سفر استرا به ايران و بحران عراق

يدالله اسلامی :

جک استراو منتقل کننده​ی پيام غيرمستقيم آمريکا به ايران در مورد بحران عراق خواهد بود

دکتر دهقانی فيروزآبادی :

جک استراو در سفر به ايران نماينده​ی نظرات و ديدگاه​های آمريکا خواهد بود

يدالله اسلامی :

جک استراو منتقل کننده​ی پيام غيرمستقيم آمريکا به ايران در مورد بحران عراق خواهد بود

يدالله اسلامی، عضو مجمع نمايندگان ادوار و مدير مسئول روزنامه​ی توفيق شده​ی فتح گفت :« جک استراو در سفر به ايران به نوعی منتقل کننده​ی پيام غيرمستقيم آمريکا به ايران در مورد بحران عراق خواهد بود.»

وی در گفت​وگو با خبرنگار سياسی - خارجی ايسنا، سفر جک استراو به ايران را در راستای سياست​های خاورميانه​ای انگلستان دانست و ادامه داد:« به دليل وجود فضای خالی و خلاء روابط ايران و آمريکا، انگليسی​ها سعی می​کنند با توجه به کينه​ی تاريخی از فرصت موجود استفاده کنند.»

به اعتقاد وی ما در سياست خارجی به نحوی عمل کرده​ايم که بسياری از کشورها سعی می​کنند از شرايط ايران و قطع روابط ايران و آمريکا برای تحکيم موقعيت خود استفاده کنند.

عضو مجمع نمايندگان ادوار اظهار داشت:« با توجه به ضرورت گسترش روابط ايران با جهان خارج و گسترش مقوله تنش زدايی در روابط بين​الملل و افزايش سطح ارتباطات بايد از انجام فعاليت​هايی که منجر به بهبود موقعيت ايران در عرصه​ی بين​المللی می​شود استقبال کرد.»

اسلامی يادآور شد:« انگليس سابقه​ی ديرينه​ی تاريخی نقش آفرينی در مسايل در ايران داشته است در حادثه​ی کودتای ۲۸ مرداد نقش عمده را اين کرده، مشکلات ايران در مورد نفت نيز عمدتا با انگليس بوده است و از سويی نيز متحد استراتژيک آمريکاست به همين دليل سياست​های کلی انگليس در منطقه خاورميانه و در قاره اروپا، همکاری و هماهنگی بيشتری با سياست​های آمريکا دارد لذا کشور ديگری نمی​تواند نقش انگليس را در مجموعه تحولات بازی کند.»

وی در خصوص انتظاراتی که غرب و به خصوص انگليس در مساله عراق از ايران دارند، تاکيد کرد :« قبل از پرداختن به انتظارات غرب از خودمان بايد به چگونگی نقش آفرينی خود در اين تحولات بپردازيم . همه​ی کشورها به نوعی منفعت ملی خود را تعريف کرده و در جهت آن تلاش می​کنند . ايران نيز بايد از تحولات موجود به نفع آينده کشور بهره​مند شود.»

عضو مجمع نمايندگان ادوار يادآور شد:« در مورد مساله افغانستان،ايران نقش خوبی را ايفا کرد . در شکل​گيری دولت بعد از طالبان، سقوط طالبان و تقويت جبهه​ی متحد شمال و حتی هماهنگی با جامعه​ی بين​المللی در اجلاس بن، بسيار موثر بود، اما به دليل عدم انسجام در سياست خارجی، وجود نهادها و عوامل مداخله ، به سهم خود نرسيد و با برخورد غلط جورج بوش مواجه شد که ايران را در محور شرارت قرار داد.»

وی با اشاره به جايگاه خاص ايران در شرايط فعلی تاکيد کرد:« در شرايط فعلی نيز ديپلماسی کشور بايد به موقعيت کشور، و تحولات موجود توجه داشته و بتواند آينده کشور را به نحوی ترسيم کند که همه از آسيب​ها و خطرات در امان بماند و هم اينکه منافع ملی کشور تامين شود، لذا نهادهای موثر در شکل​گيری تصميمات نيز بايد به اين موارد توجه داشته باشند.»

وی با تاکيد بر ضرورت ايجاد انسجام در درون کشور، به تاثير گذاری اين انسجام و ايفای نقش عمده در تحولات بين​المللی اشاره کرد.

اسلامی خاطرنشان کرد :« در مورد مساله​ی افغانستان، پاکستان در شکل​گيری طالبان نقش داشت و تا آخرين لحظه نيز طالبان را به رسميت می​شناخت اما سعی کرد امتيازات عمده​ای را کسب کند، اما ايران در به وجود آمدن طالبان نقشی نداشت و همواره به عنوان مخالف طالبان مطرح بود و هزينه​های بسياری متحمل شد و لازم است که دلايل اين امر در سطح شورای عالی امنيت ملی بررسی شود.»

وی معادلات بين​المللی را نوعی بازی دانست که در آن شناخت مهره​ها برگ​های برنده​ی بيشتری به کشورها اختصاص خواهد داد و اظهار داشت: « از لحاظ موقعيت ژئوپولتيک ، سياسی و شرايط عمومی در شرايط فعلی ايران موقعيت مناسبی داراست و می​تواند بهره​مندی مناسبی از سفر جک استراو به ايران و موقعيت​های ديگر داشته باشد.»

وی در پايان تاکيد کرد:« علاوه بر شناخت مهره​ها و موقعيت​های مطلوب، ما بايد نگاه به درون داشته باشيم و آحاد جامعه را نسبت به روندی که در پيش می​گيريم مطمئن سازيم و فاصله​ی بين دولت و ملت را کم کنيم هر چه تصميمات حکومت از اقبال و پشتيبانی بيشتری برخوردار باشد و مشارکت عمومی بيشتری در صحنه​های اجتماعی پديد آيد، در عرصه​ی بين​المللی قدرت چانه​زنی بيشتر و تاثير گذاری بيشتری در عرصه​ی ديپلماسی خواهيم داشت.»

دکتر دهقانی فيروزآبادی :

جک استراو در سفر به ايران نماينده​ی نظرات و ديدگاه​های آمريکا خواهد بود

دکتر سيد جلال دهقانی فيروز​آبادی، عضو هيات علمی دانشگاه علامه طباطبايی و کارشناس روابط بين​الملل گفت:« جک استراو در سفر به ايران از جانب انگليس و آمريکا موضوعاتی را درباره​ی بحران عراق مطرح خواهد کرد.»

وی در گفت و گو با خبرنگار سياسی-خارجی ايسنا تصريح کرد:« جک استراو در اين سفر نماينده​ی نظرات و ديدگاه​های آمريکا خواهد بود و مذاکرات وی در ايران در برگيرنده​ی پيام و مواضع دولت آمريکا نيز هست.جک استراو، قبل از حمله به افغانستان نيز برای رايزنی به جمهوری اسلامی ايران سفر کرد .»

اين کارشناس روابط بين​الملل با اشاره به دلايل اهميت سفر جک استراو به ايران گفت :« از لحاظ جايگاه انگلستان در خاورميانه به عنوان کشوری که عراق قبل از سقوط سلطنت در عراق جز حوزه​ی نفوذ آن بوده و نفوذ و جايگاه سنتی در اين مناطق داشته است، اين سفر حائز اهميت است .»

وی افزود: « انگلستان يکی از اعضای دائم شورای امنيت است و طبيعتا جايگاه مهمی در تصميم​گيری درباره​ی بحران عراق دارد، جک استراو به عنوان وزير خارجه​ی انگلستان با جمهوری اسلامی ايران در اين زمينه و مسايل ديگری از جمله روابط دو جانبه گفت​وگو خواهد کرد.»

دکتر دهقانی با اشاره به اينکه انگليس تنها کشوری است که از مواضع آمريکا در حمله به عراق حمايت کرده اظهار داشت: «تونی بلر نخست وزير انگلستان تلاش بسياری کرده تا افکار عمومی داخلی و بين​المللی را برای حمله انگلستان به عراق توجيه کند .»

عضو هيات علمی دانشگاه علامه طباطبايی با اشاره به جايگاه خاص جمهوری اسلامی ايران در منطقه خاطرنشان کرد: « انگليس جزيی از اتحاديه اروپا است و اتحاديه​ی اروپا در قبال بحران عراق دچار اختلاف نظر است، انگليس موافق حمله بوده و کشورهای ديگر، در راس آنها فرانسه و آلمان مخالف هستند، بنابراين با توجه به جايگاه ممتاز ژئوپولتيک ايران، اتحاديه اروپا برای اقدام در بحران عراق نياز به همکاری و آگاهی از نظرات جمهوری اسلامی ايران دارد کشورهای اروپايی نياز به مشورت و گفتگوی نزديک با بزرگترين کشور همسايه عراق که می​تواند به طور مثبت و منفی در مساله عراق تاثير گذار باشد، دارند.»

دکتر دهقانی يادآور شد:« احتمال متحد شدن ايران و عراق وجود دارد، اگرچه از لحاظ عملی امکان پذير نيست، بنابراين اروپايی​ها برای آگاهی از نظرات و مواضع جمهوری اسلامی ايران نياز به مشورت با ايران دارد.»

وی با اشاره به معرفی سفير انگليس به ايران پس از بحرانی که در جريان معرفی رادوی پيش آمده، آن را محوری ديگر از مذاکرات جک استراو با مقامات ايرانی برشمرد و ادامه داد:« سفير جديد انگلستان زمانی به جمهوری اسلامی ايران معرفی می​شود که مساله بحران عراق به عنوان مهمترين بحث بين​المللی و منطقه​ای مطرح است. معرفی و پذيرش سفير جديد نيز حاکی از اين است که ايران و انگلستان به همکاری بيشتر و گسترش روابط برای مديريت بحران عراق نياز دارند .»

وی ادامه داد: « همسايگی ايران با عراق، اختلافات تاريخی اين دو کشور ، قطع روابط ايران و آمريکا و سياست​هايی که آمريکا در قبال ايران در پيش گرفته است، عواملی است که می​تواند احتمال اتحاد ايران و عراق را مطرح کند، ايجاد چنين اتحادی برای آمريکا و انگليس مشکل ايجاد می​کند و بحران عراق را پيچيده​تر خواهد کرد لذا حداقل انتظاری که آمريکا و انگلستان از ايران دارند، اين است که ايران در چنين شرايط بحرانی سياست فعالی را برای وادار کردن عراق به پذيرش قطعنامه​های سازمان ملل در پيش گيرد.»

وی تاکيد کرد: « آمريکا و انگليس انتظار دارند که ايران مانند بحران افغانستان و بحران ۱۹۹۱ عراق، بی​طرفی خود را حفظ کند و سياست بی​طرفی فعال را در پيش گيرد.»

به گفته​ی وی بی​طرفی تامين کننده منافع جمهوری اسلامی ايران نيست و ايران نيز در مقابل انتظارات و منافعی را در عراق و منطقه دارد و بايد آنها را به طرفهای درگير در بحران منتقل کند .

دکتر دهقانی تاکيد کرد :« انگلستان به دليل جايگاهش در شورای امنيت و اتحاد استراتژيک با آمريکا می​تواند کانال ديپلماتيک مهمی برای انتقال انتظارات و منافع جمهوری اسلامی ايران در بحران عراق به طرفهای درگير باشد.»

اين کارشناس روابط بين​الملل با تاکيد بر اينکه کشورها بر اساس ديدگاهها و منافع کشورهای ديگر تصميم​گيری نمی​کنند، تصريح کرد: « جمهوری اسلامی ايران نيز به عنوان يک نظام سياسی دارای منافع ملی خاصی، است که گاه با منافع ديگران مشترک می​باشد ، جدا از انتظاری که آمريکا و يا غرب از ما دارد که حداقل آن بی​طرفی و حداکثر آن می​تواند همکاری نيز باشد، جمهوری اسلامی ايران بر اساس منافع خود تصميم​گيری خواهد کرد.»

وی افزود:« در مورد بحران عراق نيز جدا از اينکه غرب چه فکری راجع به ايران داشته و چه انتظاری از ما دارد، بی​طرفی فعال می​تواند تامين کننده​ی منافع ملی جمهوری اسلامی ايران باشد چرا که با توجه به اصول سياست خارجی جمهوری اسلامی و منافع ملی ايران، عدم مداخله در جنگ به نفع طرفين و تلاش برای تاثيرگذاری بر روند حوادث و چگونگی مديريت بحران، بهترين سياستی است که ايران می​تواند در پيش گيرد.»

دکتر دهقانی در پايان در تشريح سياست بی​طرفی فعال، تصريح کرد:« بی​طرفی به معنای عدم مداخله در جنگ به نفع طرفين و فعاليت به معنای اينکه ايران بر اساس منافع ملی و مصلحت ملی خود، سعی کند به گونه​ای در روند بحران و مديريت آن تاثير گذار باشد.بنابراين بی​طرفی فعال به معنای تصميم​گيری بر اساس انتظارات ديگران نيست بلکه نوعی اشتراک منافع بين دو طرف وجود دارد.»