سند مجمع پارلمانی شورای اروپا در باره "مشکل تحصيل به زبان مادری ۳۰ ميليون آذربايجانی ساکن در ايران".

به زبانهای انگليسی و فرانسه به همراه ترجمه ترکی آذری و فارسی .

 

اين سند از طرف رافايل حسينوف نماينده مجلس و عضو پارلمان شورای اروپا تهيه شده و از سوی تعدادی از نمايندگان کشورهای آذربايجان ايتاليا بلژيک، مجارستان، اسپانيا، لهستان، ليتوانی، ترکيه، اکرائين و گرجستان (از گروه های ليبرال-دمکراتيک-رفرميست حزب مردم اروپا اروپای دمکراتيک چپ متحد اروپايي و سوسياليست) امضاء شده است.

بو سند مجليس دئپوتاتی و آوروپا شوراسی پارلامئنتی عوضوو اولان رافائل حوسئينوف طرفيندن حاضيرلانيب و آذربايجان ايتالييا بئلچيکا ماجارسيتان ايسپانييا پولشا ليتوا تورکييه اوکراينا و گورجوستانين (ليبئرال-دئموکراتيک-رئفورميست آوروپا خالقی پارتيسي دئموکراتيک آوروپا آوروپانين بيرلشميش سولو و سوسيياليست گوروپلارينا باغلی) بير سيرا دئپوتاتينين ايمضاسينی داشيماقدادير.

 

ترجمه فارسی:

موضوع: "مشکل ۳۰ ميليون آذربايجانی در ايران (آذربايجان جنوبی) برای دستيابی به تحصيل به زبان مادری شان"

سند: ۹۷۱۰

۱۳ فوريه ۲۰۰۳

۱۹۰ سال پيش در نتيجه جنگ بين ايران و روسيه و طبق عهد نامه گلستان سال ۱۸۱۳ و تورکمانچای سال ۱۸۲۸ آذربايجان به دو بخش تقسيم شد آذربايجان جنوبی تحت حاکميت ايران و آذربايجان شمالی تحت اداره روسيه قرار گرفت.

آذربايجان شمالی در سالهای ۱۹۱۸ - ۱۹۲۰ با نام جمهوری دموکراتيک آذربايجان استقلال خويش را بدست آورد در حاليکه آذربايجان جنوبی حکومت مستقل خود را در سالهای ۱۹۴۵ - ۱۹۴۶ تاسيس نمود. متاسفانه هر دوی حکومت های فوق الذکر به دليل فشارهای خارجی استقلال خود را از دست دادند.

جمهوری دمکراتيک آذربايجان حاکميت و استقلال خود را با هجوم شورويها از دست داده و بخشی از اتحاد جماهير سوسياليستی شوروی گرديد با اينهمه در سال ۱۹۹۱ دوباره با نام جمهوری آذربايجان استقلال خود را باز يافت.

در حال حاضر جمعيت جمهوری آذربايجان بالغ بر ۸ ميليون نفر است با اينهمه شمار آذربايجانيان ائتنيک که به صورت متراکم در ايران زندگی مينمايند رقمی نزديک به ۳۰ ميليون نفر ميباشد. متاسفانه آذربايجانيان در اين کشور از امکان آموزش به زبان مادريشان محروم ميباشند.

گرچه ايران کشوری اروپايی نميباشد شماری از دولتهای عضو شورای اروپا روابط نزديک سياسي اقتصادي علمی-فرهنگی با ايران داشته و حدود ۳۰ ميليون تن از هموطنان آذربايجانی ساکن آن ارزشهای معنوي فرهنگی و زبانی يکسانی با جمهوری آذربايجان (که کشوری ای اروپايی است) را دارا ميباشند. اگر آنان امکان بدست آوردن حق تحصيل به زبان مادری خود را ميداشتند قادر به حفظ و گسترش هويت خود دست کم خواندن کتب و روزنامه های چاپ شده در جمهوری آذربايجان و با توجه به عضويت آذربايجان در شورای اروپا قادر به آشنايی با ارزشهای ملی و نيز اروپايی و اکتساب هر چه بيشتر طرق تفکر و رفتارهای اروپايی ميبودند.

مجمع پارلمانی شورای اروپا اعتقاد دارد که اتخاذ تدابير و پيش بينی شرايطی توسط حکومت ايران برای راه اندازی مدارس ابتدائي متوسطه و عالی برای جمعيت ائتنيک آذربايجانی که در ايران زندگی مينمايند نشانه ای از برخورد با حقوق بنيادين عمده ترين اقليت ملی اين کشور ميباشد.

مجمع پارلمانی اروپا بنابر اين کميته فرهنگ علم و آموزش را برای بررسی اين مشکل و آماده ساختن گزارشی در باره آن فرا ميخواند.

 

ترجمه ترکی آذری:

قونو: "ايراندا (جنوبی آذربايجاندا) ياشايان ۳۰ ميليون آذربايجانلينين آنا ديللرينده تحصيل آلما ايمکانينی الده ائتمه پروبلئمی"

سند: ۹۷۱۰

۱۳ فئورال ۲۰۰۳

۱۹۰ ايل بوندان قاباق ايرانلا روسييا آراسينداکی ساواشين سونوجو اولاراق و ۱۸۱۳ نجو گولوستان و ۱۸۲۸ نجی تورکمانچای آنلاشمالاری گره يي آذربايجان ايکييه بؤلونموش قوزئی آذربايجان روسييانين گونئی آذربايجان ايسه ايرانين ايداره سی آلتينا گئچميشدير.

قوزئی آذربايجان ۱۹۱۸-۱۹۲۰ نجی ايللرده آذربايجان دئموقکراتيک جومهورييتی آدی ايله باغليسيزليغينی الده ائتميش گونئی آذربايجان ايسه ۱۹۴۵-۱۹۴۶ ايللرينده اؤز دؤولتينی قورابيلميشدير. تاسسوفله هر ايکی دؤولت يابانجی لارين باسقيسی نتيجه سينده اؤز ايستيقلالييت لرينی الدن وئرميشلر.

آذربايجان دئموقراتيک جومهورييتی سووئتلرين هوجومو ايله سووئره نلييينی ايتيره رک س.س.ر.ای. ترکيبينه قاتيلميشسا دا ۱۹۹۱ نجی ايلده يئنيدن آذربايجان جومهورييتی اولاراق موستقيللييينی قازانميشدير.

گونوموزده آذربايجان جومهورييتينده ۸ ميليون اهالی ياشايير. ايراندا بيتيشيک شکيلده ياشايان ائتنيک آذربايجانليلارين ساييسی ايسه ۳۰ ميليونا ياخيندير. تاسسوفله ايراندا ياشايان آذربايجانليلارين اؤلکه ده آنا ديللرينده تحصيل آلما ايمکانلاری يوخدور.

ايران آوروپا اؤلکه سی اولماسا دا آوروپا شوراسينين عوضوو اولان بير سيرا دؤولتلرين ايرانلا سيخ سيياسي ايقتيصادي عئلمی-مدنی ايليشگی لری واردير و ايراندا ياشايان ۳۰ ميليونا ياخين آذربايجانلی (آوروپا اؤلکه سی اولان) آذربايجان جومهورييتی يوردداشلاری ايله عئينی ديل معنوی و مدنی دگرلری پايلاشير. اونلارين آنا ديلينده تحصيل آلما ايمکانلاری يارانيرسا آذربايجان جومهورييتينده نشر ائديلن کيتابلار و مطبوعاتی اوخوما- و آذربايجانين آوروپا شوراسينا عوضو اولدوغو گؤز اؤنونه آلينيرسا- ميللی و آوروپا دگرلری ايله تانيش اولما آوروپا دوشونجه و داورانيش بيچيمينی داها آرتيق منيمسه مه ايمکانلاری دا تامين ائديلميش اولار.

آوروپا شوراسی پارلامئنت آسئمبلئياسی ايراندا ياشايان ائتنيک آذربايجانليلار اوچون ايلک اورتا و يوکسک مکتبلرين آچيلماسی دوغرولتوسوندا حؤکومتجه آتيلاجاق آدديملارين بو اؤلکه نين لاپ بؤيوک ميللی آزليغينين ان تمل حاقلارينا گؤستريله ن سايغينين بير نيشانه سی اولاجاغينا اينانير.

بو ندنله آوروپا شوراسی پارلامئنت آسئمبلئياسی مدنييت بيليم تحصيل کوميته سينين بو پروبلئمی آراشديراراق حاققيندا آيريجا معروضه حاضيرلاماسينی تؤوصييه ائدير.

 

 

English

 

Subject: PACE: The problem of 30 million Azerbaijanis living in Iran (Southern Azerbaijan) to get access to education in their mother tongue


Doc. 9710
13 February 2003

 --------------------------------------------------------------------------------

 

190 years ago - as a result of the war between Iran and Russia in accordance with the Gulistan treaty of 1813 and the Turkmenchay treaty of 1828, Azerbaijan was divided into two parts - Southern Azerbaijan was placed under the authority of Iran, Northern Azerbaijan under Russia.

 

 Northern Azerbaijan gained independence as the Azerbaijan Democratic Republic in 1918-1920, when Southern Azerbaijan established independent government in the years 1945-1946. Unfortunately, both of the above-mentioned states lost their independence resulting foreign pressure.

 

Azerbaijan Democratic Republic lost its sovereignty when Soviets invaded the country and it became part of the USSR, however, in 1991, its independence was restored as the Republic of Azerbaijan.

 

 At present there is a population of 8 million in the Republic of Azerbaijan, but the number of ethnic Azerbaijanis living in a compact way in Iran is close to 30 million. Unfortunately, these Azerbaijanis do not have the opportunity to receive education in their mother tongue in that country.

 

 A number of Council of Europe member states have close political, economic, scientific-cultural relations with Iran and, even if Iran is not a European country about 30 million Azerbaijani compatriots, share the same linguistic and moral-cultural values as the citizens of the Republic of Azerbaijan. If they had the opportunity to obtain the right to education in their mother tongue they would be able to conserve and develop their identity, at least to read books, newspapers published in the Republic of Azerbaijan, to acquire the national as well as European values, to acquire a more European way of thinking and behaviour with a view of membership of Azerbaijan in the Council of Europe.

 

The Parliamentary Assembly believes that the provision of conditions by the Iranian government for establishing primary, middle and higher schools for the ethnic Azerbaijani population living in Iran will be a sign of dealing with for the essential rights of the major national minority.

 

The Parliamentary Assembly therefore calls the Committee of Culture, Science and Education to examine this problem and prepare the report.

 

 

French

Le problème auquel 30 millions d’Azerbaïdjanais vivant en Iran (Azerbaïdjan du Sud) sont confrontés pour avoir accès à un enseignement dans leur langue maternelle

 

Doc. 9710

13 février 2003

 

Il y a 190 ans, à la suite de la guerre entre l’Iran et la Russie, conformément au Traité de Gulistan de 1813 et au Traité de Turkmenchay de 1828, l’Azerbaïdjan avait été coupé en deux – l’Azerbaïdjan du Sud avait été placé sous l’autorité de l’Iran, l’Azerbaïdjan du Nord sous celle de la Russie.

L’Azerbaïdjan du Nord a recouvré son indépendance dans les années 1918-20, prenant le nom de République démocratique d’Azerbaïdjan, l’Azerbaïdjan du Sud établissant quant à lui un gouvernement indépendant dans les années 1945-46. Malheureusement, l’un comme l’autre ont perdu leur indépendance du fait de pressions extérieures. La République démocratique d’Azerbaïdjan a perdu sa souveraineté lorsque les Soviets l’ont envahie et est devenue une partie de l’URSS jusqu’en 1991 où elle est redevenue indépendante sous le nom de République d’Azerbaïdjan.

A l’heure actuelle, le pays compte 8 millions d’habitants, toutefois près de 30 millions d’Azerbaïdjanais de souche vivent en Iran où ils forment un groupe compact. Malheureusement, ces Azerbaïdjanais n’ont pas de possibilité d’accéder à un enseignement dans leur langue maternelle en Iran.

Un certain nombre d’Etats membres du Conseil de l’Europe ont des relations étroites avec l’Iran sur les plans politique, économique, scientifique et culturel, et même si l’Iran n’est pas un pays européen, environ 30 millions de compatriotes azerbaïdjanais partagent les mêmes valeurs linguistiques, morales et culturelles avec le peuple de la République d’Azerbaïdjan. S’ils avaient une possibilité de bénéficier réellement d’un enseignement dans leur langue maternelle, ils pourraient préserver et développer leur identité, au moins lire la presse et des ouvrages publiés en République d’Azerbaïdjan, acquérir les valeurs nationales autant que les valeurs européennes, se familiariser davantage avec les modes de pensée et comportements européens au vu de l’adhésion de l’Azerbaïdjan au Conseil de l’Europe.

L’Assemblée parlementaire est persuadée que, si le Gouvernement iranien instaurait des conditions propices pour l’ouverture d’établissements d’enseignement primaire, secondaire et supérieur en faveur de la population des Azerbaïdjanais vivant en Iran, cela serait un signe que les droits essentiels de cette importante minorité nationale sont pris en compte.

Au vu de ce qui précède, l’Assemblée parlementaire invite la commission de la culture, de la science et de l’éducation à étudier ce problème et à préparer un rapport.