کولايی:

بايد به خروج بی​سابقه و گسترده​ی نخبگان از کشور

به عنوان يک تهديد امنيتی نگريسته شود

بايد به خروج بی​سابقه و گسترده​ی نخبگان از کشور به عنوان يک تهديد امنيتی نگريسته شود.

دکتر الهه کولايی، نماينده​ی مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با خبرنگار پارلمانی ايسنا با بيان اين مطلب در مورد وضعيت امنيت سياسی، اجتماعی و اقتصادی کشور گفت: به لحاظ ارتباط پيچيده و تنگاتنگی که بين اين مقولات وجود دارد، عملا تفکيک اين جنبه​ها از يکديگر ممکن نيست. به​ويژه اين​که علی​رغم اعصار و قرون گذشته که امنيت در مقوله​های سياسی و نظامی تحليل می​شد، امروز به دليل در هم​تنيدگی و پيچيدگی​های مسايل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سياسی، اساسا جدا کردن آن​ها از يکديگر امکان​پذير نيست.

مخبر کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس، افزود: تداخل اين مسايل باعث شده که برای ايجاد امنيت​ سياسی، عرصه​های اقتصادی و فرهنگی مورد توجه قرار گيرند. به نظر می​رسد با توجه به شرايط کنونی جامعه، ما در بخش سياسی، اقتصادی و اجتماعی به​گونه​ای با معضلات و مشکلاتی مواجه هستيم که امنيت را در تمام سطوح دچار تهديدات جدی کرده است. مضافا بر اين​که می​توان در بين اين تهديدات به يک نوع اولويت و رتبه​بندی دست يافت.

در اين زمينه در کنار ناامنی​های سياسی با ناامنی​های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی هم​زمان مواجه هستيم، لذا در هم​تنيدگی و تاثير و تاثر متقابل اين عرصه سبب شده که ما مفهوم ناامنی را فقط به يک حوزه و عرصه نتوانيم محدود کنيم. با در نظر گرفتن فضای جامعه​ی ما که به شدت سياست​زده شده است، ناامنی​های سياسی سبب شده تا آثار آن در عرصه​های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نيز ظاهر شود. اولويت کامل پيدا کردن ملاحظات سياسی سبب غفلت از ناامنی​ها در عرصه​های ديگر شده است. در عين پيوندی که بين اين عرصه​ها وجود دارد، بايد برای برخورد با هر يک از اين دشواری​ها، آن​ها را به صورت تفکيک شده مورد توجه قرار دهيم. به​ويژه آن​که سيطره​ی سنگين مسايل سياسی به جامعه را کاهش دهيم. اين امر مستلزم توجه به منافع و تهديدات مشترکی است که امروز همه​ی ايرانيان را فارغ از تمايلات متنوع آن​ها تهديد می​کند.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: با در نظر گرفتن واقعيت​های موجود در کشور بايد بتوانيم عرصه​ی رقابت​های سياسی را تنها به ساز و کارهای اين عرصه محدود سازيم و در زمينه​های ديگر با تاکيد بر منافع و تهديدات مشترک، ساز و کارهای مناسب را طراحی و اجرا کنيم. در اين زمينه درک بسيار محدود و ناقصی در کشور ما وجود دارد و ملاحظات و رقابت​های شديد سياسی باعث اين وضعيت شده که تا دير نشده بايد چاره​ای برای آن انديشيد.

کولايی در مورد نسبت مفاسد اخلاقی و اقتصادی با امنيت کشور گفت: اين مفاهيم، تاثير و تاثر متقابل دارند و اساسا تفکيک آن​ها در شرايط واقعی امکان​پذير نيست، اما می​توان نسبت به اهميت و اولويت آن​ها درجه​بندی قايل شد و بسياری از مشکلات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موجود در جامعه که احساس ناامنی را گسترش می​دهد، ناشی از وضعيت سياسی موجود کشور است که رقابت​های سياسی جای همه​ی ملاحظات و محاسبات ديگر را گرفته است. در واقع شاخص و معيار برای بسياری از رفتارها در ارتباط با اين ملاحظات صورت می​گيرد؛ در حالی که بسياری از مشکلات را بايد در عرصه​ها و زمينه​های ديگر جست و جو کرد و راهکار مناسب آن را پيدا کرده و مورد بهره​برداری قرار داد. بايد بتوانيم اين عرصه​ها و تعامل بين آن​ها را به دقت مورد مطالعه و ارزيابی قرار دهيم و اين نکته که فضای سياست​زده​ی کشور باعث عدم توجه به بسياری از ناکارآمدی​ها، نارسايی​ها و سوءرفتارها و عملکردهای منفی در کشور شده را مورد توجه دقيق و ارزيابی قرار دهيم. نکته​ی مهم آن​که بايد برای برخورد با هر يک از اين پديده​ها، متناسب با عرصه​های مربوطه از ابزارهای مناسب نيز بهره​برداری کرد. ما نيازمند تقويت احساس امنيت برای شهروندان به منظور هنجارمند شدن رفتارهای سياسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هستيم.

وی با بيان اينکه بايد بتوانيم برای هر يک از اين نوع رفتارها، زمينه​های مناسب را به فراخور تقسيم اختيارات و وظايف هر يک از نهادها و دستگاه​ها فراهم آوريم، افزود: به دليل غلبه​ی رقابت​های سياسی بر مديريت کشور و ناديده گرفتن منافع عمومی و کلان مردم و نظام و کشور، مديريت اين مسايل دچار مشکلات جدی شده است.

نماينده​ی مردم تهران در مورد ارتباط بين افزايش فرار مغزها از کشور و امنيت در کشور اظهار داشت: مفهوم امنيت در شرايط قرن ۲۱ به يک مفهوم بسيار پيچيده و محل تلاقی مسايل و ملاحظات متعدد تبديل شده است و جامعه​ای که نتواند از ذخاير و توانمندی​های خود در عرصه​ی نيروی انسانی بهره​ی لازم را ببرد و مديريت مناسب را برای اين استفاده نداشته باشد، در عرصه​ی حاکميت علم، دانش و دانايی نخواهد توانست جايگاه مناسبی را در نظام جهانی داشته باشد و در تعاملات بين​المللی نيز قادر به بهره​گيری از توانمندی​ها و استعدادهای خود نخواهد بود. فرصت​ها و امکاناتی که در اختيار دارد، نمی​تواند به نفع خود به کار بگيرد، بلکه آن را به ديگران واگذار خواهد کرد که يک بخش آن را در خروج استعدادها و توانمندی​ها و ظرفيت​های اجرايی شده​ی نيروی انسانی شاهد هستيم و اکنون در يک رفتار بی​سابقه به جای استفاده از نيروهای انسانی، آن​ها را تحويل کانون​های قدرت سياسی و اقتصادی جهان می​دهيم و جايگاهی که جمهوری اسلامی ايران در سال​های اخير به آن رسيده بسيار نگران​کننده و تهديدآميز است.

خروج نخبگان از کشور، خروج توانمندی​های اجرايی شده و ظرفيت​های علمی توسعه است و در بخش نيروی انسانی، مفهومی جز بروز تهديدات جدی برای امنيت نظام و مردم و کشور ندارد؛ زيرا که اساسا اين امنيت در درجه​ی اول به بقا مربوط می​شود و بقای ما در گرو بهره​گيری صحيح از امکانات و توانايی​ها و ظرفيت​های است که خداوند به ما عطا فرموده و چنان​چه نتوانيم بهره​گيری مناسب و عقلايی از آن​ها داشته باشيم، اين حکم تقدير خداوندی است که نعمتی را که به ما داده از دست ما خارج خواهد شد. بنابراين خروج گسترده و بی​سابقه​ی نخبگان از کشور بايد به عنوان يک تهديد امنيتی نگريسته شود و مورد توجه قرار گيرد که اين امر موکول به درک اين مساله و تاثيرات اين حضور يا عدم حضور نخبگان فکری و اجرايی در کشور است.