گذشته، بر سر سرمایه گذاری سنگین روی میدان گاز
پارس جنوبی، با شرکت ملی نفت ایران به توافق رسید. هنوز روشن نیست که آیا این بانک
به توافق خود عمل خواهد کرد یا نه. "فردریک انکل" کارشناس فرانسوی علوم سیاسی
گفته است: "سرکوزی تنها زمانی به صورت جدی از سرمایه گذاران فرانسوی خواهد
خواست ایران را ترک کنند، که ساخت بمب اتمی در ایران، در آستانه تحقق باشد".
آلمانی ها،
درباره آمریکا نیز نظری مشابه دارند. آن ها می گویند که آمریکائی ها نیز به صورت
پنهانی با ایران معامله دارند. دیپلمات های آلمانی مقیم ایران اخیرا ادعا کردند که
کنسرن های آمریکائی مشغول گسترش شرکت های وابسته به خود در امارات عربی متحده
هستند تا بتوانند از طریق آن ها، کالاهای خود را به ایران برسانند! به ادعای آن
ها، اخیرا کوکاکولا امتیاز تولید نوشابه خود را به بنیاد امام رضا در مشهد واگذار
کرده است. ماشین آلات سنگین کاترپیلارد هم، در ایران نمایندگی می شوند. یک دیپلمات
اروپائی مقیم تهران به خبرگزاری آلمان گفته است: "کسی که می خواهد واقعا
تحریم علیه ایران را اعمال کند، باید قبل از هرچیز دروازه های دوبی را به روی این
کشور ببندد". همین دیپلمات در عین حال گفته است که کنسرن نفتی هالیبرتون، تحت
فشار کاخ سفید، فعالیت های خود را در ایران متوقف کرده است.
دولت آلمان، از
سوی دیگر به شدت نگران فعالیت های اقتصادی چین، هند، روسیه و کره جنوبی در ایران
است. یک مقام دولتی در برلین گفته است: "خلائی را که ما ایجاد می کنیم، پیش
از همه چینی ها پر می کنند. حتی یک بانک چینی ـ ایرانی هم اکنون در حال پایه گذاری
است".
.............
* این مطلب با استفاده از منابع آلمانی و فرانسوی تهیه شده است.
نقل از:
http://www.shahrvand.com/?c=118&a=1851
