ميثم سعيدی:

برخورد امنيتی يا قضايی با دانشگاه،

 موجب انفعال دانشجويان می​شود

ما نمی​توانيم از يک طرف بگوييم دانشجوی ما بايد سياسی باشد، تحليل دهد ولو غلط و بخش ديگری تا دانشجو تحليل داد ولو غلط و جايی با مشکل مواجه بود، زمينه​های برخورد با آن فراهم را کند. اين تفرق و نوع نگاه به فعاليت، مشکل ايجاد می​کند که نه حاکميت، تکليف خود را روشن کرده و نه دانشگاه تکليف خود را می​داند.

ميثم سعيدی معتقد است: برخوردهای امنيتی يا قضايی با محيط دانشگاه، هزينه​ی مشارکت دانشجويان را افزايش داده و منجر به انفعال می​شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجويان ايران، عضو سابق دفتر تحکيم وحدت در ميزگرد" بررسی وضعيت سياسی دانشگاه​ها" که در محل خبرگزاری دانشجويان ايران برگزار شد، افزود: با توجه به اين​که دانشگاه،​ توسعه​يافته​ترين نهاد در هر کشور است، طبيعتا از طريق تربيت نيروی انسانی و پژوهش و تحقيق، مهم​ترين عامل رشد و توسعه در يک کشور محسوب می​شود. در واقع يکی از اساسی​ترين اهرم​های توسعه در هر کشور دانشگاه است . اگر می​خواهيم دانشگاه مبدا تمام تحولات شود، توجه به ارتقا و حفظ منزلت آن، اولين قدم برای حرکت به آن سمت است. معتقدم کليد حل عمده​ی مشکلات و معضلات کشور در دست دانشگاه است و دانشگاهی می​تواند محل تحول و ترقی در کشور باشد که سياستگذاران و دولتمردان و جامعه​اش منزلت آن دانشگاه را حفظ و ارتقا دهد.

وی ادامه داد: دانشگاه​های ما با مشکلاتی مواجه هستند که اين مشکلات، درونی و بيرونی است؛ اولين مشکلات درونی دانشگاه​ها، کمبود بودجه و اعتبار آموزش عالی است که سايه​ی سنگين خود را بر بسياری از مسايل ديگر دانشگاه انداخته و بايد به آن توجه اساسی شود . متاسفانه عده​ای در کشور ما نسبت به دانشگاه، نگاه صرفا مصرف​کننده دارند که اين نگاه، اثر خود را بر توزيع اعتبارات در دانشگاه بر جای می​گذارد و دانشگاه، بزرگ​ترين توليدکننده در کشور است؛ به دليل اين​که محصول توليدی آن فکر و انديشه و انسان​های توسعه​يافته است.

وی افزود: اگر بخواهيم کشورمان توسعه پيدا کند بايد سرمايه​گذاری بسيار اساسی را از هر حيث، چه از لحاظ معنوی و چه از حيث مادی برای دانشگاه به کار گيريم. مسلما مشکلاتی که در بيرون وجود دارد، اثرات خود را بر دانشگاه می​گذارد. دوقطبی شدن مسايل سياسی درون جامعه اثرات خود را بر دانشگاه می​گذارد. برخوردهای کنترلی يا امنيتی با مقوله​ی دانشگاه و دانشجو اثرات نامطلوبی بر دانشگاه​ها می​گذارد. ما در بيرون دانشگاه شاهد بزرگ​نمايی​های بی​مورد از مسايل درون دانشگاه هستيم و در کنار اين​ها برخوردهای نامتناسب با محيط​های دانشگاهی و دانشجويان می​شود و يا شاهد انجام اقداماتی در دانشگاه هستيم که منجر به تحريک افکار عمومی دانشگاهيان می​شود؛ مانند برخورد با اعضای هيات علمی و برخوردهای ناصواب با فعاليت​های دانشجويان و يا پخش اخبار مجهول و تحريک​کننده درخصوص دانشگاه​ها اين يکی از موضوعاتی است که عده​ای به آن دامن می​زنند و طبيعتا مشکلاتی را ايجاد می​کند . عده​ای هم نگاه صرفا سياسی به دانشگاه دوخته​اند. در مجموع، ما شاهد ترسيم چهره غيرواقعی از دانشگاه هستيم.

سعيدی، مسايل دانشگاه را بسيار گسترده​تر از آن​چه که در مطبوعات منعکس می​شود دانست و گفت: نبايد صرفا به بعد سياسی درون دانشگاه توجه داشت. اگر صرفا به گرايشات سياسی در درون دانشگاه توجه داشته باشيم و از گرايشات فرهنگی غافل بمانيم، حتما به بيراهه رفته​ايم و به نظر من يکی از چالش​های اساسی امروز درون دانشگاه​ها به چالش کشاندن گرايش سياسی توسط گرايش فرهنگی است و با توجه به امواج جهانی که شاهدش هستيم اگر به گرايشات فرهنگی درون دانشگاه توجه نشود طبيعتا گرايشات سياسی هم خودبه​خود به حاشيه خواهد رفت.

نماينده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، تصريح کرد: در فضای کنونی دانشگاه​ها مسايل و مطالبات دانشگاه الزاما سياسی نيست. مسايل اجتماعی، روانی، فرهنگی، صنفی و مشاوره​ای دانشجويان را بايد با يکديگر درون دانشگاه ايجاد کرد و ترکيب همه​ی اين​ها می​تواند در فعاليت يک دانشجو موثر باشد. به نظر بنده بايد عينک نگاه به دانشگاه عوض شود و تنها از يک منظر به دانشگاه نگاه نشود. انفعال سياسی در دانشگاه، زمانی رخ می​دهد که بين انتظارات نسبی دانشجو، نسبت به توانايی​های نسبی درون جامعه اختلاف و شکاف و فاصله​ی زيادی ايجاد شود. فرهيختگان و نخبگان اين کشور به دنبال مطالباتی برای ارتقای ظرفيت​ها بودند اما شاهد موانعی هستند که اين موانع به راحتی قابل برطرف شدن است ولی مشاهده می​کنيم که اين اتفاق نمی​افتد که طبيعتا اين منجر به محروميت نسبی می​شود که يا نتيجه​ی آن انفعال است يا خشونت.

وی ادامه داد: محيط​های دانشگاهی ما زمينه​های فعاليت​های بسيار خوبی دارد؛ به​ويژه اين​که تشکلهای سياسی موجود در درون دانشگاه، متناسب با شرايط روز، محيط داخلی و محيط بين​المللی، خود را تنظيم نکردند و اگر خود را نسبت به فضای جديد اصلاح نکنند، پاسخ​گوی بسياری از مطالبات دانشجويان در درون دانشگاه​ها نخواهند بود و به جد معتقدم ۸۰ درصد دانشجويان در محيط دانشگاهی مابه​ازايی برای فعاليت سياسی خود درون دانشگاه ندارند. اين به آن معنا نيست که دانشگاه ما غيرسياسی است بلکه ممکن است در تشکها و قالب​های کنونی که عمدتا سنتی است ، زمينه​ی ظهور و بروزی برای خود پيدا نمی​کنند. اگر اين زمينه و فضا و بستر فراهم شود، فکر می​کنم شاهد ظهور و بروز فعاليت جديد درون دانشگاه خواهيم بود. ضمن اين​که معتقدم برخوردهای امنيتی يا قضايی با دانشگاه هزينه​ی مشارکت دانشجويان را ارتقا داده و اين ارتقای هزينه​ی مشارکت فعال دانشجويان درون دانشگاه منجر به بی​تفاوتی يا انفعال و يا بسط و تعميق حرکات زيرزمينی شود که دانشجويان به دليل ملاحظاتی چهره​ی واقعی خود را به منصه​ی ظهور نرسانند و اين خطری برای کشور است.

عضو شورای مرکزی جبهه​ی مشارکت ايران اسلامی، ادامه داد: يکی از فاکتورهای مهم در تعيين رفتار دانشجويان و دانشگاهيان، انعکاس رفتار حاکميت و تاثير آن درون محيط​هايی است که با علم و دانش و تفکر انتقادی سر و کار دارند. طبيعتا چون دانشگاه هر چيزی را بدون دليل نمی​پذيرد ، زمانی که جريان دانشجويی و دانشگاهيان ما شاهد مسايل غير منطقی حقوقی، سياسی، قضايی و امنيتی باشند، نمی​توانند نسبت به مسايل و مناسبات درون جامعه بی​تفاوت باشند. نظام بايد ظرفيت​های خود را برای پاسخ​گويی به سوالات دانشگاهيان افزايش دهد. سعيدی ادامه داد: اگر حاکميت، توجهی به پاسخ​گويی به سوالات و مطالبات دانشجويان در محيط​های دانشگاهی نداشته باشد، با مشکل مواجه می​شويم. ما بايد تعريف کنيم که مرادمان از فعاليت چيست. آيا تعريف مشترکی در جامعه​ی دانشگاهی و حاکميت وجود دارد؟ اگر وجود نداشته باشد تفاوت نگاه در نوع فعاليت، اولين قدمی است که ايجاد مشکل می​کند.

وی خاطرنشان کرد: ما نمی​توانيم از يک طرف بگوييم دانشجوی ما بايد سياسی باشد، تحليل دهد ولو غلط و بخش ديگری تا دانشجو تحليل داد ولو غلط و جايی با مشکل مواجه بود، زمينه​های برخورد با آن فراهم را کند. اين تفرق و نوع نگاه به فعاليت، مشکل ايجاد می​کند که نه حاکميت، تکليف خود را روشن کرده و نه دانشگاه تکليف خود را می​داند. در حقيقت، ما با ميدانی مواجه هستيم که اين ميدان، ميدان مينی است که نقشه​ی مين​های کاشته شده در اين ميدان دست کسی نيست و طبيعتا دانشجو زمانی که وارد اين ميدان می​شود چون نقشه​ای ندارد، هر از چندگاهی بدون اطلاع و ناخواسته ممکن است پايش روی مينی برود . پس اگر حاکميت تکليف خود را روشن کند دانشگاه می​تواند برای خود تعيين تکليف کند.

اين نماينده​ی مجلس شورای اسلامی تاکيد کرد: در سال​های گذشته به دليل فقدان نهادهای مدنی و احزاب دانشگاه در تغيير آرايش نيروهای سياسی درون جامعه به دلايلی موثر بوده است. اگر نگوييم تاثيرگذارترين، يکی از فاکتورهای مهم تاثيرگذاری و تغيير آرايش نيروهای سياسی بوده است. طبيعتا در تغيير آرايش نيروهای سياسی، ممکن است يک جريان، متضرر شود. همان جريانی که از تغيير آرايش نيروهای سياسی درون جامعه به نفع يک جريان خاص ديگر متضرر می​شود، فعاليت دانشگاهی را برنتابيده و به چشم يک رقيب به آن نگاه می​کند. نگاه صرفا رقيب​مآبانه يکی از معضلاتی است که دانشگاه ما با آن مواجه است.

سعيدی تصريح کرد: بنابراين استراتژی کنترل، مهار و تعديل را در برخورد با دانشگاه انتخاب می​کنند. برای اين موضوع هم روش​های مختلفی را انتخاب می​کنند؛ مثلا اين​که انشعاب تشکيلاتی را دامن بزنند که امروز شاهد اين مساله در دانشگاه​ها هستيم. اين اشکال مختلف در نحوه​ی مواجه به دانشجو و دانشگاهيان منجر به ارتقای هزينه​های مشارکت درون دانشگاه می​شود.

وی با بيان اين عقيده که از خارج دانشگاه در تشکلهای دانشجويی دخالت می​شود، گفت: اگر دخالت از درون گروه​های سياسی و احزاب پديده​ی مذمومی است به همان اندازه هم دخالت از طريق نهادهای منتسب به حاکميت مذموم است.

به گفته سعيدی، به همان دليل که بسياری از حوادث ديگر پی​گيری و روشن نشد، به همان دليل با مداخله​کنندگان در محيط​های دانشگاهی و دانشجويی هم برخورد نمی​شود.

وی افزود: امروز متوليان امور فرهنگی و سياسی در دانشگاه​ها ، تعدادشان بسيار زياد شده است. ما عدم هماهنگی را بين دستگاه​های مختلف درون دانشگاه می​بينيم. امروز وزير علوم و يا رييس دانشگاه به تنهايی متولی دانشگاه نيست و متاسفانه متوليان ديگری درون دانشگاه حضور پيدا کردند که حاضر به پاسخ​گويی نسبت به اعمال و رفتار و کردار خود نيستند. زمانی که ما شاهد چنين ناهماهنگی باشيم، محيطی در دانشگاه ايجاد می​شود که ممکن است هيچ​کس به درستی از آن استقبال نکند.

سعيدی افزود: قالب​های سنتی موجود در دانشگاه و نحوه​ی مواجهه فرهنگی با دانشگاه، موضوع ديگری است که بايد مورد بحث قرار گيرد. ما ديگر نبايد انتظار داشته باشيم فعاليت​های دانشجويی مانند دهه​ی ۶۰ يا ۷۰ باشد. در فضای کنونی که در محيط داخلی و محيط بين​المللی تغييرات اساسی شاهد هستيم ، طبيعتا بايد با استراتژی جديد و گفتمان متناسب با شرايط کنونی حرکت کنيم . برخی انتظار دارند که همچنان با روشهای کنترل امنيتی استراتژيهای خود را جلو ببرند. اين نه تنها در گذشته جواب نداده بلکه امروز هم جواب نمی​دهد. ما بايد به اين نقطه برسيم که در محيط دانشگاه فقط و فقط مواجهه فرهنگی بايد صورت گيرد.

اين عضو شورای مرکزی جبهه ی مشارکت ايران اسلامی خاطر نشان کرد: تا روشن نشود که مراد از فعاليت دانشجويان چيست، نمی​توان پای يک نهاد را به ميان کشيد. مثلا اگر بحث ما فعاليت انجمن​های اسلامی دانشجويان است من معتقدم انجمن اسلامی دانشجويان دچار انفعال نشدند.

اگر معدل کار را لحاظ کنيم، فعاليت انجمن​های اسلامی دانشجويان نسبت به گذشته چه بسا بيشتر هم شده است. رفتار حاکمان و شرايط اجتماعی جامعه دو فاکتور تعيين کننده در رفتار جنبش دانشجويی است . زمانی که عمده​ی دانشجويان ما فکر می​کنند مطالباتشان در جامعه پيش نمی​رود، خودبخود اثرات مخربی بر جای خواهد گذاشت.

سعيدی ادامه داد: فضای ايجاد شده که در آن برخی از مطالبات مردم و دانشجويان به خوبی پيش نمی​رود نبايد منجر به اين شود که ما بسياری از کارهای موفقی را که در سطوح مختلف دانشگاهها در حال انجام است را نبينيم يکی از موضوعاتی که می​تواند منجر به ياس و نااميدی شود اين است که فضای کشور را تيره و تار نشان دهند. تيره و تار نشان دادن فضای کشور، ظلم به دانشگاه و منافع ملی است و اگر کسانی کشور را تيره و تار نشان دهند اثر منفی بر انسانها می​گذارند.

سعيدی تصريح کرد: اگر انشعاب دفتر تحکيم يکی ازملاک​ها باشد، انشعاب دفتر تحکيم را نمی​توان به پای نهادهای حکومتی گذاشت. معتقدم برای انشعاب مجموعه​ای مانند دفتر تحکيم بايد دو عنصر داخلی و خارجی را لحاظ کرد . به هر حال قالب چنين تشکيلاتی، قالبی سنتی بوده و يک سری افراد هم قبلا عضوش بودند و گفتمان خاصی هم بر آن حاکم بوده است . به دليل سياست دانشگاهها جريان درون اين مجموعه کاملا عوض شده و از سوی ديگر با بحران تشکيلاتی مواجه بوده است. اين مجموعه مجموعه​ی غيرفعالی نيست بلکه به دليل اينکه انديشه​های مختلفی در آن ظهور پيدا کرده ، ناکارآمد شده است.

وی ادامه داد: ما امروز به امواج جهانی که تاثيرات خود را بر دانشگاه می​گذارد، چندان توجه نمی​کنيم. در حالی که آنها اثرات عميق خود را در زندگی اجتماعی ، سياسی و فرهنگی افراد بر جای می​گذارند. تا زمانی که اين قالب و محتوا در مجموعه​ی دانشجويی با يکديگر سازگاری پيدا نکند، همچنان اين مشکل وجود خواهد داشت.

وی افزود: در سالهای گذشته عمده​ تلاش وزارت علوم، صرف اين شده که کارهای نامطلوب درباره​ی دانشگاهها خنثی شود.

سعيدی با بيان اينکه شکل فعاليت​ها در دانشگاه​ها عوض شده است ، گفت: الزاما نبايد انتظار داشت که شکل فعاليت​های امروز مانند فعاليت​های سه يا پنج سال پيش باشد به اين دليل که ما شاهد تغيير آرايش در نهادهای مختلف و رشد و توسعه احزاب بوديم . مساله ديگر اينکه اين که متاسفانه اين نوع نگاه فقط به دانشگاه​های ملی می​شود در حالی که حدود ۵۰ درصد دانشجويان ما در دانشگاه​های آزاد مشغول تحصيل هستند ولی کمتر به اين حوزه پرداخته می​شود. در حالی که ظرفيت​های فراوانی برای فعاليت​ در اين حوزه ها وجود دارد. البته مسايل دانشگاه​های ملی و دولتی بزرگ نمايی می​شود و بعضا از آنها استفاده​های سياسی می​شود. اين نماينده​ی مجلس شورای اسلامی تصريح کرد: ما بايد بستر لازم را برای همه​ی فعاليت​های درون دانشگاه فراهم کنيم نه تنها فعاليت سياسی.

سعيدی ادامه داد: نسل سوم، خود را در حال مقايسه کردن روزمره با ساير جهان قرار می​دهد. نسل سوم از نسل اول کارآمدی می​خواهد. مساله ديگر اينکه می​گويد بايد به سوالات من پاسخ بدهيد که نه تنها به سوالاتش پاسخ داده نمی شود بلکه متهم می​شود که چرا اين سوال را می​پرسی، اين يکی ديگر از مشکلات است.

نسل اول و دوم جنگ را ديده و انقلاب را ديده و يک فضای فرهنگی، ارزش​ها و هنجارهای خاصی را ديده ولی نمی​تواند انتظار داشته باشد که نسل سوم هم همان گفتمان را با همان هندسه درک کند. ما بايد هنر انتقال آن ارزشها را به نسل سوم داشته باشيم و بايد از ابزار مناسب اين نسل استفاده شود نه با گفتمان دهه​ی ۶۰ و ۷۰ با نسل امروز صحبت شود.

سعيدی ادامه داد: نسل سوم تعبيری از دين را می خواهد که تقابلی بين ازادی و دينداری بوجود نياورد اما يک سری اشخاص که ممکن است امروز درون حاکميت و جامعه حضور داشته باشند، روايتی از دين را به نمايش می​گذارند که چنين نيست . اين به معنای اين نيست که نسل سوم با اصل و اساس دين مخالف است بلکه او با اصل و اساس روايتی که برخی از آن به نمايش می​گذارند، مخالف است. نسل سوم به دنبال توسعه و ترقی است. در واقع نسل سوم محصول عملکرد نسل اول است.

وی با بيان اين نظر که هيچ جايگاهی بر دانشگاه آزاد نظارت نمی​کند، گفت: اگر يک مجموعه پاسخگو باشد و تحت کنترل قرار گيرد، آن موقع شفافيت در آن ظهور و بروز پيدا می​کند.

سعيدی در پايان با بيان اين ادعا که در حال حاضر ابهاماتی نسبت به فعاليت​های مختلف در دانشگاه آزاد وجود دارد که بايد مورد توجه قرار گيرد، گفت: از نظر من محصولات دانشگاه آزاد کمک بسيار زيادی به پيشبرد اصلاحات در ايران کرده است زيرا افزايش و ارتقا آگاهی برای هر انسان می​تواند قدرت انتخاب و تصميم​گيری​ او را افزايش دهد که نبايد آن را ناديده گرفت.