گزارش «ايران» از آخرين تحولات پرونده هسته ای

پاسخ تهران به پيشنهاد مصالحه اتمی اروپا

پاسخ ايران به طرح مصالحه شامل دو محور مشخص است: اول برخورداری از چرخه سوخت هسته ای به عنوان حق قانونی

يک عضو پيمان «ان.پی.تی» دوم پايبندی به روش مذاکره و گفت وگو

 

گروه سياسی - طرح مصالحه اروپايی ها - پيشنهادی که به انگيزه شکستن بن بست در پرونده هسته ای ايران ارائه شده - در اولين مرحله آزمون با پاسخ احتياط آميز تهران و واشنگتن روبرو شد. يک روز پس از آنکه دولت آمريکا (طرف اصلی مناقشه هسته ای ايران) موافقت خود با اين طرح را به کسب اطمينان از توقف غنی سازی اورانيوم در ايران موکول کرد، تهران در اولين پيام خود به اروپا بر حق برخورداری از فناوری هسته ای پای فشرد و اعلام کرد که تنها در ميدان مذاکره و به صورت مشروط وارد پروسه مصالحه خواهد شد. سيدحسين موسويان - کسی که سخنگويان تيم مذاکره کنندگان هسته ای ايران را بر عهده دارد - ديروز اولين واکنش رسمی جمهوری اسلامی ايران را به طرح مصالحه اروپايی ها اظهار کرد.

پاسخ ايران به طرح مصالحه شامل دو محور مشخص است: اول برخورداری از چرخه سوخت هسته ای به عنوان حق قانونی يک عضو پيمان NPT دوم پايبندی به روش مذاکره و گفت وگو.در حالی که محور اول پاسخ موسويان دغدغه مقامات جمهوری اسلامی از مانع تراشی های کاخ سفيد را منعکس می کند، محور دوم نشانه های روشنی از علاقه و اشتياق ديپلماسی ايران به کار با اروپا در مناقشه هسته ای را آشکار می سازد.از همين روست که ناظران جهانی معتقدند طرح، مصالحه اروپا اکنون مرحله حساس جلب اعتماد دو طرف مناقشه هسته ای (ايران و آمريکا) را تجربه می کند. از نگاه اين ناظران زبان احتياط تهران در قبال اين طرح بازتابی از موضع احتياط آميزی است که مردان کاخ سفيد روز جمعه در اجلاس گروه ۸ در پيش گرفتند.

سران واشنگتن در فضای پرتنش انتخابات آمريکا پاسخ نهايی خود به طرح اروپا را به فردای جابجايی قدرت در کاخ سفيد موکول کرده اند. جان بولتون مرد تسليحاتی آمريکا در اجلاس گروه ۸ به هنگام ارائه طرح ۴ صفحه ای آمريکا همان پاسخی را به شريکان اروپايی اش داد که امروز از زبان ديپلمات های ايران شنيده می شود. او اعلام کرده که طرح مصالحه يک پروژه فنی و حساس است و پذيرش و اجرای آن به مطالعه و مذاکره پيچيده نياز دارد. از همين روست که ناظران سياسی، نه سخن بولتون و نه پاسخ موسويان را «حرف آخر» تهران و واشنگتن تلقی نمی کنند و معتقدند که هر دو طرف مناقشه در ميدان مذاکرات وين و فرجه يکماهه است که سرنوشت طرح مصالحه را روشن خواهند کرد.برهمين اساس پاسخ ديروز تهران با دهها تفسير و گمانه زنی در محافل خبری اروپا روبرو شد. خبرگزاری های رويتر، فرانس پرس و شبکه بی.بی.سی به عنوان سخنگويان غيررسمی ديپلماسی اروپا در تحليل سخن موسويان گفتند که تهران برای ورود در چرخه مصالحه تضمين های بيشتر و امتيازات افزونتری طلب می کند. تضمين حق برخورداری از فن آوری هسته ای و بستن پرونده دل آزار هسته ای بديهی ترين خواسته های تهران در هر طرح مصالحه است.

 

> ناگفته ها و ابعاد طرح مصالحه

برخی رسانه ها و محافل خبری ديروز اخباری از محتوای مذاکرات ديپلمات های گروه هشت منتشر کردند.گو اينکه تصميم اين ديپلمات ها رسما علنی نشده است. اما برخی رسانه های غربی جزئياتی از اين مذاکرات را منتشر نمودند. روزنامه واشنگتن پست در گزارشی به نقل از مقامات اروپايی که نامی از آنها نبرد خبر داد که طرح مصالحه ای که اروپايی ها قرار است طی روزهای آينده به ايران ارائه دهند، شامل دو مرحله است. اين روزنامه آمريکايی ادامه داد: طی مرحله اول ايران به صورت واقعا فوری تمام تلاش ها را برای توسعه چرخه سوخت هسته ای به صورت مستقل معلق خواهد کرد، اما از حقش برای غنی سازی اورانيوم دست نخواهد کشيد.براساس اين گزارش، يک تيم آژانس بين المللی انرژی اتمی مرحله اول اين مصالحه را تا پيش از نشست آتی شورای حکام تکميل و راستی آزمايی خواهد کرد. اين روزنامه به نقل از يک فرستاده ارشد اروپايی در اين نشست نوشت: مرحله دوم مذاکرات گسترده تری را بر سر موضوعات امنيتی و اقتصادی بلندمدت شامل خواهد شد تا به ايران برای عادی سازی جايگاهش در جهان و تضمين مجدد به جامعه بين المللی درباره سياست های مختلف ايران کمک کند. براساس اين مطلب برای مثال اروپايی ها تمايل خواهند داشت که به موافقتنامه های تجاری جديدتر، همکاری های تکنولوژيک و ديگر ياری ها با ايران برسند و در همين حين بر روی توافق دائمی برسر برنامه هسته ای ايران کار کنند و درباره ديگر مسائل از قبيل تروريسم و طرح صلح خاورميانه مذاکره داشته باشند.به گزارش ايسنا، روزنامه ياد شده به نقل از يک فرستاده اروپايی نوشت: اروپايی ها انتظار دارند آمريکا در برخی مراحل مذاکرات مربوط به تلاش های ديپلماتيک پايان بخش ۲۵ سال تنش شرکت کند که هدف نهايی ارسال پيامی به ايران با اين مضمون است که نبايست نيازی به توسعه خودکفايی در چرخه سوخت داشته باشد.واشنگتن پست خاطرنشان کرد، وزارت امور خارجه آمريکا مذاکرات روز گذشته اعضای گروه هشت را سودمند خواند، اما هيأت آمريکايی که رياستش را جان بولتون، معاون وزير امور خارجه آمريکا در امر کنترل تسليحات به عهده داشت نسبت به اين که ايران با اين پيشنهاد موافقت کند، ابراز ترديد کرد.

 

> گمانه زنی منابع اروپايی از مطالبات ايران

رويتر به نقل از ديپلمات ها و تحليلگرانی که نامی از آنها نبرد گزارش داد: امکان داردايران قصد داشته باشد قابليت های غنی سازی اورانيوم را کنار بگذارد، اما در ازای آن خواسته های فراوانی دارد. اين خبرگزاری انگليسی ادامه داد: اروپايی ها برخلاف واشنگتن به طور علنی ايران را به دنبال کردن برنامه سلاح های هسته ای متهم نکرده اند، اما نسبت به اين که مقاصد ايران ضرورتا همانطور که تهران اصرار دارد صلح آميز باشد، متقاعد نشده اند.رويتر به نقل از ديپلماتی آگاه از مذاکرات ايران و اروپا افزود: تهران تضمين می خواهد که بتواند برنامه هسته ای صلح آميز و روابط کامل اقتصادی و ديپلماتيک با غرب داشته باشد.در بخش ديگری از اين مطلب آمده است برخی تحليلگران نسبت به موضع بوش که اقدام اروپايی ها را شکست می داند و تهران را به وقت تلف کردن برای دنبال کردن برنامه نظامی هسته ای متهم می کند انتقاد شديدی کرده اند و گفته اند اين موضع که برپايه تهديد و اتهام بنا شده با شکست روبرو شده است.

از سوی ديگر برخی اخبار حکايت از آن دارد که اينک اتحاديه اروپا از طرح ابتکاری سه کشور آلمان، فرانسه و انگليس حمايت می کند. روز گذشته برخی ديپلمات های اروپا گفتند: اين اتحاديه مايل به مشارکت با فرانسه، آلمان و انگليس در طرح اروپايی تعامل با ايران در ارتباط با برنامه هسته ای اين کشور است.ديپلمات های اتحاديه اروپا گفتند: «اتحاديه اروپا در حال طی مرحله حساسی از روابط با ايران است. ما می خواهيم که ايران همه برنامه های غنی سازی هسته ای خود را به طور کامل به حالت تعليق در آورد.» به گفته اين ديپلمات ها، اتحاديه اروپا درصدد جلوگيری از ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت سازمان ملل است.